35 jaar geleden: “Starkadd” in Arca

35 jaar geleden: “Starkadd” in Arca

Tot 5 februari 1984 kon men in de Gentse Sint-Pietersabdij de tentoonstelling « Belle époque in Vlaanderen » gaan bewonderen, een tentoonstelling die vooral was opgezet rond het toenmalige tijdschrift « Van Nu en Straks ». Dit geesteskind van August Vermeylen, Emmanuel De Bom, Cyriel Buysse en Prosper Van Langendonck heeft, zoals u zich misschien nog wel van de schoolbanken herinnert, voor een omwenteling gezorgd. Zoals alle revolutionaire tijdschriften kent deze publicatie haar ups and downs. Nadat ze een eerste keer op de fles zijn gegaan, haakt Buysse af en wordt Alfred Hegenscheidt door Vermeylen binnengehaald om de zaak een beetje rendabel te maken. Hij wordt dan ook terecht met « menonkel » aangesproken. Helaas moet Hegenscheidt al vlug verstek laten gaan, geveld door een TBC-aanval moet hij uitwijken naar Davos. Daar schrijft hij « Starkadd », een lyrisch drama over een stoere knaap (een Noorse skald) die een hele corrupte Deense hofhouding ter hulp komt. Een mens vraagt zich af waar Hegenscheidt wel zijn inspiratie mag hebben gehaald… Nou goed, genoeg gelachen om ’s mans gezondheid, krakende wagens lopen het langst, hij stierf pas « onlangs » (1964), net een beetje te vroeg om met paard en kar door de gemeente te worden gevoerd voor zijn honderdste verjaardag.
Lees verder “35 jaar geleden: “Starkadd” in Arca”

Roger Vitrac (1899-1952)

Roger Vitrac (1899-1952)

Het is vandaag 65 jaar geleden dat de Franse surrealistische toneelschrijver en dichter Roger Vitrac is gestorven (op bovenstaande foto tweede van rechts). Vitrac ontmoette omstreeks 1921 via deze groep André Breton en Louis Aragon in Café Certa, een café waar veel Dadaïstische activiteiten plaatsvonden totdat het de thuisbasis voor surrealistische kunstenaars werd. Nadat hij zich langzamerhand losgemaakt had van deze beweging stichtte hij samen met Antonin Artaud in 1926 het Théatre Alfred-Jarry. Hier voerden ze een aantal van zijn belangrijkste toneelstukken op, zoals De Geheimen van de Liefde (Les Mystères de l’amour, 1927) en Victor, of macht aan de kinderen (Victor ou les enfants au pouvoir, 1928), waarmee de toon werd gezet voor het absurd toneel twintig jaar vóór Eugène Ionesco. Ik heb beide stukken gezien. Voor het tweede met in de hoofdrol Raymond Van het Groenewoud kunt u hier terecht. Het tweede wordt hieronder gerecenseerd.
Lees verder “Roger Vitrac (1899-1952)”

Twee klassiekers

Wie denkt dat de periode van de grote klassiekers pas in maart een aanvang neemt met Milaan-San Remo, die heeft het toch fameus verkeerd voor. In het Gentse theater Controverse zijn immers reeds twee stukken in première gegaan die gerust tot de klassiekers van onze literatuurgeschiedenis mogen worden gerekend : het middelnederlandse abele spel « Lanseloet van Denermerken » en het aller treurspelen treurspel van Vondel « Adam in ballingschap ».
Lees verder “Twee klassiekers”

« Katastrofe »

Terecht wordt dit één-bedrijf toneelstukje van Samuel Beckett als een van zijn mooiste, van zijn menselijkste en van zijn meest pregnante toneelteksten beschouwd. Het laatste bedrijf van een toneelstuk nl. Katastrofe wordt gerepeteerd : het toneelspel is derhalve een toneelrepetitie en omgekeerd. De hoofdacteur, er is slechts één acteur in het genoemde toneelstuk, beweegt niet en spreekt niet. Niet dat hij niet zou kunnen, indien… Voorwaar een vreemde speler; een super-vervreemde van het postmodernisme. Nietwaar? Mag hij nog acteren of moet hij zich gedragen als een doofstomme roerdomp? De toeschouwer zal zeker niet verblind worden door deze donker geklede gestalte waarvan het gelaat en de handen nauwelijks zichtbaar zijn. Een uitgedoofde protagonist. Deze ingepakte toneelspeler wordt door de regisseur (rechter, ondeskundige, zwendelaar) en door diens assistente (advocate, plichtsgetrouwe, geëngageerde medewerkster) bekeken, beoordeeld en bevolen om zus en zo in het brandpunt van het podium te staan. Allengs wordt dit hard-zwart en scherp-schertsend spektakeltje duidelijk: een verrijkte Beckettiaanse black comedy maakt plaats voor een tribunaal evenement, voor een theater-proces.
(Perstekst voor Katastrofe in een regie van Jo Gevers en met Luc Philips, Katrien Latoir, André van Brandt en Geert Coone (Nederlandse creatie door Theater 19 uit Brugge).
N.B. Beckett heeft Katastrofe opgedragen aan Vaclav Havel.

Wat een spel!

Wat een spel!

Een van de grootste acteurs van Vlaanderen (zoniet dé) is Julien Schoenaerts. En die kan het zich dan ook permitteren zich niet gewoon in te schakelen in het « normale » theaterpatroon, dat in het ergste geval kan leiden tot acteren om den brode, maar die heel nauwgezet zijn stukken kiest in functie van zijn talent. Zo heeft hij zich nu op « Eindspel » van Samuel Beckett geworpen omdat de hoofdfiguur Hamm zich in een gedroomde situatie bevindt voor een rasacteur om daar alles uit te puren (hij is namelijk blind en lam). Het is het Gentse Arcatheater dat nu al een paar jaar aan Schoenaerts de kans biedt om zijn fantasieën uit te leven en vertaler Walter Tillemans werd als regisseur aangetrokken, maar dit is en blijft een stuk van Schoenaerts. Punt uit.
Lees verder “Wat een spel!”

“Die Zimmerschlacht” van Martin Walser

“Die Zimmerschlacht” (oefeningsstuk voor een echtpaar) van Martin Walser in een regie van Thomas Köller en een decor van William Phlips en met Marijke Pinoy (Trude) en Mark Verstraete (Felix) werd vroeger reeds door Malpertuis gespeeld onder de titel “Kamerduel”, maar Robin Maekelbergh maakte voor Arca een nieuwe bewerking. Phlips heeft deze twee kleinburgers (op de foto Mark Verstraete en Marijke Pinoy) opgesloten in een enorme kartonnen doos met twee immense zetels, die als draaimolens kunnen tollen (21/11/1991).