Science-fiction en een angstige maatschappij

Science-fiction en een angstige maatschappij

Morgen zal het precies tachtig jaar geleden zijn dat Orson Welles een ware paniek veroorzaakte met zijn hoorspelversie van “War of the Worlds”. In 1953 draaide Byron Haskin een klassieke versie van het fameuze boek van Herbert George Wells, pas in 2005 gevolgd door een hoogtechnologische remake door niemand minder dan Steven Spielberg (foto).
Lees verder “Science-fiction en een angstige maatschappij”

25 jaar geleden: release van “Jurassic Park”

25 jaar geleden: release van “Jurassic Park”

Vandaag is het al 25 jaar geleden dat “Jurassic Park” van Steven Spielberg worldwide in de filmzalen was te zien. Het zorgde meteen voor een record aantal verkochte tickets. Ook nu nog staat de film ongetwijfeld in de top tien van de meest bezochte films. Het scenario voor “Jurassic Park” van Michael Crichton (1942-2008) was eigenlijk gebaseerd op het cliché van het opnieuw tot leven wekken van uitgestorven dieren. In de aloude Amerikaanse traditie waren filmdinosauriërs tot dan toe meestal te groot (“the biggest“) en bij de fysiologische fouten (die men, toegegeven, soms nog niet kon weten op dat moment) is het meest opvallende dat de staarten altijd slepen, terwijl men er nu van overtuigd is dat ze rechtop werden gehouden. Ik heb er niet op gelet of de dino in “Jurassic Park”, de eerste film die “realistisch” probeert te zijn, zijn staart in erectieve toestand paradeert, maar gezien de evoluties op het gebied van de moraal moet dit kunnen.
Lees verder “25 jaar geleden: release van “Jurassic Park””

John Williams wordt 85…

John Williams wordt 85…

John Williams viert vandaag zijn 85ste verjaardag. Ja maar, zal u heel terecht opmerken: wélke John Williams? Want ik zou ze de kost niet willen geven al die John Williamsen, zelfs al beperken we ze dan nog tot de muziekwereld. Maar we hebben het dus over de filmcomponist John Williams, de trouwe kompaan van Steve Spielberg. En waarom doe ik nu zo geen morbiede uitspraken, zoals in het geval van Carole King, die tenslotte toch tien jaar jonger is? Omdat John Williams nooit deel heeft uitgemaakt van mijn jeugd natuurlijk. Nee, eigenlijk hoort hij zelfs eerder bij de jeugd van mijn kinderen die ontelbare veldslagen hebben uitgevochten op muziek van “Indiana Jones”. Waaruit dan toch weer blijkt dat “tijd” een relatief begrip is, zodat ik hier zelfs een beetje troost kan uit puren…

