25 jaar geleden: cultuur in Gent (310)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (310)

In « Partij kiezen », het stuk van Ronald Harwood (foto YouTube) in Arca, wordt dirigent Wilhelm Furtwängler vrijgepleit van nazisympathieën. Het merkwaardige argument dat hiervoor wordt ontwikkeld is dat genieën als Furtwängler of Richard Strauss boven de politiek staan. Zij zijn dus als het ware Uebermenschen. De echte collaborateur is de gewone man in de straat (gesymboliseerd in de tweede violist). Als die zich gedeisd houdt omwille van schrik voor zijn hachje, dan heet dat lafheid. Als zogenaamde genieën echter hoge functies aanvaarden binnen het naziregime, dan heet het « dat ze niet anders konden ». Merkwaardig dat de gewone mensen in de zaal deze redenering blijken te pikken. Of beschouwen zij zichzelf allemaal als genieën? Hoe dan ook, 25 jaar geleden kon u zelf een oordeel vormen. Uit schrik voor een extravagante vormgeving hoeft u het zeker niet te laten. Een fragment uit deze voorstelling kan immers vormelijk zonder problemen in de volgende Arca-productie worden geschoven, “De parochiezaal”, waarin een overzicht van het Vlaamse toneelleven wordt gegeven. (HLN, 17/3/1998)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (309)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (309)

25 jaar geleden kreeg u voor de laatste keer de kans om de premièrevoorstelling van “Vaders en zonen” door De Tijd te gaan bekijken in de Minard. De andere voorstellingen konden we deze week niet vermelden wegens het overweldigende aanbod. Maar dat had u al in het snotje. ★ Over « Snözje » gesproken, de Kakkewieten brachten eveneens die avond hun hilarische voorstelling in Vooruit. In sommige dialecten betekent “Kakkewiet” (of « kakkenest ») het troetelkind of de lieveling van de familie. En zo traden dit weekend wat mij betreft een aantal « kakkewieten » op. Hoboïst Piet van Bockstal b.v. (foto YouTube) speelde het hoboconcert van Richard Strauss in de Bijloke. ★ En Lucien Posman trad dan weliswaar zelf niet op, maar het zondagnamiddagconcert in de Akademie voor Taal- en Letterkunde was helemaal aan hem gewijd. ★ Violist Wim De Moor, een kakkewiet uit mijn jeugd, was van zijn kant te gast bij broer André Posman in de Rode Pomp. ★ En wat te zeggen van die andere violist, Guido Schiffer, kakkewiet bij uitstek, die maandagavond Trefpunt opvrolijkt? (HLN, 14/3/1998)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (308)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (308)

Hoogste tijd om weer eens aandacht te besteden aan de muziek. Zeker nu er 25 jaar geleden een uiterst aangenaam concertje van I Fiamminghi was gepland in de Bijloke. Aria’s van Mozart en Rossini werden er gebracht door de bariton Robert HoIl, naast de fameuze Carmen- fantasie van de Russische componist Schtschedrin. Uiteraard blijven de onsterfelijke melodieën van Georges Bizet hier zeer herkenbaar, maar door de toevoeging van veel percussie geeft Schtschedrin deze compositie toch wel een heel eigen karakter. Wie Russische muziek zegt, die zegt echter ook Rode Pomp en, jawel hoor, ook daar viel een hele avond Russische pianomuziek te beluisteren door de zo te zien erg beminnelijke Anna Fridman (foto YouTube), die zich volgens André Posman « volledig aan het romantische repertoire geeft. » Als daar maar geen ongelukken van komen ! Ook in het Provinciehuis klonk er pianomuziek uit de Oeral, gekoppeld zowaar aan onze vriend Mozart, waarmee we zelf ook zijn begonnen. Els Cooman werd bijgestaan door fluitiste Veerle Wollaert. Dit gratis concert werd zondagochtend herhaald. (HLN, 13/3/1998)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (307)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (307)

Ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van de geboorte van de Spaanse auteur Federico Garcia-Lorca hebben we reeds tal van producties moeten signaleren (Opera Mobile, de Vlaamse Opera, de Munt). Niet zo echter bij La Barraca, nochtans genoemd naar het revolutionaire theatergezelschap van Garcia-Lorca himself. Al vieren ook zij een honderdste verjaardag, met name de (mislukte) verovering van de Zuidpool door de Belgische scheepsofficier Adrien de Gerlache (foto Pinterest). De regie was van Winnie Enghien, de grote man achter de VRT-soaps en andere dramaproducties. 25 jaar geleden première in hun theatertje op de Muinkkaai en nadien nog voorstellingen op 27 & 28 maart en 3 & 4 april. ★ Voor de Gentse schrijver Richard Minne is er geen speciale viering nodig om er aandacht aan te besteden. Zijn werk werd in herinnering gebracht in de Hotsy Totsy met Polleke Pluym, Polleke Hoste, Pietje de Leugenaar (Dirk Roofthooft), Grietje de presentatrice (Griet Pauwels), zanger Dirk Van Esbroeck en een verrassingsgast. ★ En in de Sint-Pauluskerk: de Johannespassie! (HLN, 12 maart 1998)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (306)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (306)

