Tien jaar geleden: “Oorlog en terpentijn” van Stefan Hertmans

Tien jaar geleden: “Oorlog en terpentijn” van Stefan Hertmans

Stefan Hertmans kreeg in de jaren tachtig van zijn grootvader (langs moeders kant) Urbain Martien een dagboek. Hij liet het jarenlang gesloten liggen. Later nam hij ter hand en ontdekte dat zijn grootvader schreef over zijn armoedige jeugd in Gent in de jaren 1900, zijn deelname als (front-)soldaat aan de gruwelijke Wereldoorlog I, en nadien over de pijn van het verliezen van een geliefde aan de Spaanse griep. Hertmans gebruikt dit dagboek als basis voor zijn boek “Oorlog en terpentijn” over het leven van zijn grootvader, die als niet onverdienstelijk amateurschilder probeerde met de spoken van het verleden om te gaan. Een heel pakkend en boeiend boek! Het opent de ogen van de eigentijdse lezer op het harde leven hier zowat een eeuw geleden. Meesterlijk geschreven. Speelt zich grotendeels af in en om Gent, met uitzondering van de oorlogsjaren (dus niet Nieuwpoort zoals hier getagd!).

Fons Mariën, 22/11/2013

Vijf jaar geleden: “In naam van God”

Vijf jaar geleden: “In naam van God”

De ondertitel van het boek “In naam van God” luidt: Elke dag een aanslag. Het boek bevat inderdaad een heel uitvoerige lijst van aanslagen gepleegd in het hele jaar 2017, aanslagen die gepleegd zijn in naam van God. Dit dagboek wordt voorafgegaan en gevolgd door meer theoretische hoofdstukken over geweldpleging in naam van een religie. De auteurs gebruiken hiervoor het begrip theoterrorisme (naar het Griekse theos). De auteurs, Paul Cliteur en Dirk Verhofstadt, zijn bekende vrijzinnigen en hebben een kritische houding tegenover godsdienst. In feite behandelen ze hoofdzakelijk de monotheïstische godsdiensten, die ze het meest voor geweld verantwoordelijk achten. Voor een deel behandelen ze dit vanuit de leerstellingen van de godsdienst, voor een deel ook historisch, met concrete gegevens over concrete gewelddaden (b.v. tegen Gandhi, Rabin, Sadat, Theo Van Gogh, de fatwa tegen Salman Rushdie…). Ze onderzoeken ten slotte ook nog de mogelijkheden om in casu de islam te hervormen, meer Europees of liberaal te maken, aan de hand van een aantal voorbeelden van dergelijke moslimhervormers uit Europa en de VS. Dit boek is boeiende lectuur en zet zich af tegen het postmoderne cultuurrelativisme die erop uit is godsdiensten (in casu vaak de islam) uit de wind te zetten als het om terrorisme gaat.

Fons Mariën, 15/11/2018

Twintig jaar geleden: “Goya” van Robert Hughes

Twintig jaar geleden: “Goya” van Robert Hughes

De befaamde Australische kunstcriticus Robert Hughes schreef in 2003 deze biografie van de schilder en etser Francisco de Goya y Lucientes (1746-1828). Goya kwam uit een bescheiden milieu van Zaragoza en bracht het tot hofschilder onder Carlos III, Carlos IV en Fernando VII. Goya had een lang leven, en maakte een bewogen tijd van Spanje mee : het ancien régime, de Napoleontische oorlogen (1808-1814) en vervolgens de restauratie. Dit boek leest dus tegelijk als een biografie van de kunstenaar én als een stuk geschiedenis van Spanje, dat hier niet zo bekend is. Ik heb al sinds lang een grote bewondering voor Goya en zijn werk. Deze biografie (die al lang in mijn boekenkast ongelezen stond) was voor mij dus echt boeiend. Hughes slaagt erin een goed tijdsportret te schetsen, samen met een nauwkeurig beeld van de kunstenaar en zijn werk.

Fons Mariën, 28/01/2019

Vijf jaar geleden: “Het zwart-wit denken voorbij” van P.C.Emmer

Vijf jaar geleden: “Het zwart-wit denken voorbij” van P.C.Emmer

In zijn boek ‘Het zwart-wit denken voorbij’ wil de Nederlandse historicus P. C. Emmer (foto De Wereld Draait Door via Wikipedia) naar eigen zeggen “een bijdrage aan de discussie over kolonialisme, slavernij en migratie” (ondertitel) brengen. De auteur is emeritus hoogleraar Europese expansie en migratie aan de Universiteit Leiden. Het ‘zwart-wit denken’ in de titel gebruikt hij in de gebruikelijke zin, niet verwijzend naar huidskleur. Hij probeert vooral over deze drie onderwerpen een historisch correct en genuanceerd verhaal te brengen. De laatste jaren merkt hij meer en meer dat er vanuit politiek correcte hoek publicaties verschijnen die b.v. over slavernij gaan en die vooral als doel hebben het blanke schuldgevoel te vergroten (of soms op te roepen tot herstelbetalingen). P.C. Emmer merkt op dat deze studies niet altijd historisch correct zijn en dat een genuanceerde weergave van de feiten niet altijd geapprecieerd wordt.

Fons Mariën, 06/11/2018

Vijf jaar geleden: “Hallo witte mensen” van Anousha Nzumeis

Vijf jaar geleden: “Hallo witte mensen” van Anousha Nzumeis

Anousha Nzumeis een Nederlandse kleurlinge van half-Russische (moeder) en half-Kameroense (vader) afkomst. Het discours in haar boek Hallo witte mensen bevestigt dat van Gloria Wekker (Witte onschuld), alleen is haar stijl veel directer, minder academisch en veel leesbaarder. Ze spreekt ‘witte’ mensen rechtstreeks aan en probeert hen bewust te maken van hun huidskleur, van de ‘witte’ privileges en van de vele gevoeligheden op dit terrein. Ze schrijft uiteraard ook over Zwarte Piet, maar evenzeer over het gevaar van culturele toeëigening, ‘witte’ mensen die mensen van kleur willen helpen in b.v. ontwikkelingswerk zijn eveneens fout bezig, het koloniale verleden van Nederland komt weer aan bod, etc. Aan het einde van haar (gelukkig vrij dunne) boek ben je als blanke man overladen met taboes en kan je haast je mond niet meer open doen als het gaat om raciale kwesties. Zowat alles in het leven wordt hier vanuit het perspectief van ras geïnterpreteerd.

Fons Mariën, 03/11/2018

Vijf jaar geleden: “Plots mocht ik niet meer lachen” van Darya Safai

Vijf jaar geleden: “Plots mocht ik niet meer lachen” van Darya Safai

De ondertitel van het boek Plots mocht ik niet meer lachen luidt: Hoe de islam vrouwen onderdrukt. Auteur is Darya Safai, van Iraanse afkomst, tandartse en bekend vrouwenrechtenactiviste. Ze vertelt in dit boek haar levensverhaal, te beginnen met haar jeugd in Iran sinds de Islamitische revolutie uit 1979 (ayatollah Khomeini). Darya was toen vier jaar.

Lees verder “Vijf jaar geleden: “Plots mocht ik niet meer lachen” van Darya Safai”