Op 11 juli 1708 vallen 20.000 slachtoffers in de Slag bij Oudenaarde tussen het Franse leger van Lodewijk XIV en de geallieerden geleid door de Hertog van Marlborough (beide legers samen telden 180.000 soldaten). Deze nederlaag leidde het definitieve einde in van de machtspolitiek van de Zonnekoning.
Lees verder “315 jaar geleden: slag bij Oudenaarde”
Rutger Bregman is historicus en nog maar 25 jaar. Toch heeft hij al twee boeken op zijn naam, waarvan De geschiedenis van de vooruitgang het laatste is. In een hoofdstuk schetst hij in grote lijnen de geschiedenis van de vooruitgang, van de prehistorie tot heden en met aandacht voor niet-westerse culturen (China, Zuid-Amerika…). Hij doet dat evenwel op niet-systematische wijze, niet helemaal chronologisch. In die zin ontgoochelde zijn geschiedenis me wat.
Lees verder “Tien jaar geleden: “De geschiedenis van de vooruitgang””
Vandaag is het 115 jaar geleden dat het zogenaamde Tunguska-incident heeft plaats gevonden. Het is een mysterieus natuurfenomeen waarvoor wetenschapslui ondertussen wel degelijk een verklaring hebben gevonden. Ray Setterfield van “On this day” houdt het echter liever nog wat mysterieus (“was mystery blast caused by aliens?”), gekoppeld aan wat achterdocht over wat er toen allemaal in de Sovjetunie gebeurde…
Lees verder “115 jaar geleden: het Tunguska-incident”
135 years ago George Edward Gouraud recorded Haendel’s Israel in Egypt onto a phonograph cylinder. It was thought for many years to be the oldest known recording of music. Zo staat het in mijn database. Maar ik ben dus weer erg slordig geweest. Israel in Egypt is een oratorium, dus met koor en orkest. Hoe kon Gouraud dit opnemen? Als hij dat werkelijk in een concertzaal deed, was het nieuws nog groter dan het nu al is! Of zou het toch gewoon een piano-reductie zijn geweest? En dan: “It was thought for many years to be the oldest known recording of music.” Dit lijkt toch te impliceren dat men daar nu niet meer zo over denkt? Maar wat is dan wél de oudste muziekopname? Kortom, nog veel werk aan de winkel…
Lees verder “135 jaar geleden: de oudste muziekopname aller tijden (?)”
Ich bin ein Berliner (“Ik ben een Berlijner”) is een citaat uit de toespraak die de Amerikaanse president John F.Kennedy op 26 juni 1963 in West-Berlijn hield. Voor het West-Berlijnse stadhuis op de Rudolph-Wilde-Platz sprak de president 150.000 mensen toe met de woorden: “Tweeduizend jaar geleden waren de meest trotse woorden ‘civis Romanus sum’ (Ik ben een Romeins burger). Vandaag, in de wereld van vrijheid, is de meest trotse leuze ‘Ich bin ein Berliner’… Alle vrije mensen, waar ze ook leven, zijn burgers van Berlijn, en dus ben ik, als vrij man, er trots op te kunnen zeggen ‘Ich bin ein Berliner’!”