John Williams werd in New York geboren op 8 februari 1932 en verhuisde in 1948 naar Los Angeles. Hij studeerde er compositie bij Mario Castelnuovo-Tedesco. Na zijn legerdienst keerde hij terug naar New York, waar hij piano studeerde aan de Julliard School. In this way he was a member of the orchestra that recorded Elmer Bernstein’s score for “The magnificent seven”; he played the piano.
Na een korte carrière als jazz-pianist begon hij te componeren voor film en televisie. Zijn eerste film was “John Goldfarb, please come home” van John Lee Thompson uit 1965 met Shirley MacLaine die de hoofdrol vertolkt in deze komedie geschreven door William Peter Blatty, de latere auteur van “The exorcist”. Een jaar later volgde “Penelope” van Arthur Hiller, waarin Natalie Wood, net als Shirley MacLaine in “Goldfarb”, wat in haar lingerie mag rondlopen. Men mag dus met enige overdrijving zeggen dat Williams zijn carrière begon als componist van muziek bij lingerie-modeshows. Misschien daarom dat hij zich op de aftiteling nog “Johnny” laat noemen?
Daarnaast schreef hij echter ook heel wat muziek voor het concertpodium, o.m. twee symfonieën en concerti voor verschillende soloïnstrumenten. Zo b.v. een vioolconcerto uit 1976 (solist: Mark Pershkanov) en een fluitconcerto uit 1969, uitgevoerd door het London Symphony Orchestra o.l.v. Leonard Slatkin.
Alhoewel Williams, in tegenstelling tot andere hedendaagse componisten, zijn publiek wil behagen i.p.v. het te irriteren of in het beste geval te verbazen, is het toch opvallend dat zijn muziek zo weinig Amerikaans klinkt.
Al lijkt de pompeuze muziek van “Star Wars” wel te passen in de traditie van John Philip Sousa. Het wordt echter duidelijker als we weten hoe die muziek tot stand is gekomen. George Lucas overhandigde John Williams stukjes uit “The Planets” van Holst, “Les Préludes” van Liszt en uit de “symfonie van de nieuwe wereld” van Dvorak (dus tóch Amerikaans?!?) en als resultaat kregen we de toch wel indrukwekkende suite voor “Star wars”!
Het meest verregaand is volgens mij zijn partituur voor “Empire of the sun”. Het lied “Suo gan” dat daarin voorkomt, zou dan een uitzondering kunnen zijn, maar dat is niet van zijn hand. Bij mijn weten is het een traditional die overigens ook gebruikt wordt in de Franse politiefilm “L627” van Bertrand Tavernier, maar dan niet in het Chinees natuurlijk. Ook Bryn Terfel zingt er een prachtige versie van in het Welsh.
Maar waar hààl ik dat eigenlijk, dat Williams niet Amerikaans zou klinken? Zeker ergens afgeschreven, zonder er verder bij na te denken? Akkoord, de pompeuze klanken waarmee de rubriek “Europa vraagt” in “Man bijt hond” wordt geopend, wat eigenlijk het “volkslied” van Krakhozia is uit “The Terminal”, lijkt zo weggelopen uit het Kremlin, maar het trompet-thema in “J.F.K.” (Oliver Stone, 1991) daarentegen is zo Amerikaans als “The Gardens of Stone” (al is de muziek van deze film van Francis Ford Coppola van diens vader Carmine)! Vandaar allicht dat Dirk-met-het-trompetje (Brossé) zo’n fan is van Williams!
Een trompet op een soundtrack zal echter nooit meer hetzelfde zijn na de hilarische persiflage van “Het Gat van de Wereld” (Humo) op de muziek van Steve Willaert voor “Katarakt”: “Voor mensen die maar geen genoeg krijgen van trompetten. Toeteren, blazen en schetteren tot het uw oren uitkomt! (…) Met de toptracks: Geen peren maar appelen, Verschot in de rug, Plukken en blazen, Ontroostbare tuba, Trompet in de morgen, Trompet rond de middag, Trompet gaat slapen, Toeteretoet entateretaat, Pot pot poâât en Er zit een tsjoep op mijn trompet.”
Bridge of Spies (2015) was the first Steven Spielberg film not to be scored by John Williams since The Color Purple (1985). Steven Spielberg: “It was devastating to me, because John was having this medical thing, and he’s okay now, thank God, but we have always worked together, and after forty-two years of collaboration, not to work with him was almost incomprehensible. At one point, my response was not to have any music at all… it would just come out of record players and radios and those kinds of things. But then I knew that there were parts of this film that really would benefit from a score, and I didn’t think twice when I knew it wasn’t going to be John… the first person I thought of was Tom Newman.”

Lees verder “John Williams wordt 85…”

45 jaar geleden: eerste aflevering van “Columbo”

45 jaar geleden: eerste aflevering van “Columbo”

Het is vandaag 45 jaar geleden dat op de Amerikaanse televisie de eerste aflevering van “Columbo” werd uitgezonden. Het betrof de aflevering “Murder by the book” die werd geregisseerd door de toen negentienjarige (!) Steven Spielberg. De titelrol van de verstrooide, ogenschijnlijk ietwat slome detective werd gespeeld door Peter Falk (1927-2011), die er zijn levenswerk van zou maken.