Dertig jaar geleden: les bij Dirk Mannekens

Dertig jaar geleden: les bij Dirk Mannekens

Enkele dagen geleden bracht ik in herinnering dat ik na mijn ontslag bij De Batselier dictie ben gaan volgen bij Griet Pauwels. Maar enkele dagen later liet ik me aan dezelfde academie van Gentbrugge (al lagen de leslokalen op de Rooigemlaan) ook inschrijven voor de cursus muziekgeschiedenis, gegeven door Dirk Mannekens. Ik deed dit voornamelijk omdat ik me wat recensies betreft vooral wilde gaan toeleggen op klassieke muziek, maar wat ik uiteindelijk het meeste heb geleerd bij Dirk – en ik ben hem daar nog altijd ontzettend dankbaar voor – dat is een kennismaking met de zogenaamde “historische uitvoeringspraktijk” (in die tijd sprak men nog eerder van de “authentieke” uitvoeringspraktijk). Daarnaast heb ik in zijn lessen ook een vriendin leren kennen met wie ik zo’n kleine tien jaar ben opgetrokken, maar dat is weer een gans ander verhaal…

Lees verder “Dertig jaar geleden: les bij Dirk Mannekens”

Mitsuko Uchida wordt zeventig…

Mitsuko Uchida wordt zeventig…

Ik heb het al eerder gezegd: ik gebruik verjaardagen als kapstok om artikeltjes op mijn blog aan op te hangen, onafgezien van het feit of ik de persoon in kwestie nu leuk vind of niet. Meestal schrijf ik zo’n inleiding als het politiek “foute” figuren betreft, maar in het geval van de klassieke pianiste Mitsuko Uchida gaat het over iets helemaal anders. Ik hou namelijk helemaal niet van haar manier van spelen. Dus om alle misverstanden te vermijden: ze verjaart vandaag, da’s waar, maar ik zal het zeker niet vieren!

Mitsuko Uchida, 10de in de Elisabethwedstrijd 1968, speelde in de Bijloke in Gent het eerste pianoconcerto van Beethoven zeer briljant maar met veel romantische pathos, krachtig, autoritair, gedecideerd, kortom “typisch Beethoven”. Nu kan men opmerken: als het “typisch Beethoven” is, dan is toch alles in orde? De aanhalingstekens hebben echter ook hun betekenis. Ik bedoel daarmee dat ze Beethoven speelde, zoals we dat sedert de romantiek gewoon zijn. Een Beethoven waarvan ik eerlijk gezegd niet hou. Omdat hij me meer aan Berlijn dan aan Wenen doet denken, als je begrijpt wat ik bedoel… Zowel Roger Norrington (op televisie) als Frans Brüggen (tijdens het Festival van Vlaanderen) hebben echter aangetoond dat in een “authentieke” interpretatie Beethoven plotseling veel “jonger” klinkt. Nu is Beethoven uiteraard Mozart niet, maar toch is de man volgens mij ook aan deze nieuwe interpretatie toe, die speelser, lichter, charmanter is (*). Zeker in zijn jeugdwerken toen hij nog niet gekweld werd door zijn doofheid. Overigens heeft ook Mitsuko Uchida een integrale uitvoering van Mozarts klavierconcerti opgenomen, maar dan uiteraard weer op een vleugel. Bovendien doet ze dat op plaat eveneens met The English Chamber Orchestra en ook hier berust de leiding, net zoals in de Bijloke, bij Jeffrey Tate.

(*) De datum van het optreden is alweer verloren gegaan. Op basis van deze zinsneden kan ik echter zeggen dat het moet dateren uit de periode dat ik nog maar pas had kennisgemaakt met de historische uitvoeringspraktijk.

Melvyn Tan wordt zestig…

Melvyn Tan wordt zestig…

Fortepianist Melvyn Tan werd in 1956 in Singapore geboren. Hij gaf als vijfjarige zijn eerste concert en op negenjarige leeftijd maakte hij zijn eerste plaat. Een Britse stewardess, Pat Wood, was hierdoor zo onder de indruk dat zij erin slaagde hem onder de aandacht te brengen van Yehudi Menuhin. Daarom studeerde hij vanaf zijn twaalfde aan diens school in Surrey (*), waar hij les kreeg van o.a. Vlada Perlemuter en Nadia Boulanger. Daarna specialiseerde hij zich aan het Royal College of Music in 17de en 18de eeuwse muziek, maar toen hij daar verplicht werd een tweede instrument te kiezen en hij op die manier het klavecimbel “ontdekte”, ontdekte hij tevens de voordelen van de authentieke interpretatie en gaf hij de moderne piano op.
Lees verder “Melvyn Tan wordt zestig…”

