Dertig jaar geleden: les bij Dirk Mannekens

Dertig jaar geleden: les bij Dirk Mannekens

Enkele dagen geleden bracht ik in herinnering dat ik na mijn ontslag bij De Batselier dictie ben gaan volgen bij Griet Pauwels. Maar enkele dagen later liet ik me aan dezelfde academie van Gentbrugge (al lagen de leslokalen op de Rooigemlaan) ook inschrijven voor de cursus muziekgeschiedenis, gegeven door Dirk Mannekens. Ik deed dit voornamelijk omdat ik me wat recensies betreft vooral wilde gaan toeleggen op klassieke muziek, maar wat ik uiteindelijk het meeste heb geleerd bij Dirk – en ik ben hem daar nog altijd ontzettend dankbaar voor – dat is een kennismaking met de zogenaamde “historische uitvoeringspraktijk” (in die tijd sprak men nog eerder van de “authentieke” uitvoeringspraktijk). Daarnaast heb ik in zijn lessen ook een vriendin leren kennen met wie ik zo’n kleine tien jaar ben opgetrokken, maar dat is weer een gans ander verhaal…

Lees verder “Dertig jaar geleden: les bij Dirk Mannekens”

Jeanne Lamon wordt zeventig…

Jeanne Lamon wordt zeventig…

De Amerikaanse violiste en dirigente Jeanne Lamon (foto YouTube) viert vandaag haar zeventigste verjaardag…

Afkomstig uit New York studeerde zij viool bij Herman Krebbers, maar werd door hem zo gefrustreerd dat ze haar toevlucht zocht bij Sigiswald Kuijken.
In the late 1970s, while teaching in the Early Music Department of Smith College in Massachusetts, Jeanne made two guest appearances in Canada with the Tafelmusik Baroque Orchestra, which resulted in an invitation in 1981 offering her the position of Music Director. Lamon has resided in Toronto since 1981 and became a Canadian citizen in 1988.
Under Lamon’s leadership, Tafelmusik has achieved international stature and is considered one of the best ensembles in its field with recordings for various labels. Wij kennen het orkest vooral voor de integrale van de klavierconcerti van Beethoven met als solist “onze eigen” Jos Van Immerseel (alhoewel die zonder blikken of blozen toegeeft dat hij ze liever met zijn eigen Anima Eterna had opgenomen), maar dan is niet Jeanne Lamon maar wel Bruno Weil de dirigent.
Lamon teaches at University of Toronto and the Royal Conservatory of Music in Toronto.

Lees verder “Jeanne Lamon wordt zeventig…”

Maria Joao Pires wordt 75…

Maria Joao Pires wordt 75…

De Portugees-Braziliaanse (*) pianiste Maria Joao Pires wordt 75 jaar vandaag. Zij is één van de weinige pianistes in de romantische traditie die ik toch kan pruimen als het haar Mozart-vertolkingen aangaat. Toch heb ik zelfs bij haar enkele bedenkingen zoals ik die tien jaar geleden reeds heb neergeschreven…

