Dertig jaar geleden: brief van Paul Goossens

44 paul goossensDertig jaar geleden, na mijn ontslag bij De Batselier, solliciteerde ik als gek. Ik denk dat ik wel ieder dag- en weekblad in Vlaanderen heb aangeschreven. Meestal kreeg ik zelfs nog geen antwoord. Daarom was ik – ondanks de afwijzing – toch in mijn nopjes met deze brief van Paul Goossens, de toenmalige hoofdredacteur van De Morgen. En in zekere zin kwam er inderdààd nog een vervolg op, al had dit niet direct iets met dit antwoord te maken. Het zal zowat een jaar later zijn, zeker, dat ik opving dat men op De Morgen iemand zocht om de sportredactie op zondag te komen versterken. Daar ben ik dan op ingegaan, maar journalistiek bleek dat niet echt een “uitdaging” te zijn, zoals het cliché dan luidt. Mijn taak bestond immers erin om artikels uit Het Laatste Nieuws (dat toen nog niet tot dezelfde persgroep als De Morgen behoorde, maar die samenwerking hing dus duidelijk al in de lucht) samen te vatten. Zeker in die tijd was sport inderdaad geen prioriteit bij De Morgen. Toen het dan ook nog eens slecht bleek te verdienen, kwam er al snel een einde aan de samenwerking. Mijn toenmalige vriendin had in die tijd immers een vriend van mij aangeworven om haar binnentuintje een beetje in orde te houden en die kreeg méér uitbetaald dan ik. Dus bood ze mij dezelfde som aan om haar ’s zondags gezelschap te houden. Dan was mijn keuze snel gemaakt natuurlijk. Toch zou ik occasioneel nog meewerken aan De Morgen. Zo herinner ik mij een bijdrage over mijn bezoek aan de barokopera van Drottningholm en (samen met Tony Landuyt) een stuk over Lomme Driessens.

Vijftig jaar geleden: schoolreis naar Gent

Vijftig jaar geleden: schoolreis naar Gent

In de Retorica ging de schoolreis richting Gent (ik was meteen verkocht, moet ik zeggen, ik heb nog meer dia’s die het bewijzen: kijk maar naar mijn album “1969” op Facebook) en één van de doelwitten was de drukkerij van Het Volk, die toen nog op de Poel was gevestigd. Later zou ze verhuizen naar de Forelstraat in Heirnis (je weet wel, die wijk waar alle straten de naam van een vis dragen), maar enkele maanden na de overname door Het Nieuwsblad ging de drukkerij ook daar dicht. Nu rijden onze beroepsrenners als openingswedstrijd zelfs niet meer de “Omloop Het Volk”, maar de “Omloop Het Nieuwsblad”. En zo komt het dat ik toch met enige nostalgie op deze episode van de geschiedenis terugkijk.

Het dagblad Het Volk werd destijds gesticht als “anti-socialistisch” dagblad, net zoals het ACV een “anti-socialistische” vakbond was. Allemaal gericht tegen de “sossen” natuurlijk, die vanop de kansel verketterd werden. Maar aangezien de toenmalige CVP een standenpartij was met hoegenaamd geen aandacht voor de arbeiders, moest de ontkerstening hiervan toch op een of andere manier worden tegengegaan en dat werd dus het ACV met als orgaan Het Volk.
Tegen de tijd dat ik voor het eerst iets van Het Volk vernam, was dat echter al lang geen strijdpunt meer. Nee, wij kenden eigenlijk eerst en vooral de speciale Tour-editie, waarmee elke avond werd geleurd door jongens die amper ouder waren dan wijzelf. En die riepen dan steeds met dezelfde intonatie: “Het Vooooolk, het gazetje van de Ronde van Frankrijk”.
Eén van die verkopertjes was niemand minder dan Hugo Claus, zoals die bekent tegenover Jeroen Wielaert in diens boek “Het Vlaanderen van de Ronde” (Arbeiderspers, 2013, p.52): “Als jongetje heb ik een tijdje geld verdiend door rond te lopen met de laatste editie van Het Volk. ‘Het Volk! Het Volk!’ Zo ging dat. Een lange psalm, een soort kreet. De krant met de uitslagen en dan ’s avonds in de andere wijken van de stad had je ook van die jongetjes. Samen zeiden we bijna een gebed, als van de muezzin, van de minaret.”

