Het is vandaag al 55 jaar geleden dat de Antwerpse dichter Jan van Nijlen is gestorven.

Jan van Nijlen was een zeer teruggetrokken mens. Zijn poëzie was dan ook een manier om te ontsnappen uit de burgerlijkheid, maar tegelijk toch in de stad te blijven wonen.
Bij van Nijlen was dat na Antwerpen eerst Nederland (tijdens W.O.I) en achteraf Brussel, waarover hij prachtige gedichten heeft geschreven. Hij had er ook een stamcafé, “De Spijtigen Duvel” op de steenweg naar Alsemberg. Zijn dochter woonde op het moment van mijn gesprek met Dirk Van Esbroeck, die een aantal gedichten van hem op muziek zette, nog altijd in Ukkel. Zijn zoon daarentegen is overleden in een Duits concentratiekamp. Hij heeft daarover nog een heel aangrijpend gedicht geschreven.
Op het eerste gezicht lijkt deze dichter te “pendelen” tussen twee toestanden, waarin hij zich eigenlijk nooit echt goed voelt. Want Van Nijlen hield weliswaar heel veel van de natuur, alhoewel hij in de Carnotstraat is opgegroeid. Daar hield zijn grootvader een winkel van zaden en planten en die heeft hem de liefde voor de natuur bijgebracht.
Van Nijlen had ook een hang naar het Zuiden.
“Het lijkt een beetje op naar Patagonië willen gaan en het nooit doen,” zegt Dirk Van Esbroeck. Dan wacht hij even en dan voegt hij eraan toe: “En dat is misschien maar goed ook. Je kan er beter blijven over dromen en gedichten over schrijven.”
Van Nijlen wordt nogal eens afgedaan als een conventionele burgerman, maar het is op z’n minst toch vreemd te noemen dat hij zo’n 25 keer is verhuisd! Een onrustig figuur dus met een dichotomie tussen de burgerman en de dichter, zoals we dat ook bij Elsschot terugvinden.
Nederland was het “literaire vaderland” van van Nijlen. Hij publiceerde er haast al zijn werk en had er ook zijn literaire vrienden: Bloem, Du Perron, Greshoff en Dubois. Deze laatste vatte zowel zijn miskenning als zijn karakter samen door te zeggen: “Hij had misschien even talrijke vrienden als lezers.”
– Was van Nijlen moeilijker op muziek te zetten dan Minne? Het zijn er ook minder: vier op een totaal van veertien!
Dirk Van Esbroeck:
“En dat terwijl ik er oorspronkelijk méér van van Nijlen op muziek wou zetten! Maar bij van Nijlen ben je inderdaad beter dat je de tekst ook nog eens léést. Minne zou wellicht een betere ‘liedjesschrijver’ zijn geweest dan van Nijlen, ja dat is best mogelijk.”

Ronny De Schepper

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.