Johan Taeldeman (1943-2017)

Johan Taeldeman (1943-2017)

Onlangs verscheen een nieuw nummer van het tijdschrift Verslagen & Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren, met als titel ‘Drie visies op de frequentste klank van het Nederlands’. Dit nummer, dat handelt over (diverse aspecten van) de sjwa, is opgevat als een postuum eerbetoon aan Johan Taeldeman. Deze aflevering van V&M kost 12 euro voor verzending naar een adres in België, of 16 euro voor verzending naar Nederland. Bestel het themanummer hier. Lees verder “Johan Taeldeman (1943-2017)”

Azijnzekers (Temse) contra oliezekers (Sint-Niklaas)

emailtoerismetemse2Volksvernuft, de vindingrijkheid van het volk, komt ook tot uiting in de spotnamen van steden en gemeenten. Zij zijn over heel de Nederlanden verspreid, maar het talrijkst in Vlaanderen en Friesland. Spotnamen zijn zeer oud, ontstaan in een tijd toen de dorpsgemeenschappen nauwelijks contact met elkaar hadden, waardoor de verschillen des te meer opvielen. Naijver lag niet zelden aan de basis van de bijnaam en heel wat spotnamen zijn uit het leven gegrepen en derhalve vaak niet zo fatsoenlijk (cfr. de talrijke schijters– en zeikers-namen).
Lees verder “Azijnzekers (Temse) contra oliezekers (Sint-Niklaas)”

Op wandel in de schatkamer van het Temsese dialect

06 luc de ryckBurgemeester Luc De Ryck (rechts op de foto) houdt van zijn Temse, maar ook van zijn Temsese dialect. En terecht, zoals de kleine anekdote die mij is overkomen bewijst. Toen ik aan de Germaanse begon, moesten wij bij professor Willem Pée opgeven welk dialect we spraken. Ik dacht: Temse is misschien toch wel een te kleine entiteit om het een eigen dialect toe te bedelen. Daarom schreef ik op: het Wase dialect. Ik kreeg mijn papier terug met een dikke rode streep er overheen. En aangezien zowel mijn geboorteplaats als toenmalige woonplaats Temse was, had Pée (of één van zijn assistenten, misschien wel Johan Taeldeman of Magda De Vos) er zelf bij geschreven: Temses! Daarom, van bombaard en eigenrechtsweirs over mochelen en tenennijper tot varkensluis en ziep, het woord is aan Luc De Ryck!
Lees verder “Op wandel in de schatkamer van het Temsese dialect”

Vereniging ter bewaring en koestering van het Temsese dialect

Vereniging ter bewaring en koestering van het Temsese dialect

Temse heeft een sappig en kleurrijk dialect, dat zich binnen de Wase context vooral ook onderscheidt door zijn eigenzinnige uitspraak. Al naargelang van de plaats zijn er zelfs binnen de gemeente verschillen in uitspraak.
Het Temsese dialect is in het verleden nooit wetenschappelijk bestudeerd, maar daar is verandering in gekomen. Dat baanbrekende werk werd geleverd door Stefanie Ceelen (°15/11/1984), woonachtig in Temse en intussen licentiate Germaanse Talen (RUGent). In haar 1ste licentie (2004-2005) maakte zij een studie over het dialectverlies in Temses woordenschat, in haar laatste jaar (2005-2006) luidde het onderwerp van haar eindwerk: de klankleer van het Temsese dialect. Daarvoor diende zij een beroep te doen op enkele bewoners die een aantal woorden – 9 bladzijden vol – moesten uitspreken voor bandopname. Zij kon daarbij rekenen op de enthousiaste medewerking van bekende Temsenaars als burgemeester Luc De Ryck, VVV-erevoorzitter Martin De Ryck, belleman Gerard Vercauteren, Jean De Block en Roger De Kerf.
De burgemeester nam in 2006 in overleg met Stefanie Ceelen het initiatief tot de oprichting van een Temsese dialectvereniging. Gezien Stefanie Ceelen besliste nog één jaar aan haar studies toe te voegen, werd beslist de start te voorzien in de lente van 2008.
Intussen is een ontwerplijst van honderden dialectwoorden aangelegd, voorzien van een verklaring. De lijst wordt nog aangevuld en verder uitgewerkt. Het is de bedoeling het Temses dialectwoordenboek te publiceren in 2010.