Eigenlijk lijkt het natuurlijk niet meer dan logisch dat men de concerten van Mozart uitvoert op een instrument dat hijzelf ook bespeelde, maar de uitvoeringsgeschiedenis heeft ons nu eenmaal gewend gemaakt aan de klank van een vleugelpiano, waarop men sedert de negentiende eeuw de concerto’s is gaan spelen. Ondanks het feit dat de “authentieken” het de laatste jaren wel lijken te halen, gaan sommigen toch door met die uitvoeringspraktijk, wellicht omdat deze “commerciëler” is, omdat het gehoor van iemand uit de 20ste eeuw daaraan meer gewend is. Maar dat kan een serieus kunstenaar natuurlijk moeilijk als argument aanvoeren, daarom zegt men dan meestal dat het is omdat, als Mozart de beschikking over een moderne vleugel had gehad, hij zijn concerti voor een Steinway of weet ik veel had gecomponeerd. In die redenering kun je mijns inziens echter net zo goed aanvoeren dat je Mozart op een synthesizer of op elektrische gitaar mag uitvoeren, want het lijdt geen twijfel dat, indien Woolfie in onze tijd had geleefd, hij eerder dààrvoor belangstelling had gehad.
Tijdens de fameuze Mozart-week op Klara, begin 2006, werd de vraag gesteld aan de luisteraars of Mozart op historische instrumenten moest worden gespeeld. Ik was zeer ontgoocheld over de reactie van de meeste luisteraars, die haast woedend negatief reageerden. Maar dat kwam wellicht door dat “moeten” in de vraagstelling.
Ikzelf geef veruit de voorkeur aan “authentieke” uitvoeringen, maar een Murray Perahia of Maria Joao Pires kan ik ook wel appreciëren. Al vind ik dan weer dat Sigiswald Kuijken gelijk heeft als hij zegt: als die op de tippen van hun tenen (eigenlijk vingers) moeten spelen op zo’n Steinway, waarom proberen ze het dan niet liever op een historisch instrument?
Waarop Jos Van Immerseel ongetwijfeld zal antwoorden: omdat ze het niet kunnen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is cd9d.jpg

Maria Joao Pirès speelt Mozart vooral… omdat ze zo’n kleine handjes heeft. Dat belet haar b.v. om Liszt te spelen. Maar Chopin daarentegen dat gaat dan weer wel. “Die had wellicht zelf kleine handen,” zegt ze. Op de vraag waarom ze geen pianoforte speelt, zegt ze dat ze in muziek is geïnteresseerd juist buiten zijn maatschappelijke context. Het interesseert haar wel, maar ze denkt niet dat ze er iets voor haar eigen spel kan uithalen. Ondanks het feit dat de RTBF-interviewer haar kont likt dat het echt niet meer kàn, merkt hij toch fijntjes op, waarom ze na de integrale sonates van Mozart voor één platenfirma, zij een aantal jaren nog eens hetzelfde doet voor een andere. Ze lacht dat er eigenlijk maar weinig wijzigingen zijn. De gatlikker durft er niet uit afleiden dat ze het gewoon voor het geld heeft gedaan. Wat ze wél ergens met de authentieken gemeen heeft, is dat ze een opname meestal in één keer neerzet net alsof het een concert betreft. Slechts heel zelden laat ze montages toe. Ondertussen is ze gehuwd met de Franse violist Augustin Dumay. Tijdens de opnamen van de sonates van Brahms werden ze “plots” verliefd op elkaar. Ondertussen is ze het concertleven zo beu dat ze op een bepaald moment haar vleugel zelfs verkocht om zich vooral met haar vier kinderen bezig te houden op hun “ecologische hoeve”. Toen ze “uit geldnood” (zoals ze zelf zegt) dan toch opnieuw begon te toeren, was het nog steeds zozeer tegen haar zin dat afzeggingen meer regel dan uitzondering werden. Zo ook in Brussel, begin 1997.

Lees verder “Maria Joao Pires wordt 75…”

Twintig jaar geleden: laureatenconcert van de Elisabethwedstrijd voor piano 1999

Twintig jaar geleden: laureatenconcert van de Elisabethwedstrijd voor piano 1999

De omstreden dirigent van het BRT-orkest Frank Shipway was opnieuw van de partij als op 18 juni 1999 in de Gentse concertzaal De Bijloke drie laureaten van het voorbije pianoconcours werden voorgesteld. Het ging hier om de tweede, derde en vijfde laureaat van de wedstrijd, d.w.z. Alexander Ghindin (foto YouTube), Ning An en Roberto Cominati.
Lees verder “Twintig jaar geleden: laureatenconcert van de Elisabethwedstrijd voor piano 1999”

Joseph Haydn (1732-1809)

Joseph Haydn (1732-1809)

Het is vandaag 210 jaar geleden dat de Oostenrijkse componist Joseph Haydn is overleden. “Hij is tenminste even goed als Mozart, maar over hem kun je niet zo’n mooie film draaien,” aldus Jos Van Immerseel. Nigel Kennedy daarentegen poneert: “Ik speel Haydn niet, dat is koffiehuis-muziek.” Het minste wat men van Joseph Haydn dus kan zeggen, is dat hij een controversieel figuur is.
Lees verder “Joseph Haydn (1732-1809)”

