Feest in’t kasteel

Feest in’t kasteel

Op zondag 5 mei kan je in het Gentse Gravensteen terecht voor een middeleeuws feestje. Tussen 10 en 18 uur kan je er dansen als een jonkvrouw of als een volleerd ridder aan de slag met pijl en boog. Bovendien ontdek je tijdens een zoektocht de personages uit ‘Johanna en het Gravensteen’, het nieuwe hoorspel dat Historische Huizen Gent maakte i.s.m. het Geluidshuis. Wie weet win je een gezinsticket voor de avant-première van de cd en ontmoet je er bekende acteurs! Wil je zeker zijn dat je erbij kan zijn? Boek dan vooraf je tickets! Online tickets voor “Feest in’t kasteel” zijn vanaf dinsdag 9 april beschikbaar in de ticketshop.

Jo Van Damme wordt zestig…

Jo Van Damme wordt zestig…

Gentenaar Jo Van Damme viert vandaag zijn zestigste verjaardag. We kennen hem allemaal van De Rechtvaardige Rechters op Canvas, ook al is dat nu al enkele jaren geleden en zal Jo dus wel vooral zijn brood verdienen met schrijven. En dan bedoel ik niet zozeer de toneelstukken die hij o.a. voor stadsgenoten Bob De Moor en Daan Hugaert heeft geschreven, dan wel stukjes en columns voor diverse bladen. (Of misschien wel voor één blad, waaraan hij vast verbonden is, ik zou het niet weten, want het is al een hele tijd geleden dat ik hem nog eens tegen het lijf ben gelopen.) Maar wie weet er nog dat hij ooit begonnen is bij de “B.V.B.A. Elektron” op de BRT?
Lees verder “Jo Van Damme wordt zestig…”

85 jaar geleden: diefstal van de Rechtvaardige Rechters

85 jaar geleden: diefstal van de Rechtvaardige Rechters

Het is vandaag 85 jaar geleden dat “de Rechtvaardige Rechters”, een paneel van het “Lam Gods” (onderaan links), werd gestolen.