Lees verder “Vijftig jaar geleden: schoolreis naar Gent”

Peter Cnop wordt zeventig…

Peter Cnop wordt zeventig…

Muziekjournalist Peter Cnop (foto Twitter) viert vandaag zijn zeventigste verjaardag. Peter schreef eerst voor Humo en daarna voor Knack om uiteindelijk op de persdienst van de toenmalige BRT terecht te komen. Daar ontpopte hij zich ook als een uitstekend scenarist. Samen met Willy Van Poucke ligt hij aan de oorsprong van de successerie “F.C.De Kampioenen” (al krijgen zij daar niet de nodige credits voor) en daarnaast heeft hij vooral voor de radio een aantal hoorspelen geschreven.
Lees verder “Peter Cnop wordt zeventig…”

Vijftien jaar geleden: Alberto Contador heeft hersenbloeding in de Ronde van Asturië

Vijftien jaar geleden: Alberto Contador heeft hersenbloeding in de Ronde van Asturië

Vijftien jaar geleden viel Alberto Contador in de Ronde van Asturië van zijn fiets. Hij brak zijn kaak en bleef schuddend en bevend op de weg liggen. Na enkele dagen mocht hij weer uit het ziekenhuis. Een week later viel hij echter opnieuw thuis neer. Deze keer werd hij met spoed geopereerd, want het was duidelijk dat Contador bewusteloos was geraakt door twee hersenbloedingen.
Lees verder “Vijftien jaar geleden: Alberto Contador heeft hersenbloeding in de Ronde van Asturië”

Jo Van Damme wordt zestig…

Jo Van Damme wordt zestig…

Gentenaar Jo Van Damme viert vandaag zijn zestigste verjaardag. We kennen hem allemaal van De Rechtvaardige Rechters op Canvas, ook al is dat nu al enkele jaren geleden en zal Jo dus wel vooral zijn brood verdienen met schrijven. En dan bedoel ik niet zozeer de toneelstukken die hij o.a. voor stadsgenoten Bob De Moor en Daan Hugaert heeft geschreven, dan wel stukjes en columns voor diverse bladen. (Of misschien wel voor één blad, waaraan hij vast verbonden is, ik zou het niet weten, want het is al een hele tijd geleden dat ik hem nog eens tegen het lijf ben gelopen.) Maar wie weet er nog dat hij ooit begonnen is bij de “B.V.B.A. Elektron” op de BRT?
Lees verder “Jo Van Damme wordt zestig…”

65 jaar “Open Venster”

65 jaar “Open Venster”

Het is vandaag 65 jaar geleden dat voor het eerst “Open Venster” verscheen in Humo. Of de brievenrubriek in dit blad nu nog altijd die naam draagt, weet ik niet want ik heb Humo enkele jaren geleden – net zoals zovelen met mij – buitengegooid omdat zij er een sport van maakten om elke week iemand op te voeren die in het lang en het breed Bart Dewever kwam uitschijten. Eigenlijk zou ik hen daarvoor dankbaar moeten zijn, want dat heeft ongetwijfeld bijgedragen tot ’s mans populariteit, maar mijn maag kon er niet langer tegen, tegen dat betweterige toontje, of het nu over Brussel-Halle-Vilvoorde ging of over de nieuwste CD van Rod Stewart. Uiteraard was op dat moment Willy Courteaux al lang niet meer de Vensterman, zoals hij zichzelf noemde, want anders zou ik het veel lastiger hebben gevonden om deze vod in de vuilnisemmer te kieperen.

