165 jaar onbevlekte ontvangenis

165 jaar onbevlekte ontvangenis

Het is vandaag de feestdag van Maria’s Onbevlekte Ontvangenis. Dat is al zo sinds 1477, alleen was Maria toen nog niet onbevlekt. Het was Paus Sixtus IV die toen besliste dat op 8 december Maria bezwangerd was door de Heilige Geest. Pas op 8 december bezwangerd en reeds op 25 december bevallen? Die Sixtus had blijkbaar iets te veel van zijn eigen bier gedronken toen hij dat had uitgedokterd. Maar goed, van een onbevlekte ontvangenis was er dus toen nog helemaal geen sprake en het zou op die manier al duidelijk moeten zijn dat dit niets te maken heeft met spermavlekken of “het ontvangen van sperma” of wat dan ook. Nee, de “onbevlekte ontvangenis” werd vandaag precies 165 jaar geleden uitgevonden door een andere paus, namelijk Pius IX (zie afbeelding) en het betekent gewoon (nou, “gewoon”…) dat Maria – in tegenstelling tot ieder ander schepsel – vrij was van de zogenaamde “erfzonde” bij het moment van de conceptie. En wat is de erfzonde? “De zondigheid die ieder mens door zijn geboorte aankleeft als gevolg van de zondeval van het eerste mensenpaar” (Wikipedia). Vandaar ook dat iedere baby volgens dit veel verspreide bijgeloof dient te worden gedoopt, want hoe onschuldig zo’n baby in werkelijkheid is, zo schuldig is-ie reeds in de ogen van de kerk. Daar is de kerk immers goed in, in de mensen schuldcomplexen aanpraten. Gelukkig weten wij sinds Charles Darwin dat er helemaal geen “eerste mensenpaar” is geweest en dat die dus ook onmogelijk kunnen hebben gezondigd. We kunnen al die zever dus rustig overboord kieperen, maar toch maak ik me telkens weer druk over het feit dat de “onbevlekte ontvangenis” verkeerd wordt geïnterpreteerd. Maar dat heeft dan meer met mijn obsessie met taal te maken dan met religie…
Lees verder “165 jaar onbevlekte ontvangenis”

Tien jaar geleden: de donkere zijde van het Boeddhisme

Tien jaar geleden: de donkere zijde van het Boeddhisme

Op 9 oktober 2009 sprak Dr.Koenraad Elst in de Kunstgalerij Mens & Natuur in Sint-Martens-Latem over de donkere zijde van het Boeddhisme (foto NOS).

In vele Westerse landen wordt het boeddhisme een vast bestanddeel van het levensbeschouwelijke landschap. In verdunde vorm, zonder het etiket “boeddhisme”, vindt de kernpraktijk van het boeddhisme massaal ingang in de wereld van therapie, welbevinden en hippe bedrijfsvoering, namelijk als “aandachtsmeditatie” (mindfulness, eigenlijk vipassana). Op kleinere schaal is ook een verklaard en zelfbewust boeddhisme als aparte traditie met eigen rituelen en gemeenschapsleven in opmars. De reden daarvoor is het zeer positieve imago van het boeddhisme. Men kent het hier vagelijk als een in wezen moderne religie die niet door irrationele dogma’s bezwaard is en evenmin een geschiedenis van onverdraagzaamheid meesleept. Het boeddhisme blijft grotendeels gevrijwaard van de godsdienstkritiek die genadeloos in stelling gebracht is tegen onder meer het christendom, de islam en het hindoeïsme. Dr.Elst ging na of er aan dat rozige imago iets te doorprikken viel. Schuilt er soms toch waarheid in de Chinese kritiek op de Dalai Lama? Dr.Koenraad Elst, de Vlaamse oriëntalist die de controverse niet schuwt, heeft het uitgezocht.

Zie verder ook: de website van de atheïstisch-humanistische vereniging “De Vrije Gedachte” en “Misbruikslachtoffers willen Dalai Lama spreken in Nederland” (NOS).

