570 jaar geleden: oprichting van “De Fonteine”, de oudste rederijkerskamer van Gent

570 jaar geleden: oprichting van “De Fonteine”, de oudste rederijkerskamer van Gent

Rob Ehrenstein laat zijn “theatergeschiedenis der Nederlanden” starten in Gent, in de elfde eeuw. Het betreft namelijk het kerstspel “Ordo stellae” dat wordt toegeschreven aan ene Theodoricus uit de Sint-Pietersabdij (later zou hij abt worden in Sint-Truiden). Het is echter pas in de 15de eeuw dat met het ontstaan van de rederijkerskamers er ook eerste gespecialiseerde schouwburgen komen. Zo ook in Gent, waar de Loofblomme, Iverige Jonckheit, Jhesus met der Balsemblomme, Mariën Theeren, De Fonteine en Broedermin en Taelyver (later bekend onder de meer populaire naam De Melomanen) actief zijn. In het Schepenhuis hadden de achtbare heren schepenen toen immers een ontspanningszaal ingericht die ze de naam “Comediante Caemere” meegaven. Na verloop van tijd mochten ook andere burgers (maar dan toch “burgers”) van het spektakel komen genieten.

Lees verder “570 jaar geleden: oprichting van “De Fonteine”, de oudste rederijkerskamer van Gent”

Erna Palsterman wordt 65…

Erna Palsterman wordt 65…

De Gentse actrice Erna Palsterman viert vandaag haar 65ste verjaardag. Ik herinner me dat ik haar een twintigtal jaren geleden heb geïnterviewd voor Het Laatste Nieuws en de eindredactie zette daar toen al de titel “Erna Palsterman voelt het wegen der jaren” boven. Daar was ze vermoedelijk toen niet erg blij om, maar ik heb haar sindsdien niet meer teruggezien om haar uit te leggen dat ik geen schuld trof in deze onheuse bejegening. Dat interview zelf heb ik ondertussen ook nog niet teruggevonden, men zal het dus met een telefonisch interview moeten doen van nog eens vijftien jaar daarvóór…
Lees verder “Erna Palsterman wordt 65…”

Negentig jaar geleden: creatie van « Mahagonny »

Negentig jaar geleden: creatie van « Mahagonny »

Bertolt Brecht en Kurt Weill vormden een succesvol duo, tot beide kunstenaars nazi-Duitsland moesten ontvluchten. Mahagonny was negentig jaar geleden hun laatste werk tesamen. De ophefmakende Spaanse theatermaker Calixto Bieito regisseerde in de Vlaamse Opera in september 2011 deze satire (zie bovenstaande foto) en huisdirigent Yannis Pouspourikas leidde muzikaal alles in goede banen. Publieksfavorieten uit vorige seizoenen zoals Noemi Nadelmann (Marie uit Wozzeck) en Leandra Overmann (Ljoebov uit Mazeppa) deelden het podium met onder meer John Daszak, één van Engelands meest veelzijdige tenoren.
Lees verder “Negentig jaar geleden: creatie van « Mahagonny »”

Vijftig jaar geleden: de kiemen voor Theater Arena

Vijftig jaar geleden: de kiemen voor Theater Arena

Om de oprichting van Theater Arena toe te lichten, moeten we eerst en vooral ons wenden naar… het NTG! En met name naar de première op 20 mei 1967 van ‘De Vertraagde Film’ van Herman Teirlinck. Bij het groeten stapt regisseur Frans Roggen waardig en theatraal naar voren, om een breed saluut te brengen naar de zijloge côté jardin waar normaal directeur Poppe had moeten zitten. Die loge was echter leeg. Eén seconde verbazing, waarna het publiek  de geste meteen door heeft. Onder het applaus breekt een tumult uit van Poppe-fans die op de houten vloer stampen en minutenlang scanderen: “Poppe-Poppe-Poppe!”
Wanneer regisseur Roggen zich achteraf tussen het publiek via de grote trap naar de foyer wil begeven, krijgt hij van onheilsbode, de goede NTG-secretaris Roger Thienpont (die als Paul Berkenman de filmfragmenten had gedraaid), stilletjes te horen dat de Raad van Beheer zijn aanwezigheid op de receptie niet op prijs stelt. De flamboyante Frans Roggen maakt prompt een publieke scène: “Wat! De regisseur van het stuk wordt dus niet geduld op de receptie!”, etc. Roggen verlaat met slaande deuren het gebouw. Voorgoed.
En dat is dan ook het begin geweest van wat gezien werd als een anti-NTG-operatie: de stichting van Theater Arena met een schare van Poppe-getrouwen.
De benaming “Theater Arena” vinden we dan ook voor het eerst terug in 1968, gekoppeld aan het Amateurstoneelcentrum L.Van de Putte. Na één seizoen ging Arena onder impuls van Jacques Veys (foto) echter op eigen benen staan. Onder de artistieke leiding van Frans Roggen werd er vooral hedendaags theater gebracht: “De Meiden” (Genet), “De Nonnen” (Manet), “Huis Clos” (Sartre).
Lees verder “Vijftig jaar geleden: de kiemen voor Theater Arena”

