200 jaar geleden: publicatie van “Frankenstein”

200 jaar geleden: publicatie van “Frankenstein”

Vandaag is het precies 200 jaar geleden dat “Frankenstein”, geschreven door Mary Shelley en met als ondertitel The Modern Prometheus, werd gepubliceerd. Het werk kan gerekend worden tot de traditie van de gothic novel die populair was in de tweede helft van de 18e eeuw en de eerste helft van de 19e eeuw. Ten onrechte wordt de naam Frankenstein vaak verbonden aan het in het verhaal geschapen monster. Het is echter de naam van de persoon die het monster schiep.
Lees verder “200 jaar geleden: publicatie van “Frankenstein””

Horace Walpole (1717-1797)

Horace Walpole (1717-1797)

Het is vandaag precies 300 jaar geleden dat de Engelse auteur Horace Walpole werd geboren. Walpole is vooral bekend geworden als schrijver van The Castle of Otranto (1764), wat beschouwd wordt als de eerste ‘gothic novel’, de eerste griezelroman, een genre dat vooral in 19de eeuw veel opgang maakte.
Lees verder “Horace Walpole (1717-1797)”

Stephen King wordt zeventig…

Stephen King wordt zeventig…

“Read sometimes for the story, Bobby. Don’t be like the book-snobs who won’t do that. Read sometimes for the words – the language. Don’t be like the play-it-safers that won’t do that. But when you find a book that has both a good story and good words, treasure that book.”

“Are there many of those, do you think?” Bobby asked.

“More than the book-snobs and play-it-safers think. Many more.” (Stephen King, Low men in yellow coats, p.108-109)

Een film waar je niet kunt naar kijken, omdat je hem te griezelig vindt, dat is niets uitzonderlijk. Maar heb je hetzelfde al eens voorgehad met een boek? Het enige boek dat ik ooit heb weggelegd omdat ik het te griezelig vond, is “Salem’s Lot” van Stephen King, die vandaag zijn zeventigste verjaardag viert.
Lees verder “Stephen King wordt zeventig…”

Montague Rhodes James (1862-1936)

Montague Rhodes James (1862-1936)

Vele mensen zullen mij wel een rare pipo vinden, maar ik ben altijd blij als ik iets kan bijleren. En dan bedoel ik iets binnen mijn interessesfeer uiteraard, de deeltjesversneller in het CERN in Genève boeit mij enorm, maar daar snap ik dus geen fluit van en dan kan je ook niks bijleren. Nee, ik heb op de valreep van het jaar 2014 een nieuwe auteur ontdekt en dan nog één die vandaag 155 jaar geleden werd geboren, dus dat is op zich al merkwaardig. Nog merkwaardiger is dat het een Engelse auteur is en ik heb toch Germaanse gedaan en van deze mens had niemand mij ooit verteld.

Voor de kerstdagen had de BBC traditiegetrouw weer heel wat drama van eigen bodem besteld en zo werd op de avond van kerstmis zelf “The Tractate Middoth” geprogrammeerd. Het stond aangekondigd als een thriller, maar het bleek eigenlijk een horror story te zijn. Normaal gezien zou ik het dan niet hebben opgenomen, maar nu dus wel en bovendien werd er de nadruk op gelegd dat de regisseur van de TV-film (Mark Gatiss) ook een documentaire had gemaakt over de schrijver en dat die na de film zou worden vertoond. Die documentaire had ik eigenlijk niet geprogrammeerd, maar dankzij het systeem van Scarlet dat sowieso een half uur “reservetijd” opneemt, heb ik toch een groot stuk kunnen zien.
En het ging dus over Montague Rhodes James, beter gekend als M.R.James. Hij begon te schrijven tijdens zijn studies in Eton en hij zou daar blijven plakken, want hij werd er voor het leven benoemd als docent. James was zeer strikt religieus opgevoed en hij raakte vooral geobsedeerd door de duivel, door de lijfstraffen die martelaars moesten ondergaan en andere griezelige toestanden, zoals die vaak op glasramen, schilderijen of beelden in kerken werden uitgebeeld. Toen hij dan in Eton in aanraking kwam met middeleeuwse geschriften, werd hij ook daar vooral gefascineerd door de afbeeldingen in de boeken. Daarmee was hij overigens één van de eersten, want tot dan toe besteedde men enkel aandacht aan de teksten. Vertrekkende van die afbeeldingen sloeg zijn fantasie op hol en begon hij spookverhalen te schrijven, die werden gepubliceerd in een reeks verzamelingen: Ghost Stories of an Antiquary (1904), More Ghost Stories of an Antiquary (1911), A Thin Ghost and Others (1919) en A Warning to the Curious and Other Ghost Stories (1925). Misschien zeg je nu: vandaar dat hij niet aan bod kwam in de lessen Engelse literatuur aan de universiteit! Dat is echter een valse veronderstelling, er werd zelfs tamelijk veel belangstelling besteed aan “the gothic novel”. Maar dus geen woord over deze M.R.James, waarvan men nochtans beweert dat hij het genre herdefinieerde door de formele gothic clichés van zijn voorgangers te verlaten en meer realistische hedendaagse settings te gebruiken. Eén van die “realistische” verwijzingen was overigens een integratie in zijn werken van zijn enorme arachnofobie…

Het boek dat ik mij n.a.v. deze uitzending heb aangeschaft, is Collected Ghost Stories, een compilatie die hijzelf nog in 1931 heeft uitgebracht. Het begint met Canon Alberic’s scrapbook, het allereerste verhaal dat hij aan zijn collega’s van King’s College heeft voorgelezen. Blijkbaar hadden ze daar ook een soort van “boekenclubje” of eerder “schrijversclub” zoals C.S.Lewis en Tolkien in Oxford. Ik moet wel toegeven dat het verhaal mij (blijkbaar in tegenstelling tot bovengenoemde verfilming) is tegengevallen. Ik heb mij nu voorgenomen om als volgende verhaal ‘Oh, Whistle, and I’ll Come to You, My Lad’ te lezen, wat over het algemeen als zijn beste wordt beschouwd. Als ook dat zou tegenvallen, geef ik er vervroegd de brui aan, want ik heb nog veel andere boeken te lezen.

Uiteindelijk blijkt het Whistle-verhaal weinig te verschillen van het Scrapbook dus eigenlijk zou ik het nu zo moeten laten, maar misschien omdat ik voor dit boek de volle prijs heb betaald (meestal koop ik mijn boeken voor een prikje in de uitverkoop van een of andere bibliotheek), ga ik het nog één kans geven: het fameuze Tractate Middoth waarmee alles is begonnen…

Hier verschilt de aanpak weliswaar van de twee vorige verhalen, maar toch kan ik niet begrijpen dat Mark Gatiss hieruit een film heeft gedistilleerd die mij dermate heeft geboeid dat ik dus uiteindelijk tot de aanschaf van dit werk ben overgegaan. Een miskoop dus…

Ronny De Schepper

Lees verder “Montague Rhodes James (1862-1936)”