“Open Venster” is dus geen creatie van Willy Courteaux. Het is René Matthews, de Nederlandse schoonzoon van de Waalse weekbladuitgever Jean Dupuis, die op 23 februari 1936 Humoradio laat verschijnen als Vlaamse versie van Moustique. Hoofdredacteur wordt Jan Kuypers, die als “Mevrouw Clara” ook de hartsrubriek “Ons eigen hoekje” volschrijft. Het is een van de zeldzame eigen rubrieken, want voor het overgrote deel bestaat Humoradio uitsluitend uit vertalingen uit Moustique. Tot zelfs het kruiswoordraadsel toe. Als men er de familie Dupuis op wijst dat dit onmogelijk is, reageert Charles met ongeloof: “Comment? Les mots en flamand n’ont pas le même nombre de lettres qu’en français?”
Willy Courteaux start in 1947 bij Humoradio. Zijn voornaamste taak bestaat in het vertalen van stukken uit Moustique. Als hij echter voorstelt om onder het pseudoniem Max Helder ook een rubriek van klassieke platenrecensies te beginnen, wordt hem dit toegestaan. Volgens Karel Anthierens “had iedereen toen een schuilnaam, onder eigen naam publiceren vond men pretentieus” (Humo 15/2/2011).
Op 17 januari 1954 wordt in Humoradio de rubriek Open Venster gestart door Karel Cavens, de latere hoofddredacteur van Robbedoes, op 9 mei gevolgd door de eerste aflevering van de rubriek “Moderne Muziek voor Moderne Mensen”. Op 4 juli wordt zelfs de eerste MMM-poll gehouden (Meest Markante Musicus), overigens gewonnen door Louis Armstrong vóór Duke Ellington en Dizzy Gillespie.
Op 6 april 1958 wordt Humoradio afgekort tot Humo door de nieuwe hoofdredacteur, Jef Anthierens. Jef Anthierens zelf schreef toen onder een schuilnaam voor het blad Links, dat de linkerzijde van de BSP vertegenwoordigde. Hij was b.v. bevriend met Patrice Lumumba. Onder de schuilnaam Bert Brem is hij ook de auteur van een boek over Elvis Presley. Jef Anthierens neemt ook zijn broers Karel en Johan in dienst, deze laatste oorspronkelijk als lay-outer!
Ook de ondertitel “onafhankelijk weekblad” duikt voor het eerst op, wat een revolutie is voor verzuild Vlaanderen. Het aanwenden van schuilnamen is ondertussen in onbruik geraakt, maar grote interviews worden voortaan ondertekend met “één van de tien” (Humo telde op dat moment tien redacteurs). Willy Courteaux neemt de rubriek “Open Venster” over: « Karel Cavens was Open Venster na een tijd beu. Altijd dat gezeur dat we over de verkeerde zangers of zangeresjes schreven. De regel was dat we mochten antwoorden maar niet tegen de lezers ingaan. Met mijn temperament was er geen sprake van dat ik me daaraan zou houden, ha neen! Ik reageerde meteen ferm als ik vond dat er onzinnige dingen beweerd werden: ‘Hela, jong!’ Daardoor kwam er meer post. En ik heb zelf ook veel naar mijn hoofd gekregen hoor! Vietnam, Zuid-Afrika, homoseksualiteit, dat zijn de onderwerpen die ik me zo meteen herinner. Ik kreeg de naam communist te zijn, wat niet zo was. Later ben ik wel bevriend geworden met mensen als Jef Turf, maar KP-lid ben ik nooit geweest. (*) Turf heeft me weleens gezegd: ‘Had je een lidkaart gevraagd, je had ze niet gekregen, want elk woord dat je daarna geschreven zou hebben, zou men als het woord van de partij hebben beschouwd.’ » (Humo, 15/2/2011)
Maar who was he fooling? Piet Piryns reageert in de Humo van een week later (22/2/2011): “Zelf leunde hij dicht bij de KP aan. Eén keer hebben we samen een interview gedaan, met Karel van het Reve; die man kwam niet aan het woord, omdat Willy het zo druk had met te bewijzen dat Solzjenitsyn een onnozelaar was.”
En of hij gelijk had!