Lees verder “Zestig jaar geleden: “Ich bin ein Berliner””
Sinds de grote update van Microsoft vijf jaar geleden staat mijn keyboard elke dag bij het opstarten op “qwerty” i.p.v. “azerty”, zoals het écht is (zoals het op mijn toetsen staat afgebeeld, bedoel ik dan). Nog een geluk dat ik sinds enige tijd weet dat dit met een eenvoudig “shift + alt” kan worden veranderd, anders zou ik me de haren uit het hoofd rukken. Daarom speel ik natuurlijk graag in op een verjaardag die door Ray Setterfield op “On this day” wordt gesuggereerd: “How the Qwerty Keyboard was Born”…
Lees verder “155 jaar geleden: how the qwerty keyboard was born”
Het is vandaag 180 jaar geleden dat de 25-jarige Karl Marx in het huwelijk trad met de vier jaar oudere Jenny von Westphalen (1814-1881). Na zeven jaar verloving met de vier jaar jongere Karl, gaven ze elkaar voor het altaar van de Pauluskerk in Bad Kreuznach het jawoord. In 1981 kon mijn vriend en collega bij De Rode Vaan Jan Mestdagh een “boekje op de kop tikken”, zoals hijzelf zegt, waarin de liefdesgedichten staan van Marx, gericht aan Jenny. Alhoewel Jenny in haar jeugd “ne numero” moet zijn geweest (haar bijnaam was die Ballkönigin von Trier) stelde zij zich na haar huwelijk in dienst van de roeping van haar man, zij kopieerde en redigeerde zijn manuscripten, correspondeerde met uitgevers en volgde hem in zijn verbanning naar Parijs en Londen. Zij schonk het leven aan zes kinderen, van wie er echter maar drie overleefden, één ervan (Eleanor) zou o.a. “Madame Bovary” vertalen. Zij leed onder de armelijke levensomstandigheden en verzonk in toenemende mate in depressies, volgens mijn herinneringen o.a. omdat Karl haar bedroog, maar daarvan heb ik geen bevestiging kunnen vinden op het internet (zou men ons dat op het college wijsgemaakt hebben om hem als de baarlijke duivel af te schilderen?). Hoe dan ook, Jan vond dat de teksten van vadertje Marx de confrontatie met de eerste de beste schlager konden doorstaan en daarom gaf hij me opdracht om voor De Rode Vaan één van deze gedichten te vertalen.
Lees verder “180 jaar geleden: huwelijk van Karl Marx met Jenny von Westfalen”
Het is vandaag zeventig jaar geleden dat in de Verenigde Staten het joodse echtpaar Ethel en Julius Rosenberg werd geëxecuteerd omwille van vermeende spionage voor de Sovjetunie. Ik wil erop wijzen dat Ethel Rosenberg vijfmaal opnieuw diende te worden geëlektrocuteerd (de stoel was ontworpen voor een man en Ethel was een vrouw van klein postuur; na de film “The Green Mile” kunnen we ons daarvan een voorstelling maken: ooggetuigenverslagen beschrijven dat er rook uit haar hoofd opsteeg!) en ook op hun jonge leeftijd. Gezien de tijdsomstandigheden zien ze er op de foto’s ouder uit, maar in werkelijkheid was Ethel amper 37 en Julius zelfs pas 35!
Lees verder “Zeventig jaar geleden: de executie van de Rosenbergs”
Met het verwijderen van de rode vlag op de Sorbonne door een brandweerman kan men mei ’68 als geëindigd beschouwen. Wat vaak “vergeten” wordt (of laten we zeggen: onder de mat geschoven): als gevolg van de gebeurtenissen van mei ‘68 behaalt in de tweede ronde van de parlementsverkiezingen de gaullistische UDR-partij 64,3% van de zetels. Het is voor het eerst in Frankrijk dat een partij een absolute meerderheid in het parlement behaalt.
Lees verder “55 jaar geleden: het einde van mei ’68”
Vandaag is het 145 jaar geleden dat de moordenaar Hendrik Jacobus Jut is overleden in de strafgevangenis van Leeuwarden op 26-jarige leeftijd. De moord die door Jut werd gepleegd, veroorzaakte zoveel ophef dat een kermisuitbater de volkswoede te gelde maakte door een attractie waarop mensen met mokerslagen hun woede konden afreageren kop-van-jut te noemen. Daardoor ontstond ook de uitdrukking: “de kop van Jut zijn”, het moeten ontgelden, de zondebok zijn, maar laten we wel wezen: Hendrik Jacobus Jut was wel degelijk een moordenaar en géén kop van Jut…
Lees verder “Hendrik Jacobus Jut (1851-1878)”
dagelijks iets degelijks 