Jan Briers (1919-2007)

Jan Briers (1919-2007)

Het is vandaag precies honderd jaar geleden dat Jan Briers sr. werd geboren.

Het is reeds twaalf jaar geleden dat Jan Briers, de vader van het Festival van Vlaanderen, is overleden. De manier waarop ik dit vernam was nogal vreemd. Op maandagochtend werd ik gewekt door het bericht op Radio 2. Akkoord, ik had nog een slaperige kop, maar ik kan me onmogelijk vergist hebben: het was een uitgebreid in memoriam, o.a. met een feit dat ik nog niet wist, namelijk dat Jan Briers de “uitvinder” is van het gewestelijk nieuws. Maar eigenaardig genoeg werd daar nadien op Klara met geen woord over gerept. En om tien uur heb ik nog eens naar dat gewestelijk nieuws geluisterd (ik volgde toen namelijk net als nu de “1000 klassiekers”) en nu werd er ook op Radio 2 niet meer gesproken over Jan Briers. Ik heb er sedertdien ook niets meer over gehoord. Tot ik bijna een week later in de krant dan een officieel doodsbericht van de familie las (echter alweer zonder journalistieke bijdrage). Toch merkwaardig, nietwaar?
Nochtans was het toch wel een aanleiding om even terug te blikken op Briers’ zijn grootste verwezenlijking, namelijk het Festival van Vlaanderen. Alhoewel, tegenwoordig hoor je de omschrijving “het Festival van Vlaanderen” niet vaak meer. In Brussel spreekt men b.v. van het Klarafestival en in Brugge van het Festival van de Oude Muziek. Al moet ik toegeven dat men deze benaming in Brugge ook al gebruikte vooraleer er blijkbaar een odium begon te rusten op het begrip “Festival van Vlaanderen”.
Hoe zou dat eigenlijk komen? Zeker in een periode dat Vlaanderen dichter dan ooit bij meer zelfstandigheid heeft gestaan? Zou het dan toch te maken hebben met de programmatie, die vereenzelvigd wordt met grote prestigeprojecten rond oerdegelijke klassieke namen?
Eigenlijk zou ik het niet weten, want ik volg het reeds enkele jaren niet meer, maar ik heb wel de ommekeer nog meegemaakt, denk ik. De periode dat het “klassieke” meer en meer werd verlaten ten voordele van “wereldmuziek”, ook al ben ik ervan overtuigd dat het hier meer een politieke dan een artistieke beslissing betreft (zie mijn artikel over het postmodernisme).
Daarom is het misschien niet nutteloos om even terug in het verleden te duiken en te zien hoe het allemaal begon…
Twee jaar nadat hij begonnen was met de Gentse stadsconcerten, in 1958 dus, start Jan Briers (toen nog het hoofd van Radio 2 – Oost-Vlaanderen) ook met het Gents Muziekfestival, dat hij een jaar later herdoopt tot Festival van Vlaanderen. Nog een jaar later overhaalde hij de bestaande festivals van Brugge, Antwerpen en Tongeren om zich ook onder deze noemer te scharen.
Geboren op 4 augustus 1919 in Gent, studeerde Briers er Klassieke Filologie en Geschiedenis, maar toen hij in 1944 afstudeerde, ging hij meteen aan de slag bij de radio. Eerst als “commentator” bij verjaardagen van belangrijke kunstenaars, nadien (sinds 1953) als productieleider van omroep Oost-Vlaanderen. In 1963 werd hij directeur van alle gewestelijke omroepen. Ondertussen was hij, die meent de journalisten altijd de les te moeten spellen, ook professor geworden in de communicatiewetenschappen (RUG en VUB).
Ondertussen heeft “Der Alte” de scepter overgedragen aan Junior, die tevens tot voorzitter werd verkozen van de Raad van Beheer van de Belgische Schouwspel Vereniging. Deze vereniging heeft vooral tot doel de wetgeving op de BTW te bestrijden, voor zover het engageren van artiesten betreft. In de RVB herkennen we verder nog Jari Demeulemeester, Bernard Foccroulle en Herman Schueremans.
Sinds 2013 berust de artistieke leiding bij Serge Platel, nu “de jonge Briers” provinciegouverneur van Oost-Vlaanderen is geworden op voordracht van de N-VA. Ik ga ondertussen al lang niet meer naar het Festival (maar ook niet naar andere concerten of manifestaties, dus neem het asjeblief niet persoonlijk!), maar in de jaren tachtig en negentig was ik een trouw bezoeker en bracht er dan ook navenant verslag over uit…
Festival van Vlaanderen
1980