Twintig jaar geleden: Brett Polegato in the Cardiff Singer of the World

Twintig jaar geleden: Brett Polegato in the Cardiff Singer of the World

Brett Polegato (foto YouTube), een Canadese bariton van 27 jaar, begon met een aria uit “Don Pasquale” in The Cardiff Singer of the World 1995. Daarna volgde het lied “Der Spielmann” van Schumann. “This was the biggest 18 minute audition in my life, therefore I’ve put everything I wanted to sing in the first round,” gaf hij als verklaring. Daarbij hoorde blijkbaar ook een aria uit “Billy Budd”, die hij overigens met veel gevoel zong en waarmee hij zich tot winnaar van de avond kroonde en als enige man de finale bereikte. Daar begon hij met een belcanto-aria van Bellini uit “I Puritani”, die mij niet kon bekoren. En dat was dan voor “Lied eines fahrendes Gezelles” ook het geval. Hij heeft de typische lege Pavarotti-blik. Leg zijn interpretatie b.v. eens naast Thierry Felix en dan weet je het wel. Een ballade van Debussy op tekst van François Villon maakte het ook al niet beter en evenmin het fragment uit “Elijah” van Mendelssohn. Hij besloot met het largo al factotum uit Rossini’s barbier. Hier kon er ook al eens een lach af en zo leek hij nog meer op wielrenner Rik Van Slijcke. Maar dat is het enige positieve wat ik erover kan zeggen. Roger Norrington apprecieerde vooral dat hij de tekst kon begrijpen.

Twintig jaar geleden: Rosalind Sutherland in the Cardiff Singer of the World

Twintig jaar geleden: Rosalind Sutherland in the Cardiff Singer of the World

Rosalind Sutherland (geen familie van, want het is een 32-jarige Schotse sopraan) liet zich gebruiken om in The Cardiff Singer of the World 1995 haar stembanden te laten tonen terwijl ze zong. Dat was dan bij een zarzuela-aria van Obradors. Blijkbaar een travestie-aria of anders iets voor lesbiennes. De bijhorende beelden van haar strottenhoofd maakten er alvast porno van. Daarna volgde de afscheidsaria van Mimi. Niet echt overtuigend, maar hier is er “stiff competition” natuurlijk. Gezien ook haar leeftijd lijkt me dit een laatste wanhoopspoging, al werkt ze nu reeds bij de Welsh Opera. Ze spreekt ook plat Schots als ze vertelt dat ze begonnen is door als verpleegster voor de patiënten te zingen. Ze krijgt nog een kans met Elvira’s aria uit “Ernani”. De commentatoren waren het met mij absoluut niet mee eens: zij waren (zeer?) enthousiast. De finale begon ze met de aria uit “Lucia di Lammermoor” die jurylid Joan Sutherland in 1959 lanceerde. Het werd een nummertje bekken trekken, maar door haar West-Vlaams (equivalent voor Schots) ben ik wel bevooroordeeld, want anders zou ik toch moeten toegeven dat ze technisch erg goed is. Net als in een aria van Nedda uit “I Pagliacci” of de Czardas uit “die Fledermaus”, maar die zong ze in haar Schots! Roger Norrington vond het schitterend, al hield hij zelf niet van haar stem. (Foto YouTube)

“De hedendaagse dirigent is vergelijkbaar met de manager in het moderne bedrijfsleven”

00333460.cx_1De Amerikaanse dirigent Leonard Slatkin viert vandaag zijn zeventigste verjaardag. Nog niet zo heel lang geleden heeft hij bij het BBC Symphony Orchestra ophef veroorzaakt door kritiek te leveren op musici die in zijn ogen te dik waren. Het bericht in “The Times” maakte meteen ook melding van “een niet nader genoemde dirigent” die de vrouwelijke orkestleden vroeg om zonder slipje te spelen, zogezegd omdat de aflijning daarvan onder hun kleed de aandacht zou afleiden. Men kan zich afvragen of dit allemaal behoort tot het domein van de dirigent. Wat is überhaupt de rol van een dirigent? Is hij een noodzakelijk kwaad? Een overbodige luxe? Of integendeel toch een onaantastbare halfgod? De laatste autoritaire dictator?
Lees verder ““De hedendaagse dirigent is vergelijkbaar met de manager in het moderne bedrijfsleven””

Roger Norrington wordt tachtig…

09De BBC is voor mij nog steeds de zender bij uitstek. Neem nu “Maestro”, een programma helemaal in de lijn van “Strictly come dancing” of “Sterren op het ijs”, namelijk een tiental B.E.’s (Bekende Engelsen) die onder elkaar uitmaken wie het beste een mastodont als het BBC-orkest kan dirigeren. En dat in verschillende genres: symfonisch, filmmuziek, koormuziek, als begeleider van een zanger(es) of een instrumentale solist. Met telkens prachtige muziek, want men wilde het grote publiek uiteraard niet afschrikken met Bartok of Schönberg (al wil dat nu ook weer niet zeggen dat Stravinsky b.v. niet aan bod kon komen). De would-be dirigenten werden beoordeeld door een vakjury, alleen bij de uiteindelijke beslissing tussen de twee laatste kandidaten werden de gevreesde telefoonlijnen opengedraaid. En jawel hoor, de prachtige Gordie (een zwarte DJ, geloof ik) die steeds als eerste was bekroond door de jury moest het bij de vox populi afleggen tegen stand up comedian Sue Perkins. Het is dus zij die een speciale act mocht verzorgen op The Last Night of the Proms. Doorgaans werd de dirigeerstok die avond echter gehanteerd door Roger Norrington, die overigens de voorzitter van de vakjury was. Norrington dirigeerde veertig jaar eerder voor het eerst op de Proms, maar die avond maakte hij zijn debuut op de fameuze “last night”.
Lees verder “Roger Norrington wordt tachtig…”