Veertig jaar geleden: “Alle hens aan dek” (De Vieze Gasten)

Veertig jaar geleden: “Alle hens aan dek” (De Vieze Gasten)

Veertig jaar geleden heb ik de nieuwste productie van de Vieze Gasten gezien in Gent (« Alle hens aan dek ») en meteen al zeggen dat het « geen onverdeeld succes » is geworden, zoals men dat pleegt uit te drukken. Het kinderprogramma “Help, meisjes aan boord” laten we even buiten beschouwing om redenen die bij verdere lectuur duidelijk zullen worden.

Lees verder “Veertig jaar geleden: “Alle hens aan dek” (De Vieze Gasten)”

Dertig jaar geleden: Oud Huis Stekelbees zoekt recensent (m/v)

Dertig jaar geleden: Oud Huis Stekelbees zoekt recensent (m/v)

Op de laatste pagina (blz. 32) van dagblad Vooruit/De Morgen stond op 12 november 1990 een merkwaardige paginagrote advertentie. Onder de titel Oud Huis Stekelbees zoekt recensent (m/v) voor Stekelbees Festival ’91 reageert het theater op recensies over het voorbije Stekelbeesfestival die verschenen in de Vooruit/De Morgen van dinsdag 6 november. De advertentie citeert volop uit de recensies en weerlegt de aangehaalde feiten. „Wij doen dat uit verontwaardiging over de recensie. Wij willen zo tot een open discussie komen. Het is geen aanval op een mening. Wel op onjuist weergegeven feiten. Of mag men als het om de culturele sector gaat slordiger met de feiten omspringen?” zegt Hildegard De Vuyst van Oud Huis Stekelbees. Naar een reactie gevraagd, zei hoofdredacteur Paul Goossens van de krant De Morgen/Vooruit: „Geen.” Wel zei hij dat „het nog niet was uitgemaakt of daar, redactioneel op gereageerd zou worden. Wij zijn voorstanders van grote vrijheid. Maar die advertentie is wel grensverleggend, ja”, meende hij.

Lees verder “Dertig jaar geleden: Oud Huis Stekelbees zoekt recensent (m/v)”

Jan D’Haese (1922-2005)

Jan D’Haese (1922-2005)

Het is al vijftien jaar geleden dat kunstcriticus Jan D’Haese is overleden. Jan D’Haese schreef vooral voor ’t Pallieterke en toch werd ik met hem goed bevriend toen ik nog in onverdachte tijden goed en wel voor De Rode Vaan werkte. De aanleiding was een incident met het Gentse Theater Controverse waarover ik hieronder schrijf, maar dat zou ten hoogste goed zijn voor een “bedankje” en het zou niet kunnen uitgroeien tussen een vriendschap tussen vertegenwoordigers van twee extremen, ware het niet dat in de vorming van Jan D’Haese hiervoor reeds een voedingsbodem terug te vinden was.

Lees verder “Jan D’Haese (1922-2005)”

Nand Buyl (1923-2009)

Nand Buyl (1923-2009)

Vandaag is het al tien jaar geleden dat Nand Buyl op 86-jarige leeftijd is overleden aan een hersenbloeding. Helaas kan ik geen stuk brengen over de man zelf. Ik zou uiteraard kunnen vertellen over hoe hij mijn jeugd heeft gekleurd, eerst als de schipper naast Mathilde en daarna als Axel Nort, maar daarover kunt u elders al uitgebreid lezen, ik heb daar niets speciaals aan toe te voegen. Toen ik daarna voor De Rode Vaan toneelrecensies verzorgde, was dit vooral in het Gentse en had ik dus weinig met Nand Buyl te maken. Die was immers op dat moment de leider van de Brusselse KVS. En hier zaten we met een probleem…
Lees verder “Nand Buyl (1923-2009)”

25 jaar geleden: “Onder de torens” (Hugo Claus) in het NTG

25 jaar geleden: “Onder de torens” (Hugo Claus) in het NTG

“Onder de torens” werd in het NTG opgevoerd in een regie van Sam Bogaerts (“Claus is voor mij toch jarenlang een ouwe zeiker gebleven die enkele goede gedichten had geschreven”, HLN 15/10/93), die echter volgens Jef Demedts op de helft van de repetities niet eens aanwezig geweest was (tegen Ingrid van der Veken in Het Laatste Nieuws: “Ja, ik ben heel combattief als het om het NTG gaat, voor 75 procent zijn voorstellingen hier gered door de acteurs. Herinner je je die rel bij de opening van de nieuwe schouwburg met ‘Onder de Torens’ van Hugo Claus? Wel, Sam Bogaerts is als regisseur op de helft van de repetities niet eens aanwezig geweest!”).