1982
1985
1988
1989
1990
Ronny De Schepper, BRTN-orkest sluit Festival af, Het Laatste Nieuws, 21 oktober 1994
1995
1996
1997
1999
2000

Lees verder “Jan Briers (1919-2007)”

Nieuw boek van Fons Mariën

Nieuw boek van Fons Mariën

Mijn “Germaanse” vrienden zijn nogal actief op de boekenmarkt de laatste tijd. Na de dichtbundel van Staf de Wilde heeft nu ook Fons Mariën een nieuw boek uit. ‘De slaap van de rede brengt monsters voort’ werd uitgegeven door Aspekt (Nederland). In dit boek tracht de auteur een aantal kritische vragen te beantwoorden. Zijn denken over mens en maatschappij wil vrij zijn van religieuze en ideologische dogma’s en vrij van anti- of pseudowetenschappelijke opvattingen. Dus in de geest van het Verlichtingsdenken, zoals de titel al aangeeft. Het boek is te koop of te bestellen in de boekhandel of te bestellen bij bol.com (19.95 euro, beschikbaar vanaf 27-6-2019).
Lees verder “Nieuw boek van Fons Mariën”

Guy De Pré wordt 65…

Guy De Pré wordt 65…

Vijf jaar geleden werd “De Pré Historie” als populairste radioprogramma aller tijden verkozen. Dat moet dus een prettige verrassing geweest zijn voor de maker van dit zondagvoormiddagprogramma, Guy De Pré, die toen op tram 6 plaatsnam. Ondertussen zijn we alweer vijf jaar verder en voor het eerst zal er deze zomer geen Préhistorie te beluisteren vallen. Benieuwd wat dit doet met een mens.
Lees verder “Guy De Pré wordt 65…”

Peter Cnop wordt zeventig…

Peter Cnop wordt zeventig…

Muziekjournalist Peter Cnop (foto Twitter) viert vandaag zijn zeventigste verjaardag. Peter schreef eerst voor Humo en daarna voor Knack om uiteindelijk op de persdienst van de toenmalige BRT terecht te komen. Daar ontpopte hij zich ook als een uitstekend scenarist. Samen met Willy Van Poucke ligt hij aan de oorsprong van de successerie “F.C.De Kampioenen” (al krijgen zij daar niet de nodige credits voor) en daarnaast heeft hij vooral voor de radio een aantal hoorspelen geschreven.
Lees verder “Peter Cnop wordt zeventig…”

Dertig jaar geleden: radio op televisie

Dertig jaar geleden: radio op televisie

Dertig jaar geleden was hét medianieuws uiteraard de start van VTM op 1 februari, maar aangezien De Rode Vaan daaraan een volledig « dossier » wijdde, moest ik mijn wekelijkse televisierubriek opvullen met minder belangrijke zaken. Dat werd dan een stukje dat ik “radio op televisie” noemde en ik zal het zelf nog eens moeten nalezen om te weten wat ik daarmee nu precies bedoelde…

