Rutger Hauer (1944-2019)

Rutger Hauer (1944-2019)

Pas nu, een dag na zijn begrafenis in intieme kring, is bekend gemaakt dat vorige week Rutger Hauer, de mannelijke hoofdvertolker uit “Turks fruit” van Paul Verhoeven, is overleden na een kortstondige ziekte  in zijn woonplaats, het Friese Beetsterzwaag. Het is niet bekend waar de acteur aan is overleden. (Met dank aan Raymond Thielens)

De rol van Olga (Monique Van de Ven, zie foto) werd oorspronkelijk aangeboden aan Willeke Van Ammelrooy, die in die tijd een korte verhouding had met Rutger.
Bijzonder interessant is hier de relatie van regisseur Verhoeven met Rutger Hauer, een acteur die hij persoonlijk ontdekt heeft en bij het publiek bekend maakte als Floris in de gelijknamige tv-reeks. Later zou hij nog diverse malen met Rutger werken (Keetje Tippel, Soldaat van Oranje en Spetters), maar tijdens de opnamen van “Flesh + Blood” liep het faliekant af. Het kwam tot een botsing tussen beiden en ze zouden nooit meer met elkaar samenwerken. Ondertussen blijkt de ruzie bijgelegd, maar van samenwerken is toch nog steeds geen sprake.
Rutger Hauer mag dan in zijn tienerjaren een echte rebel geweest zijn (weglopen van huis en school), door een opleiding bergbeklimmen heeft hij het karakter gevonden om opnieuw zijn leven in handen te nemen. Zo maakte hij alsnog de toneelschool af. En hij is er niet rouwig om: “Ik heb een veel betere opleiding genoten dan de meeste acteurs die het gemààkt hebben in Hollywood. Denk maar aan Robert de Niro: een superster, veel talent, maar zijn theoretische bagage stelt niet veel voor.”
Paul de Lussanet (die al sinds 1962 als schilder in Parijs woonde) draaide in 1978 de film “Mysteries” naar een boek van van de Noor Knut Hamsun, die al met Nietzsche dweepte vooraleer de nazi’s Noorwegen bezetten (en hij zich “uiteraard” als een topcollaborateur ontpopte). “De hoofdfiguur Johan Nagel, die op zekere dag per reiskoets een kustplaatsje binnenkomt, waar zojuist een theologiestudent uit hartepijn zelfmoord heeft gepleegd, beantwoordt helemaal aan het Hamsun-ideaal van de uitzonderlijke (Uebermensch! RDS) wat raadselachtige man, die vooral de vrouwen op zijn weg wil peilen.” (De Volkskrant, 8 september 1978) Kortom, de geknipte rol voor Rutger Hauer, die “uiteraard” Sylvia Kristel op zijn weg vindt, maar ook Liesbeth List, Rita Tushingham en Andrea Ferreol…
In 1978 werkt hij ook nog mee aan “Pastorale 1943” van Wim Verstappen naar het boek van Simon Vestdijk alweer met Sylvia Kristel en verder ook nog Frederik de Groot en Renée Soutendijk in de hoofdrollen. In 1981 vinden we hem terug in Frankrijk voor Chanel Solitaire van George Kaczender. Coco Chanel was played by Marie-France Pisier, with Rutger Hauer starring as Etienne de Balsan and Timothy Dalton as Boy Capel.
De allereerste Amerikaanse film die Rutger Hauer ooit draaide, was “Nighthawks” uit 1981, waarin Sylvester Stallone de hoofdrol vertolkte en zich op de set als een dictator gedroeg. Zo liet hij Hauer elektrische schokken toedienen, telkens diens personage geschoten werd. De voltage werd zodanig opgedreven dat Hauer op een bepaald moment zelfs voor zijn leven vreesde. Omdat hij toch dacht niet meer in Hollywood aan de bak te komen, dreigde hij Stallones ballen eraf te schoppen indien hij er niet mee ophield en kijk, Hauer werd een superster…
Daarna volgden goed gewaardeerde Amerikaanse films zoals Blade Runner, The Hitcher, Blind Fury, Buffy the Vampire Slayer. Dan kwam “Bloodhounds of Broadway” (1989) van Howard Brookner naar vier verhalen van Damon Runyon. De film, die komisch bedoeld is, speelt zich af op oudejaarsavond 1928. De rijke Harriet McKyle (Julie Hagarty) nodigt een aantal excentrieke figuren uit: een nightclubzangeres (Madonna), een gokker (Matt Dillon), een gangster (Rutger Hauer), een ongelukkige minnaar (Randy Quaid) en een “angel face” (Jennifer Grey). Ondanks al deze grote namen (of misschien precies daardoor) is het een flop.
In 1988 speelde hij in “The Legend of the Holy Drinker” van Ermanno Olmi, een jaar later gevolgd door “In una notte di chiaro di luna”, een Italiaanse TV-film van Lina Wertmüller over het aidsprobleem. Als zodanig erg nuttig, maar voor de rest wordt verrassend genoeg een oubollige Hollywood-moraal aangekleefd (b.v. als de twee seropositieven Rutger Hauer en Faye Dunaway de handen in elkaar slaan, dan is dat gewoon “vriendschappelijk” om het aidsonderzoek te bevorderen, zo blijft Hauer vijf jaar “kuis” tot Nastasja Kinski, die hij nochtans brutaal had achtergelaten, omdat hij niet wou zeggen dat hij seropositief was, weer bij hem terugkomt). Ook de verregaande esthetisering in de decors en de kadrering verbaast me van Wertmüller.
Na 1990 ging Hauer steeds meer in B-films en televisieseries spelen. Hij was vooral te zien in actie-, horror- en sciencefictionfilms met een relatief laag budget, doorgaans in de rol van slechterik. Hauer speelde vaak psychopaten, robots, nazi’s, vampiers en terroristen. In 1999 was Rutger b.v. te zien in een Luxemburgs(!)‑Amerikaanse actiefilm “New World Disorder” van Richard Spence met Tara Fitzgerald in de vrouwelijke hoofdrol.
In het nieuwe millennium begon Hauer aan een comeback naar de A-film. Zo speelde hij in 2003 een rol in “Confessions of a Dangerous Mind”, het regiedebuut van George Clooney. Verder speelde hij in de Hollywoodkaskraker “Batman Begins” van Christopher Nolan en was hij te zien in “Sin City”, volgens critici de beste film van 2005.  

