Spiegelsymboliek

Spiegelsymboliek


Negentig jaar geleden was er de première van het ballet “The lady of Shalott” op muziek van Jean Sibelius, uiteraard refererend aan het schilderij The Lady of Shalott van John William Waterhouse uit 1888 naar het gelijknamige gedicht van Alfred Tennyson uit 1833. In de legende van Elaine van Astolat zoals verhaald in een dertiende-eeuwse Italiaanse novelle met de titel Donna di Scalotta (No. lxxxi in de bundel Cento Novelle Antiche) zit de betoverde edelvrouw met haar rug naar het raam in een door water omringde toren aan haar weefgetouw. Zij weet dat zij de werkelijkheid, waaronder het nabijgelegen Camelot, alleen in de spiegel mag aanschouwen. Zo zij uit het raam zou kijken zou de betovering worden verbroken en haar noodlot, in het gedicht onbenoemd, maar het betreft een vroege dood, vervuld worden. Wanneer zij in de spiegel de onweerstaanbaar knappe Lancelot voorbij ziet rijden kan zij zich niet langer beheersen. De spiegel breekt op het ogenblik dat zij naar buiten kijkt. De dame laat zich in het gedicht van Tennyson op een boot naar Camelot drijven. Onderweg sterft zij.

Lees verder “Spiegelsymboliek”

Weg met Halloween! Leve Heer Halewijn!

Weg met Halloween! Leve Heer Halewijn!

Ik heb het al eerder gezegd: ik heb een hekel aan al die geforceerde Halloween-toestanden. Gewoon al omdat het zo weer een puur Amerikaans gebruik is dat aan ons wordt opgedrongen. Zeven jaar geleden verscheen er in Het Laatste Nieuws een enquête waaruit bleek dat niet minder dan vier op vijf Vlamingen mij gelijk gaven. Ik hoop dat dit nu nog altijd het geval is, want de laatste tijd ben ik ook nog om een andere reden tegen. Nog niet zo heel lang geleden, zei iemand op de radio n.a.v. alweer een geval van wat men dan noemt “zinloos geweld”: “We hebben wat minder Halloween en wat meer Allerheiligen vandoen.” De man voegde er ter verontschuldiging nog aan toe: “Sorry voor het katholieke jargon.” Maar zelfs bij een rabiate atheïst zoals mij hoefde hij zich niet te verontschuldigen voor zijn taalgebruik. We hebben immers inderdààd wat meer nood aan “Allerheiligen” dan aan “Halloween”! Enfin, voor wie toch niet zonder kan, die kan zich beter in de geschiedenis van het gebruik verdiepen en zo kom je zowaar zelfs bij onze… Heer Halewijn uit!

Lees verder “Weg met Halloween! Leve Heer Halewijn!”

Anton van Wilderode, leraar in de letteren

Anton van Wilderode, leraar in de letteren

Vandaag is het dertig jaar geleden dat bovenstaande foto werd genomen in Watou, waarbij mijn vroegere leraar Anton van Wilderode zich best prettig lijkt te voelen in het gezelschap van Herman De Coninck en Hugo Claus. Op deze foto van P.Van Den Abeele herkent men verder ook nog organisator Gwij Mandelinck (met dank aan Hildegard Coupé). Deze foto is dan vooral van belang omdat ik het in mijn interview met Herman De Coninck en met Hugo Claus expliciet over Anton van Wilderode heb. Met name Hugo Claus was in hoge mate verrast toen ik hem vertelde dat het via de lessen van Cyriel was dat ik met zijn werk heb kennis gemaakt. Dat verdient alsnog een applausje, lijkt Hugo op deze foto te zeggen.

Lees verder “Anton van Wilderode, leraar in de letteren”

25 jaar geleden: “De dove muzikant” door Anneke Lucas

25 jaar geleden: “De dove muzikant” door Anneke Lucas

25 jaar geleden heb ik een tijdlang zonder computer gezeten. En wat doet een mens dan? Boeken lezen natuurlijk. Zo heb ik letterlijk in één ruk “De dove muzikant” van Anneke Lucas uitgelezen (foto YouTube). Alhoewel haar naam reeds aangeeft dat ze in Vlaanderen is geboren, verscheen dit boek oorspronkelijk (in 1996) in het Engels onder de titel “The deaf musician”. Lucas woont ondertussen immers in L.A. en haar Nederlands is blijkbaar onvoldoende, zelfs om zelf in te staan voor de vertaling (daarvoor heeft ene Jantje Smit dan maar gezorgd, al zou het mij sterk verbazen als dit hét Jantje Smit zou zijn).

Lees verder “25 jaar geleden: “De dove muzikant” door Anneke Lucas”

György Lukács (1885-1971)

György Lukács (1885-1971)

Literaire sociologie was een vak dat erg populair was aan de universiteiten in de naweeën van mei ’68. Men kan het immers ook als een soort van “marxistische” literatuurgeschiedenis beschouwen. Eén van de grondleggers was de Hongaar György Lukács, die vandaag precies vijftig jaar geleden is overleden. Ik voelde me uiteraard verplicht om deze studierichting als keuzevak te kiezen, maar aan de foto van Lukacs kan je al zien dat dit veel te serieus en veel te moeilijk was voor iemand als mij, ook al werd het in Gent dan gegeven door prof.Bolckmans, bij wie ik enkele jaren later mijn burgerdienst zou doen. Veel meer dan een vriendschap met dichteres Miriam Van Hee heb ik dan ook niet aan deze cursus overgehouden.

Lees verder “György Lukács (1885-1971)”

25 jaar geleden: leenrecht, treurspel of happy end?

25 jaar geleden: leenrecht, treurspel of happy end?

In de Commissie Cultuur van 22 april 1996 drukte Kathy Lindekens haar tevredenheid uit over de invoering van het leenrecht in de bibliotheken. Ze vroeg de minister evenwel dat het geld om de auteursrechten uit te keren, niet zou worden gehaald bij de gebruiker van de bibliotheek. Deze filosofie vinden we ook terug in een opiniestuk van Frans Heymans (foto), de Directeur‑Bibliothecaris van de Centrale Openbare Bibliotheek Gent, in “De Morgen”.

Lees verder “25 jaar geleden: leenrecht, treurspel of happy end?”

Hebjetgezien? (155): Brommer op zee

Hebjetgezien? (155): Brommer op zee

Het is al heel wat jaren geleden dat we ons mochten verheugen op een heus boekenprogramma op de nationale televisie. Enfin verheugen… het was maar een saaie bedoening. Er waren nog wat goede bedoelingen die min of meer met literatuur te maken hadden, zoals de reeks ‘Ten huize van..’ van Joos Florquin die daar soms een literator bezocht. Of het onvolprezen ‘Winteruur’ van Wim Helsen, de dagsluiting die filosoferend over een tekstfragment vaak ook de rand van de literatuur raakte. Maar echte info, nee. Nu daagt aan de horizon een vreemde titel: ‘Brommer op zee’, ontleend aan één der korte zeeverhalen van Maarten Biesheuvel waar de knaap Isaäc een man op een bromfiets over de golven ziet rijden – een wondermooie, fragiele tekst. Dat belooft alvast!

Lees verder “Hebjetgezien? (155): Brommer op zee”