Hét medianieuws deze week is uiteraard de start van VTM op 1 februari e.k. Maar aangezien we daaraan volgende week een volledig « dossier » wijden, kunnen we hier met deze vermelding volstaan. Dat « Zonderlinge zielen » met de Prijs van de Radio- en TV-Kritiek zou gaan lopen, kan al evenmin een verrassing heten. Vandaar dat onze aandacht vooral gaat naar de « Klokke Roeland » die aan Michel Follet werd uitgereikt, omdat daaruit blijkt dat zelfs beroepscritici maar oppervlakkige radioluisteraars zijn. Anderzijds probeert men succesvolle radioprogramma’s (zoals « De Taalstrijd ») op televisie over te doen of haalt men populaire radio-presentators (zoals Felice Damiano) binnen, terwijl er natuurlijk ook mensen zijn als Bart Peeters die in beide media thuis zijn…
Dat « Zonderlinge Zielen » de Prijs van de Radio- en TV-Kritiek in de wacht zou slepen, stond haast bij voorbaat vast. Deze opmerkelijk sfeervolle verfilming door Jean-Pierre De Decker van een aangrijpend scenario van de ondertussen overleden René Verheezen kon immers op unanieme lof rekenen in de binnen- én buitenlandse pers. Het uitstekende camerawerk van Michel Van Laer en de uitzonderlijke vertolkingen door o.a. Josse De Pauw, Els Olaerts en Marc Cassiman hebben daar zeker toe bijgedragen. Maar, zoals gezegd, hiermee vertellen we niks nieuws. Opmerkelijker allicht waren de nominaties. Vooral dan van « Krokant », het smakelijke culinaire magazine van Peter Suetens dat doelbewust tegenover « Kwizien » werd gesteld, waar de informatie wel eens ondergeschikt wordt gemaakt aan de « show » die door de binnengehaalde « vedette » wordt opgevoerd (al kan die, als het b.v. Arno Hintjens betreft, best leuk zijn). Iemand noemde bovendien Herwig Van Hove « de televisieontdekking van het jaar », maar wij houden ons wat dat betreft liever op de vlakte. Dat « De Zevende Dag » en dan vooral de presentatie door Etienne Van Den Bergh ook genomineerd werd, zal allicht vele van onze lezers plezier hebben gedaan. Een echte verrassing kan men dit dus niet noemen, eerder een terechte bevestiging van wat wijzelf reeds hadden aangestipt in ons jaaroverzicht.
De drie nominaties voor de « Klokke Roeland » daarentegen, de prijs voor het beste radioprogramma dus, kunnen wel een verrassing worden genoemd. Het is geen nieuw verschijnsel maar nooit eerder werd zo duidelijk dat zelfs voor beroepscritici de radio meer en meer een achtergrondsfunctie krijgt en niet langer echt « beluisterd » wordt. Dit bleek o.m. uit de vermelding van « Dag en dauw », het ochtendprogramma van Michel Follet op Omroep Brabant dat de voorkeur kreeg op « Klaarwakker » op BRT 1 en uiteindelijk ook de prijs zou wegkapen, en van « Neem je tijd » (BRT 1) omdat deze uitzendingen wel worden beluisterd (of beter: « gehoord ») bij het opstaan en op de autoradio tijdens het spitsuur. Verre van ons om de kwaliteiten van genoemde programma’s in twijfel te trekken (integendeel zelfs), maar het moet toch zonder meer evident zijn dat het uitzenduur hierbij van doorslaggevend belang was. In zijn dankwoord gaf Michel Follet dit trouwens zelf aan: « Voor een programmaatje dat het ene oor ingaat en het andere weer uit, vind ik dit een grote eer. » Misschien kan zijn eigen nieuwigheid « Oordegelijk » (zondagmiddag op Brabant) daar wat aan doen, aan de herwaardering van de radio. Niet alleen wordt er hier goede radio gemààkt, het programma wil heel doelbewust ook aandacht besteden aan andere mensen die met radio bezig zijn of geweest zijn.