Op 20 september komt Paul Snoek bij Humo werken als TV-criticus. Zijn reputatie dat hij zelf geen televisie had, maar meekeek voor de etalage van een televisiewinkel had hij aan zichzelf te danken. Zo was hij namelijk zijn eerste kritiek begonnen.
Op 7 januari 1960 komt er naast de visie van Snoek nog een andere TV-rubriek, het fameuze Dwarskijker, dat oorspronkelijk (maar niet lang) door TV-regisseur Kris Betz werd volgeschreven. Vooraleer de rubriek synoniem werd van Willy Courteaux, zou ook Jeroen Brouwers hieraan nog hebben meegewerkt, maar buiten diens eigen verklaring bestaan daar geen bewijzen van.
Op 5 oktober 1961 verschijnt voor het eerst de rubriek “Tieners Toppers Treffers”, al snel afgekort tot TTT, in Humo, en op 11 januari 1962 verschijnt in dat blad de eerste “Humo sprak met” (afgekeken van Der Spiegel). Het eerste “slachtoffer” is minister Renaat Van Elslande, de tweede is reeds Hugo Claus. In februari is radiomaker Guy Mortier aan de beurt (dat was nog in de tijd dat geïnterviewden hun interviews konden herlezen en desnoods herschrijven, want de “dader”, Karel Anthierens, getuigt in Humo van 15/2/2011: “Guy zal het wel geen goed interview gevonden hebben, want hij heeft er veel aan veranderd.”), die nog dat zelfde jaar voor Humo gaat werken. Tot spijt van Willy Courteaux die zijn vertalingen van auteurs als De Maupassant of Tsjechov zag verdwijnen omdat “hij die ruimte nodig had voor andere stukken, onder andere voor zijn soort muziek-tussen-aanhalingstekens” (ibidem).
In 1965 volgt Karel Anthierens zijn broer Jef op aan het hoofd van Humo. Op 13 juli 1967 verhuist Humo naar de Livornostraat, maar het is niet duidelijk of dat ook het moment is dat Guy Mortier het hoofdredacteurschap overneemt van Karel Anthierens. Alleszins, op 25 augustus vindt tijdens Jazz Bilzen de eerste Vlaamse love-in, georganiseerd door Humo plaats. Naast Procol Harum treedt ook Joske Harris op met zijn orkest.
In april 1968 introduceert Daan Delannoy van Humo de cassetterecorder om interviews op te nemen (eerste slachtoffer: Cliff Richard). Nog bij Humo wordt Guido Van den Hauwe de verantwoordelijke voor het tv-katern. Hij zal deze taak blijven uitoefenen tot zijn pensionering in 1999. Zelfs Guy Mortier geeft toe: “Het tv-katern is onze ruggengraat.” ‘t Is ooit anders geweest, maar de laatste jaren was dat nog de enige reden waarom ik Humo sowieso nog in huis haalde (met “Uitlaat” en “Het Gat van de Wereld” als bonus).
In 1970 start men met de rubriek platenrecensies, die ondertekend wordt door Karel De Knagger. Eigenlijk een drukfout want Guy Mortier bedoelde eigenlijk Karel De Knager. Dit laatste is al beter een verwijzing naar wie er achter dit pseudoniem schuilgaat, namelijk de Hagenaar Hans Muys, die als chef buitenland bij De Standaard moeilijk onder zijn eigen naam kon schrijven. Om de verwarring nog groter te maken werd er gedaan als “Karel De Knagger” een pseudoniem was waarachter een hele werkgroep schuilging.
Op 7 januari 1971 start in Humo de rubriek “Uitlaat” en op 26 december 1974 de eindejaarsvraagjes. Een getuigenis van Guido Van Meir: “Met Kama(gurka) deed de punk zijn intrede, een nieuwe generatie die weer andere grenzen aan het verschuiven was. Van de hippies naar de punk!” En Guy Mortier voegt eraan toe: “Herman (De Coninck) kwam niet meer op de dagen dat Kama was aangekondigd.” (Humo, 22/2/2011)
Zusterblad Mimo gaat in 1979 failliet en Humo neemt op die manier redactrice Ingrid De Bie (oorspronkelijk tegen de zin van Guy Mortier) in dienst. Zij is de eerste vrouw in het mannenbastion.

Lees verder “65 jaar “Open Venster””