Jaak Van De Velde wordt zeventig…

Jaak Van De Velde wordt zeventig…

De Gentse regisseur en lichttovenaar Jaak Van De Velde is geboren op 20 mei 1947 in Schellebelle als zoon van een rijkswachter, die gedichten voordroeg in de kazerne. Zes jaar later werd hij dan ook naar de kazerne van de Gentse Groendreef overgeheveld. Zo liep Jaak lagere school in Sint-Lievens in de Keizer Karelstraat. In het Sint-Lievenscollege kwam hij in de klas van Luc Vandenbossche en… Piet Piryns terecht. Hij begon midden de jaren zestig dan ook bij kabaretgroep Rommelpot van Piet Piryns (en met ook nog Joël Hanssens en Dirk Buyse), die in 1968 het Humorfestival van Heist won. Geen wonder dus dat hij nadien overstapte naar Arca, waar men toen onder invloed van Jo Decaluwe nogal veel kabaret bracht. “Dat soort kabaret inspireerde Arena,” zegt Decaluwe. “Jaak Van De Velde en Jacky Berwouts die in Arca werkten, namen dat idee over.” Maar daarover elders meer.
Lees verder “Jaak Van De Velde wordt zeventig…”

35 jaar geleden: “De Driestuiversopera” in Arena

35 jaar geleden: “De Driestuiversopera” in Arena

Het is vandaag ook 35 jaar geleden dat in het Gentse Arenatheater “De Driestuiversopera” van Bertolt Brecht in première ging in een regie van Jaak van de Velde, een decor van Jacques Berwouts, een vertaling van Ton Lutz en liedjesteksten van Walter Ertvelt. Tot mijn stomme verbazing heb ik geen recensie van mijn hand teruggevonden (ook niet van iemand anders trouwens), daarom moet u het maar doen met wat algemeenheden over het stuk zelf. En “uiteraard” heb ik ook weer geen foto van de voorstelling teruggevonden, daarom heb ik een beroep gedaan op een foto van Theater Het Hof uit Arnhem. Bedankt, mensen!
Lees verder “35 jaar geleden: “De Driestuiversopera” in Arena”

Dirk Tanghe wordt zestig…

Dirk Tanghe wordt zestig…

De Vlaamse theatermaker Dirk Tanghe viert vandaag zijn zestigste verjaardag. Ik moet nog vaak aan hem terugdenken. Zoals deze week nog toen ik las dat Benny Claessens (de dikke broer van Bart De Pauw uit “Het geslacht De Pauw”) in zijn jongste stuk in het NTG zijn acteurs op het podium laat plassen (en het gelukkig daarna ook zelf weer opkuisen). Niet dat Dirk Tanghe zoiets ook zou doen. Nee juist integendeel! In een periode dat dergelijk “theater” opgang begon te maken en ik mij meer en meer met tegenzin naar de schouwburg sleepte, was hij voor mij juist een rots in de branding. En niet alleen voor mij blijkbaar: zijn stukken waren meestal een groot succes. Dat kón dus wel niet goed zijn! Dirk moest in die tijd dan ook vaak spitsroeden lopen bij zijn spitsbroeders en ik twijfel er niet aan dat dit ook heeft bijgedragen tot wat later is gevolgd…
Lees verder “Dirk Tanghe wordt zestig…”

Dorothy Stratten (1960-1980)

22 dorothy strattenVandaag is het al 35 jaar geleden dat de Canadese actrice en playmate van het jaar van 1980 Dorothy Stratten (geboren als Dorothy Hoogstraten) werd vermoord door haar man Paul Snider, die daarna zelfmoord pleegde. De moord was het onderwerp van twee films. In de televisiefilm Death of a Centerfold: The Dorothy Stratten Story werd Dorothy Stratten gespeeld door Jamie Lee Curtis. En in Star 80 (1983), de laatste film van Bob Fosse, werd Stratten gespeeld door Mariel Hemingway. De moordscène in de film werd opgenomen in het appartement waar de echte moord en zelfmoord plaatsvonden. De regisseur Peter Bogdanovich, met wie Stratten een relatie had, schreef een boek over haar, The Killing of the Unicorn (1984). Bogdanovich had Stratten een rol in zijn film They All Laughed (1981) gegeven. Na haar dood wilde geen enkele filmstudio de film uitbrengen. Bogdanovich financierde de filmdistributie zelf, maar de film bleek een flop, en Bogdanovich verloor miljoenen dollars. Hij trouwde later met Strattens zuster, de actrice Louise Stratten. De Canadese zanger Bryan Adams schreef twee nummers over Stratten, Cover Girl (een hit voor de Canadese band Prism in 1980) en The Best Was Yet to Come dat op Adams’ album Cuts Like a Knife (1983) verscheen. En tenslotte bracht ook het Gentse theater Arena de musical Playmate, die duidelijk ook op haar leven was geïnspireerd. Luc Carnier recenseerde de voorstelling voor De Rode Vaan.
Lees verder “Dorothy Stratten (1960-1980)”

« De Boot »: no future

Naar het schijnt heeft Eva Bal, leidster van het Speeltheater, liever dat men een productie regelrecht afkraakt of de hemel in schrijft, dan dat men ze omzichtig met een « ja, maar… » of een « nee, maar… » benadert. Indien dat zo is, dan kan ze nu alvast de tenen krullen, want deze recensie van haar jongste spruit, « De Boot », is er één van de laatste categorie.
Lees verder “« De Boot »: no future”