De meest « bewuste » keuze was eigenlijk nog de « Leugenradio » van Bart Peeters en Hugo Mattyssen, ’s zaterdags op Studio Brussel. Alhoewel ook dit programma onmiskenbare troeven heeft, is het toch te ongelijk en draait het ook weer op een paar « typetjes », een fenomeen waarmee we de laatste tijd een beetje overvoed zijn. « Linke Gène » mag dan nog bij Omroep Antwerpen een verbetering zijn ten opzichte van de familie Backeljauw toch komt er rap sleet op dit procédé van « cafépraat ».
Dat is misschien nog het meeste te merken aan de figuur van Felice Damiano die nu in opvolging van « Hoger Lager» wekelijks op het televisiescherm te zien is. Blijkbaar tot ergernis van velen, als we de reacties in de kranten en ook wel in onze onmiddellijke omgeving als norm mogen aannemen. Ongetwijfeld heeft veel er mee te maken dat « Hoger Lager » zich tot een ouder publiek richtte dan de nogal erg vlug (en dan nog « krom ») pratende Dré Steemans (zoals Felice’s echte naam luidt, voor wie nog niet wist dat deze « Italiaanse kapper » eigenlijk een doodgewone Limburger is). In de heersende yuppie-filosofie kan men dat argument natuurlijk overboord gooien, maar daar staat dan weer tegenover dat dit oudere publiek veel trouwer is aan het medium terwijl smaak van de jongeren veel sneller wisselt.
Een andere tegenvaller in onze reeks « transfers van radio naar t.v. » is uiteraard « De drie wijzen » (omgekeerd is overigens ook de radio-vervanger van « De Taalstrijd », het dagboekprogramma « Madiwodo », een flop : alle aangezochte « schrijvers » doen zo hun best om goed uit de hoek te komen dat het vreselijk belerend wordt). Dat de montage door technische omstandigheden iets minder vlot verloopt dan gewenst zou zijn, heeft Mark Uytterhoeven zelf reeds uit de doeken gedaan in de eerste aflevering van onze nieuwe reeks « Het Bezoek ». Wat hij er evenwel niet bij vertelde, was dat ook de « wijzen » lang niet zo grappig uit de hoek komen als ze dat in « De Taalstrijd » deden. De humor doet vaak geforceerd aan en vooral, omwille van het andere medium ligt het tempo veel lager. Dit viel me sterk op toen ik eens noodgedwongen (ik lag in bad) een uitzending heb « gehoord » i.p.v. « gezien ». En uiteraard ligt het meest aantrekkelijke van dit nieuwe programma dan ook juist daar waar het manifest van het radioprogramma verschilt, namelijk als er beeldmateriaal wordt gebruikt, voornamelijk in de filmfragmenten.
Bart Peeters van zijn kant is uiteraard op de eerste plaats een televisiefiguur, die juist door zijn veelzijdigheid ook bij de radio aan de slag kon (net zoals prijsbeest Michel Follet trouwens, die na een tijdje van het scherm te zijn verdwenen, te zien is in « Schoolslag »). Deze week (op zaterdag 28 januari om precies te zijn) start op TV 2 zijn « totaalprogramma » (gepresenteerd samen met Paskal De Boosere, de zus van Mister Magic Hands) « De Droomfabriek ». Vanaf 19u met een eerste gedeelte dat zich vooral tot de kinderen richt en dan opnieuw na het nieuws om 20u met een rechtstreekse uitzending vanuit studio 5, waarbij « hartewensen, dromen, fantasieën en nachtmerries » kunnen aan bod komen. Om u een idee te geven: in de eerste aflevering passeren zowel witte chocolade als kriebels in de buik, ossen in Tanzania en dromen van blinden de revue. Het fameuze verschijnsel van « de bekende Vlamingen » is ook nooit ver uit de buurt en de muziek wordt live verzorgd door « The Young Lovers » onder de leiding van Jean Blaute.

Lees verder “Dertig jaar geleden: radio op televisie”