Lees verder “Rutger Hauer (1944-2019)”

Willeke van Ammelrooy wordt 75…

Willeke van Ammelrooy wordt 75…

De Nederlandse actrice Willeke van Ammelrooy viert morgen haar 75ste verjaardag. Zij was (en is) voor mijn generatie het eerste voorbeeld van wat ik zou willen noemen “het tastbare naakt”. Uiteraard was Willeke even ongenaakbaar als de Franse, Engelse of Amerikaanse meisjes die we naakt op het witte doek konden aanschouwen, maar aangezien het om Vlaamse films ging, voelde het aan alsof ze meer bereikbaar was dan Brigitte Bardot of Jane Fonda, om maar die te noemen. De scène waarover ik het heb, is uiteraard die uit “Mira” (1971) van Fons Rademakers, waarin Jan Decleir haar leert zwemmen. Toch heb ik als foto voor haar volgende Vlaamse film gekozen, namelijk “Louisa of een woord van liefde” van Paul Collet en Pierre Drouot uit 1972. Uiteraard omdat het hier een emblematisch beeld betreft, geënt op het beroemde schilderij “Le déjeuner sur l’herbe” van Edouard Manet.
Lees verder “Willeke van Ammelrooy wordt 75…”

Wolfgang Staudte (1906-1984)

Wolfgang Staudte (1906-1984)

Het is vandaag al 35 jaar geleden dat de Duitse regisseur Wolfgang Staudte is overleden. Hij is bij ons vooral bekend door de eerste verfilming van “Ciske de Rat”, naar het bekende boek van Piet Bakker, in 1955, met Dick van der Velde als Ciske, Jenny van Maerlant als “de slechte moeder” en Jan Teurlings als haar minnaar.