Lees verder “25 jaar geleden: “Onder de torens” (Hugo Claus) in het NTG”

25 jaar geleden: “Heilige koeien” van Oliver Czeslik

25 jaar geleden: “Heilige koeien” van Oliver Czeslik

Oliver Czeslik schreef “Heilige koeien”, althans onder die titel werd het opgevoerd door Arca in een regie van Sabine Reifer. Met Bert van Tichelen als Karl Klementi, een soort van linkse Jambers, die de vermetele moed heeft opgevat een “inside” reportage te maken over neo-nazi’s. Erik Burke is Gero von Wilfenstein, de leider van de neo-nazi’s, die hem ontmaskert en aan een dagenlange marteling onderwerpt met het vooruitzicht hem op de verjaardag van Hitler in Dresden te “offeren”. Tenslotte is er Ann Saelens als Ulrike, een sexy bedoelde maar eerder volslanke “collega” van Klementi, van de schrijvende pers weliswaar, die reeds enige tijd in het milieu is geïnfiltreerd. Als Ulrike wordt ontmaskerd, schijnt ze zich om haar vel te redden te “bekeren”. Ook Klementi komt op het einde tot het “inzicht” dat de neo-nazi net zo goed zijn “zoon” kan zijn. Een merkwaardig slot voor een voor de rest ook al totaal mislukte voorstelling, waarin plat realisme voor mislukt “théâtre de la cruauté” moet doorgaan.

Lees verder “25 jaar geleden: “Heilige koeien” van Oliver Czeslik”

25 jaar geleden: “De repetitie” (Jean Anouilh) in het NTG

25 jaar geleden: “De repetitie” (Jean Anouilh) in het NTG

“La répétition ou l’amour puni” (1950) van Jean Anouilh (foto Studio Harcourt via Wikipedia) werd in het NTG gebracht in een vertaling en regie van Hugo Claus. Na zijn dood zakte de roem van Anouilh snel als een pudding in elkaar en Hugo Claus wilde daaraan iets doen met een stuk dat Frans Roggen reeds in 1969 in het NTG had gebracht. Het is echter zeer de vraag of hij in dit opzet is geslaagd. Deze repetitie van “La double inconstance” van Marivaux (een paar jaar geleden gelukkig nog gebracht door Arca, zodat ik de inhoud toch nog een beetje kende) zakt naar het einde toe immers in elkaar, met een spijtige anticlimax als gevolg voor dit verhaal over hoe de adel een wig drijft tussen de voor een keer oprechte liefde van een “liederlijke” graaf voor een “onschuldig” volksmeisje (bij Marivaux helpen ze hem juist haar te veroveren). Een typisch voorbeeld van zijn “stropdassenmoraal” noemt Wim Van Gansbeke dit. Vooraf werd er nochtans behoorlijk spits gedialogeerd, want Claus’ vertaling doet aan Anouilh uiteraard geen onrecht. Aangezien de ontknoping echter vooral op de schouders rust van een niet zo goed op dreef zijnde Mark Willems (is het omdat hij een denkbeeldige bierbuik moet torsen dat hij steeds als een halve maan over de scène loopt?), komt het einde eerder als pathetisch dan als dramatisch over. Of noem het melo-dramatisch (Minnemeers, 03/03/1993).

Ronny De Schepper

Wim Van Gansbeke (1938-2008)

Wim Van Gansbeke (1938-2008)

Op 16 februari 2008 overleed theatercriticus Wim Van Gansbeke, amper tien dagen nadat hij met vrienden en collega’s zijn zeventigste verjaardag vierde. Wim ligt nu rustig in de schaduw van de zuidelijke muur van een Frans kerkhof op loopafstand van zijn beoogd eindstation Ancienne Gare de Mauzac, waar hij en zijn geliefde Hilde zoveel gasten ontvingen, “à la gare comme à la gare”. Hier kan hij rusten en zwijgen, ver van de spotlights en microfoons van theater en media.
Lees verder “Wim Van Gansbeke (1938-2008)”