Eigenlijk ging het om twee panelen, die werden ontvreemd om er de bisschop van Gent mee af te persen. De ontvoerder(s) liet(en) één paneel terugvinden om zo hun eis van het losgeld voor het andere paneel kracht bij te zetten, echter zonder positief gevolg vanwege kerkelijke en wereldlijke overheden. De procureur des Konings van Gent weigerde te onderhandelen met dieven. De zoektocht kwam nader in het nieuws toen in Dendermonde de Wetterse wisselagent Arsène Goedertier, ook koster van de Sint-Gertrudiskerk in Wetteren, de diefstal bekende, maar niet meer bij machte was om de bergplaats bekend te maken. “Mijn geweten is rein,” verklaarde hij op zijn sterfbed. Maar ook: “Ik alleen weet waar het paneel van het Lam Gods zich bevindt. Zoek in mijn schrijftafel de groene envelop.”<
Het paneel met de Rechtvaardige Rechters werd in 1941 voorlopig vervangen door een kopie van de hand van Jef Van der Veken. Het origineel is nooit teruggevonden. De kopiist schilderde in het koor der Rechters de toenmalige koning Leopold III om, uit eerbetoon voor de oorspronkelijke schilder(s), er duidelijk op te wijzen dat het om een kopie gaat.
Arsène Goedertier van zijn kant haalde zijn wijsheid vooral uit detectiveboekjes van Arsène Lupin o.a. En zo zou in “L’aiguille creuse” (letterlijk “De holle naald”, maar in het Nederlands uitgegeven als “Het geheim van Arsène Lupin”) bijna letterlijk de roof van het paneel met de Rechtvaardige Rechters beschreven staan. In dat geval zou enkel de keerzijde (Johannes de Doper) écht geroofd zijn (en nadien terugbezorgd als bewijs dat de dief wel degelijk ook de Rechters in zijn bezit had). Dit zou dan ook het schilderij zijn dat de enige getuige, namelijk een professionele dief, Cesar Aercus, die juist bij de bakker om de hoek wou inbreken, in een Chevrolet zou hebben zien laden. De Rechters zelf zouden dan vlakbij de oorspronkelijke plaats verborgen zijn, zoals ook al vele theorieën hebben verkondigd. Maar aangezien Goedertier nochtans niet zoveel tijd had om zeer uitgebreid te werk te gaan, zou het dan toch normaal gesproken al moeten teruggevonden zijn.
Over het feit dat dit niet zo is bestaan er twee theorieën. Een eerste theorie vertrekt van het feit dat Mgr.Coppieters in geldnood zou hebben verkeerd, zodat hij het schilderij zou hebben laten stelen om dan een verzekeringspremie te kunnen incasseren. Dan zou in 1939 Coppieters het schilderij weer hebben opgevist, maar het zou reeds helemaal verrot geweest zijn en daarom heeft hij het verbrand in zijn open haard. Een plausibele theorie, alleen… het schilderij wàs niet verzekerd!
Een tweede theorie is dat het verborgen is op de plaats waar nu het gigantische orgel staat. Ten eerste was dat orgel er op het moment van de diefstal nog niet en ten tweede heeft men daar nog niet goed gekeken omdat het afbreken van dat orgel een veel te omslachtige bezigheid is. Bij oppervlakkige zoektochten heeft men er wel eens een afbeelding van het Lam Gods gevonden. Puur toeval of een aanwijzing van Goedertier? Tenslotte stond die toch bekend als een flauwe plezante. Zo loste hij met gemak tal van inbraken op (in de kerk van zijn woonplaats Wetteren, bij zijn schoonbroer, een juwelier in Dendermonde), die hij wellicht zelf had gepleegd.
BLUNDERS
Er werd wel ongelooflijk slordig omgesprongen met het onderzoek. Naar eigen zeggen was minister van justitie Paul Emile Janson helemaal niet geïnteresseerd in het terugvinden van de dader. Het paneel terugvinden was voldoende. Vandaar b.v. dat men zes maanden wachtte om de taxichauffeur te ondervragen die een deel van het losgeld kwam ophalen. Uiteraard herinnerde die zich nog nauwelijks iets van zijn opdrachtgever. Men had overigens niemand bij pastoor Meulepas (die als tussenpersoon fungeerde) geposteerd, het was de meid die zag dat het met een taxi werd gebracht!<
Goedertier gebruikte ook een code, die tot nu toe niet kon worden ontcijferd. Toen Patrick Bernauw zich in een antiquariaat het boek “De dubbele muur” van Valère De Pauw wou aanschaffen, een roman over de fameuze diefstal, bleek dit echter een dummy te zijn en die zou ook een boodschap in code hebben bevat, die Bernauw bijna onmiddellijk kon doorbreken (de klinkers waren genummerd van 1 tot 5, waarbij A 1 is). Daar zou dan hebben gestaan dat het paneel verborgen zit “waar koe en vogel elkaar ontmoeten”. Op de hoek van de Koestraat en de Vogelmarkt staat nu een winkel van Kid Cool, maar indertijd was dit de woning van Jan Van Eyck. Te mooi om waar te zijn natuurlijk.
De link tussen beide mysteries zit volgens Bernauw en Geysen bij de nazi’s, die zoals we konden zien in de Indiana Jones-films van Steven Spielberg (”The raiders of the lost ark” en “The last crusade”), erg geïnteresseerd waren in dergelijke zaken. Dit kwam door het werk van Otto Rahn i.v.m. de Graal. Himmler kwam hiervan zo onder de indruk dat hij Rahn in dienst nam. Toen deze op die manier in contact kwam met concentratiekampen zoals Buchenwald of Auschwitz (al was dat nog vóór de invoering van de gaskamers), was hij dermate geschokt van het misbruik dat van zijn ideeën werd gemaakt, dat hij ontslag wilde nemen. Dat mocht echter niet en daarom pleegde Rahn in 1939 zelfmoord.
De SS was zelf georganiseerd als een Teutoonse Ridderorde, die rechtstreeks terugging op de Tempeliers. Ook bij de nu nog acht bestaande Tempeliersorden in België zijn er fascistische strekkingen (overigens ook andere die zich bezighouden met erotiek en magie). De benaming Derde Rijk verwijst trouwens naar de Tempeliersterminologie, waarbij het Eerste Duizendjarig Rijk dat van God de Vader zou zijn en het Tweede dat van God de Zoon. Het Derde (dat van de Heilige Geest) zou dus eigenlijk in het jaar 2000 moeten gevestigd zijn. Oef, daar zijn we ook weer aan ontsnapt! Of kan de overwinning van het kapitalisme op het communisme (de val van de muur in 1989) daar niet voor staan? Wat is het fascisme immers anders dan extreem kapitalisme?
Tijdens de bezetting openden de nazi’s alleszins opnieuw het onderzoek. Het was trouwens een SS’er die voor het eerst de link met het boek van Arsène Lupin opmerkte, maar toen hij (te?) dicht bij de oplossing van het raadsel kwam, werd hij naar het Oostfront gestuurd.
Goedertier zelf kwam wel op voor de Katholieke Volkspartij (hij stierf trouwens aan een hartaanval tijdens een verkiezingsrede; het was daar op zijn sterfbed dat hij zichzelf aangaf als dader van de diefstal, waarna kort daarop zijn twee handlangers stierven resp. aan een hersen- en maagbloeding), maar zijn vriend De Vos was extreem-rechts. Een afstammeling hiervan volgde een eigen spoor dat naar de familie De Vis leidde. Louis Paul Boon had eveneens belangstelling voor de geschiedenis van deze familie, die hij wou verwerken in “De kasteelheertjes”, maar ook hier maakte de dood een voortijdig einde aan deze plannen.
Ronny DE SCHEPPER