Zijn belangrijkste werk kwam tot stand toen hij voor de Defa in de Sovjet-zone van Berlijn films kon produceren. “Die Mörder sind unter uns” was de eerste naoorlogse DEFA-film van Wolfgang Staudte, die was gedebuteerd met “Das Grosse Spiel” van Robert A.Stemmle in 1942. Het is een film over voetbal en het merkwaardigste is dat Wolfgang Staudte er een belangrijke rol in vertolkt. In 1907 geboren had hij nochtans een toneelopleiding gevolgd bij Max Reinhardt en Piscator, waardoor hij als “eerder links” gekend was. Hij was ook te zien in “Das Mädchen Juanita” in 1943. In “Die Mörder” maken we ook kennis met Hildegarde Knef (1925-2002), die tijdens de oorlog nochtans een verhouding had gehad met de getrouwde nazifilmpropagandist Ewald von Demandowasky, een medewerker van Joseph Goebbels.
In 1948 volgt “Die seltsamen Abenteuer des Herrn Fridolin B.” en in 1949 het arbeidersdrama ‘Rotation’ als reactie op het feit dat in het Westen oude nazi’s belangrijke posities kregen. ‘Rotation’ vertelt het verhaal van Hans Behnke die door de komst van de nazi’s weer werk krijgt en zich aanvankelijk vol enthousiasme aansluit bij de NSDAP. Maar als Behnke zich bewust wordt van het onrecht om hem heen, wordt hij actief in het verzet. Zijn eigen zoon, lid van de Hitlerjugend, verraadt hem. Behnke wordt ter dood veroordeeld, maar door de komst van het Rode Leger blijft hij toch nog gespaard.
Ondanks het feit dat Staudte met ‘Rotation’ kritiek leverde op de denazificatiepolitiek in het Westen, werd het in het Oosten steeds moeilijker om kritiek te uiten op het regime. Dit laat zich het best illustreren door de wijze waarop de Oost-Duitse censor ‘Rotation’ behandelde. De scene waarin Hans Behnke en zijn zoon – met wie hij zich inmiddels heeft verzoend – samen het Hitlerjugend-uniform van de jongen verbranden, werd afgekeurd. Beslissend voor de censor waren de woorden van de vader: “En dat was je laatste uniform.” Dit was niet naar de zin van de communistische leiders. De film bleef driekwart jaar op de plank liggen, tot er een compromis kwam: de scène bleef, maar zonder de tekst van de vader.
Willi Forst regisseerde in 1950 “Die Sünderin” met in de hoofdrol opnieuw Hildegarde Knef, die hierna zou uitwijken naar Hollywood waar ze als Hildegarde Neff (een naam waaraan ze een hekel had) te zien was in films als “Decision before dawn” (1951) en “The snows of Kilimanjaro” (1952). “Die Sünderin” werd aangekondigd met de volgende slagzin: “Mit Schlägereien, Tumulten und Verboten, mit Sinkbomben, Polizei und Tränengas versuchten Gegner, die Aufführung dieses Filmes zu verhindern. So wurde ‘Die Sünderin’ zum grössten deutschen Skandal-Film!”
In 1953 draait Staudte nog “Der Untertan”, maar de regie van “Mutter Courage” wordt hem door Helen Weigel uit handen genomen. Hij vestigt zich dan in West-Berlijn, waar hij in 1956 nog “Rose Berndt” en in 1959 “Kirmes” draait.
Voor de Gentse filmcriticus Daisne bestonden er een handvol perfecte meesterwerken van films. Eén daarvan was ‘Wälsungenblut’ van Rolf Thiele uit 1965. Michel Apers: “Het is een incest-verhaal, maar Daisne schreef pagina’s lyrische volzinnen over de aristocratische, absolute liefde die hij in die film vond. Dat het om incest ging was niet belangrijk, want het ging om iets Hogers.”
In de jaren zeventig stapte Staudte over op televisieseries zoals Der Kommissar en Tatort.

Lees verder “Wolfgang Staudte (1906-1984)”

85 jaar geleden: de eerste Nederlandse geluidsfilm

85 jaar geleden: de eerste Nederlandse geluidsfilm

Op 4 januari 1934 ging in het City Theater van Den Haag de eerste ‘officiële’ Nederlandse geluidsspeelfilm in première in aanwezigheid van Prins Hendrik en minister-president Colijn. De film was een eerbetoon aan Willem van Oranje, een nationaal-historisch document waarin zijn betekenis voor de Nederlanden ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog centraal stond.
Lees verder “85 jaar geleden: de eerste Nederlandse geluidsfilm”

Paul Verhoeven wordt tachtig…

Paul Verhoeven wordt tachtig…

De Amsterdamse regisseur Paul Verhoeven is ongetwijfeld, internationaal gezien, zowat de belangrijkste filmmaker van de lage landen. Tijdens zijn carrière, die nu toch al meer dan veertig jaar beslaat, heeft hij films gemaakt in diverse genres, zowel in Nederland als in de Verenigde Staten. Verscheidene malen kwam hij met zijn film in de top tien van de populairste films, denken we maar aan Robocop of Total Recall, terwijl hij met films als Soldaat van Oranje en Turks Fruit Nederland op de internationale filmkaart plaatste. Enkele jaren geleden verscheen een geactualiseerde versie van zijn biografie, gewoon getiteld “Paul Verhoeven: de biografie”, geschreven door Rob van Scheers. Het oorspronkelijke boek verscheen in 1997, maar later heeft van Scheers zijn werk aangepast en uitgebreid tot na de productie van “Zwartboek”.
Lees verder “Paul Verhoeven wordt tachtig…”