Twintig jaar geleden: ontmoeting met Cecilia Bartoli

Twintig jaar geleden: ontmoeting met Cecilia Bartoli

Twintig jaar geleden was Cecilia Bartoli te gast op de uitreiking van de jaarlijkse Caeciliaprijzen van de Muziekpers in de lokalen van sponsor Royale Belge in Vorst. Ze had toen haar been gebroken en ik kan me dan ook niet herinneren dat ze die avond ook heeft gezongen, maar gewoon haar aanwezigheid was al een gebeurtenis!
Lees verder “Twintig jaar geleden: ontmoeting met Cecilia Bartoli”

Midori Seiler wordt vijftig…

Midori Seiler wordt vijftig…


Vandaag wordt de Japans-Duitse violiste Midori Seiler vijftig jaar.

Zij is de dochter van een Japanse moeder en een Beierse vader, allebei pianisten, en groeide op in Salzburg, waar ze studeerde bij Helmut Zehtmaier en Sandor Vegh. Daarna studeerde ze te Bazel bij Adelina Oprean en (aan het Schola Cantorum) bij Thomas Hengelbrock. Vervolgens in Londen bij David Takeno en tenslotte in Berlijn bij Eberhard Feltz. Ze is sinds 1991 lid van de Akademie für Alte Musik Berlin. In 1998 ontmoette ze Jos Van Immerseel met wie ze een duo ging vormen. Zij was daarna ook concertmeester van Anima Eterna, het orkest van Van Immerseel. Haar opname van de vioolsonates van Mozart op het Franse Zig Zag Label kreeg de Diapasion D’Or in 2002, alsook de Choc du Monde de la Musique. Midori speelde in de Wigmore Hall in London, het Concertgebouw in Amsterdam, de Musikverein in Wenen enz. Ze gaf masterclasses in Brugge en Antwerpen en doceerde barokviool in Leipzig.

Laura Mikkola wordt 45…

Laura Mikkola wordt 45…

Vandaag wordt de Finse pianiste Laura Mikkola (foto YouTube) 45 jaar.

Ik leerde deze blonde schoonheid kennen tijdens de Elisabethwedstrijd 1995 en omdat Jos Van Immerseel toen met een violiste uit zijn orkest was, die bijna een lookalike van haar was (Maria Lindal), dacht ik dat ze wel kans maakte om in de smaak te vallen bij hem, maar dat was niet helemaal waar, mede door het feit dat zij net als Yong Hwan Park voor het tweede pianoconcerto van Prokofiev had gekozen en dan vond hij Park toch wel veel beter. Zij wilde echter van de gelegenheid gebruik maken omdat Finse orkesten het niet wilden spelen. Prokofiev was overigens precies even oud als zij (en Park) toen hij het stuk schreef, dat hij wellicht als parodie op de grote romantische virtuozen bedoelde. Vandaar b.v. de zeer lange cadenza in het eerste deel, langer dan de rest. Dat parodiërende had zij wel beter beet dan “Hammer Park”, dat moest zelfs Jos toegeven. Ook zij is op vierjarige leeftijd begonnen met haar moeder als eerste lerares (al is bij haar de rest van de familie ook muzikaal). Daarna ging ze naar het Sibelius-conservatorium bij Tapari Valster, dan (kort) naar Parijs bij Bernard Ringeissen, daarna naar het Curtis Institute in Philadelphia bij Gary Graftmann en haar huidige leraar uit Bloomington (Indiana) zit in de jury (Menahem Pressler). In de VS volgt ze ook jazzimprovisatie en ze blijft fit dankzij aerobics. Dankzij haar tweede plaats in de Elisabethwedstrijd 1995 zal ze allicht wat minder jazz en wat meer klassiek moeten spelen, besloot ik indertijd, maar ik moet eerlijk bekennen dat ik sindsdien niet veel meer van haar heb gehoord…