Lees verder “Tien jaar geleden: de donkere zijde van het Boeddhisme”

Beatrice Cenci (1577-1599)

Beatrice Cenci (1577-1599)

Het is vandaag 420 jaar geleden dat Beatrice Cenci is gestorven. Zij werd herhaaldelijk verkracht door haar vader, maar toen deze door zowat de hele familie werd vermoord koos de paus toch de kant van het gezag en veroordeelde hen (en dus ook Beatrice) ter dood. (Beeld van Harriet Goodhue Hosmer in 1857)

Ook de Romeinse bevolking nam het voor de kinderen en weduwe van Francesco Cenci op maar paus Clemen VIII was genadeloos en de drie oudste Cenci werden op de brug voor de Engelenburcht geëxecuteerd. Alleen de jonge Bernardo werd gespaard. Volgens het Romeinse volksgeloof komt de in de kerk van San Pietro in Montorio begraven Beatrice ieder jaar op 11 september spoken met haar hoofd onder haar arm op de brug.
In de literatuur zijn de worsteling met incest en geweld door de kinderen en vooral dan de zachtmoedige en mooie Beatrice en het dilemma van de paus die moet kiezen tussen de rechtvaardiging van zelfverdediging tegen het tirannieke vaderlijke – en dus ook het pauselijke gezag – en het verdedigen van dat gezag een dankbaar onderwerp voor kunstenaars.
Het vermoedelijke portret van Beatrice Cenci (hieronder) wordt toegeschreven aan Guido Reni en inspireerde Shelley tot zijn versedrama The Cenci: A Tragedy in Five Acts (1819). (Wikipedia)

Lees verder “Beatrice Cenci (1577-1599)”

35 jaar geleden: Nawal El Moutawakel wint als eerste islamitische goud op de OS

35 jaar geleden: Nawal El Moutawakel wint als eerste islamitische goud op de OS

Vandaag is het 35 jaar geleden dat de Marokkaanse Nawal El Moutawakel als eerste islamitische goud won op de OS. Dat was dan op de 400 meter horden, een nieuw nummer voor vrouwen dat in Los Angeles voor het eerst in het programma van de Spelen was opgenomen.

Lees verder “35 jaar geleden: Nawal El Moutawakel wint als eerste islamitische goud op de OS”

Zeventig jaar geleden: paus Pius XII excommuniceert katholieke communisten

Zeventig jaar geleden: paus Pius XII excommuniceert katholieke communisten

N.a.v. de veroordeling tot levenslang van de Hongaarse kardinaal József Mindszenty (1892-1975) reageerde paus Pius XII zeventig jaar geleden door alle katholieken die zichzelf communist noemden te excommuniceren. Dit is een stellingname die hem nu nog altijd kwalijk wordt genomen, aangezien hij zich nooit in die zin heeft uitgesproken tegenover aanhangers van het fascisme. Die konden ongestoord naar de kerk blijven gaan en de sacramenten ontvangen.

Als atheïst is het voor mij geen punt, maar dat lag destijds helemaal anders bij b.v. Italiaanse communisten die vaak nog gelovig waren. Denk maar aan de Don Camillo-films (foto), waarin de communistische burgemeester Peppone vaak listen moet verzinnen om zijn gelovige kameraden ter wille te zijn (bij een doopsel, communie of huwelijk b.v.). Soms zelfs leden van zijn eigen familie!

Een correspondent van “Ons Klein Brabant” had destijds het lumineuze idee om n.a.v. de dood van paus Paulus VI ex-renner Martin Van den Bossche (ploegmaat van Eddy Merckx) te polsen naar de communistische aanwezigheid in Italië.
Martin Van den Bossche: “Ja, een Italiaanse communist is totaal iets anders als een Russische communist of een communist hier. De mensen zijn er in het diepste van hun hart gelovig. Dat is altijd zo geweest en dat zal niet veranderen. Dat die mensen voor de communistische partij stemmen is een andere zaak. Je moet weten dat de communistische partij op een eigenaardige wijze gegroeid is in Italië. De aristocratie betaalde er vroeger geen belastingen. Daartegen kwam verzet en de opposanten besloten zich aaneen te sluiten in een partij frontaal gericht tegen de rijken. Dat werd de communistische partij, die natuurlijk gretige aanhangers vond bij de arme mensen.”

10 felice gimondi

Het beste voorbeeld van het harmonieuze samengaan van geloof en communisme is allicht Felice Gimondi, de winnaar van de Tour 1965 en wereldkampioen in 1973. Een zeer gelovig man, die echter wel geregeld bijdragen leverde voor Unita, de krant van de Italiaanse communisten.

Onnodig eraan te herinneren dat deze excommunicatie ook voor de nodige problemen zou zorgen toen in de jaren zeventig en tachtig vooral in Latijns-Amerika de beweging van “Christenen voor het Socialisme” opgang zou maken.