Een tijdje geleden hadden we het er reeds over dat steeds meer musici die destijds met de nazi’s collaboreerden, de jongste jaren worden vergoelijkt. We schreven dat toen naar aanleiding van Richard Strauss. 25 jaar geleden ging in Arca het stuk « Partij kiezen » van Ronald Harwood in première, dat over het denazificatieproces van dirigent Wilhelm Furtwängler (foto Wikimedia) handelt. Zoals de titel reeds aangeeft, is de idee van het stuk dat het vaak moeilijk « partij kiezen » is, wat ook weer een zekere vergoelijking in zich draagt, maar anderzijds is de regie in handen van Jules Croiset, de man die enkele jaren geleden via een zelfontvoering de aandacht wilde vestigen op de verrechtsing van onze maatschappij. Nu was die zelfontvoering niet zo’n goed idee, hopelijk is dit stuk, waarin hij ook nog eens de aanklager speelt, dat wel. De rol van Furtwängler wordt gespeeld door Piet Balfoort en velen zullen met mij ook verheugd zijn Aafke Bruining nog eens op scène te zien staan. Verder zijn er nog rollen weggelegd voor Lieve Cornelis, Niels Croiset en… Daan Van den Durpel. (HLN, 11/3/1998)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (305)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (305)

25 jaar geleden gaven de diverse Gentse concertorganisatoren een heel overzicht van de muziekgeschiedenis ★ In de Bijloke speelt Musica Antiqua Köln onder de leiding van Florian Heyerick (sinds « Bach mag » gepromoveerd tot Bekende Vlaming) barokmuziek van Christoph Graupner ★ Met Beethoven (op dat moment razend populair in Gent met «A Clockwork Orange» in de Minnemeers en « Partij kiezen » in Area) klimmen we van de Weense klassiek naar de romantiek in de Rode Pomp, waar The Moscow Chamber Soloists ook nog een strijkkwartet van Sjostakovitsj brengt, zodat we reeds in de eerste helft van de twintigste eeuw zitten ★ Het ensemble Arco Baleno trekt met werk van Lucien Posman de lijn door tot op de dag van vandaag in de ProvincieraadzaaL maar met Boccherini en Haydn blijven zij toch ook voeling behouden met het verleden ★ Philip Rathé kiest met zijn Nieuw Conservatorium Ensemble vanavond in het K.M.C. resoluut voor de twintigste eeuw, met werk van Arnold Schönberg, Hans Roels en Willy Carron ★ En in Logos zijn er Theremin-demonstraties (foto YouTube) met muziek van Xenakis. (HLN, 10/3/1998)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (304)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (304)

“Het boek was beter dan de film.” Een vaak gehoorde uitspraak. Niet zo echter in het geval van « Clockwork Orange ». Het boek van Anthony Burgess is immers geschreven in « nadsat », een teenagertaaltje uit de nabije toekomst, en dat leest niet zo makkelijk. Een voorbeeldje: « Alex and his three droogs tolchock an old veck, razrez his books, pull off his outer platties and take a malenky bit of cutter ». Daar sta je dan met je Engels van de schoolbanken. Hoewel we met het raptaaltje daar niet ver meer afstaan. Niemand heeft dus dat boek gelezen, maar iedereen heeft de film van Stanley Kubrick gezien. De toneelversie die 25 jaar geleden in de Minnemeers liep, zal dus ongetwijfeld met de film worden vergeleken. En net als bij de film zullen ook de discussies over het tonen van geweld weer oplaaien. Maar het is hoe dan ook een stuk dat niet onopgemerkt voorbij zal gaan. ★ Oh ja, het zinnetje in «nadsat» betekent: “Alex en zijn drie vrienden mishandelen een oude man, scheuren zijn boeken aan stukken, trekken zijn broek naar beneden en beroven hem van zijn geld.” (HLN, 9/3/1998)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (303)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (303)

Een piskijker ! Kom dat tegen ! Ik lees hier dat de Faust, waarop Goethe zijn beroemde roman baseerde, wellicht echt heeft bestaan en dat hij van beroep een piskijker was: je weet wel, zo’n kwakzalver die aan de kleur van je urine beweert te kunnen zien aan welke ziekte je lijdt. Geen wonder dat die man het op het einde van zijn leven niet meer ziet zitten en bereid is zijn ziel te verkopen aan de duivel voor een moment van jeugdige opwinding. Goethe moet wel wat meer in zijn trukendoos hebben gehad om van die oude piskijker een onweerstaanbare Don Juan te maken die het mooie, ongerepte Gretchen tot de zijne maakt. Al zullen de meeste lezers wel weten hoe het verder afloopt, voor de anderen houden we er nog even de spanning in en verwezen we 25 jaar geleden naar de Vooruit, waar het Zuidelijk Toneel in een regie van Guy Cassiers zijn versie van het verhaal bracht. Merkwaardig is dat vorige vrijdag bij een ander Nederlands gezelschap, ’t Barre Land, « Faust 2 » in première is gegaan. De « sequel » dus. Komt zeker ook wel eens naar Gent. (HLN, 8/3/1998)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (302)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (302)

Premières in een goedgevuld weekend, u weet het: daar komen we nog eens op terug. In de Minnemeers was er 25 jaar geleden Clockwork orange, waarvan we reeds de randactiviteiten signaleerden: de première-fuif in ’t Magazijn met Tom Van Landuyt & Cranky Box, acteur Eddy Vereycken ’s anderendaags te gast bij Freek in de foyer en een Beethoven-evenement door pianist Claude Coppens, ’s avonds om 20 uur, eveneens in de Minnemeers. ★ Maar evenzeer keken we uit naar « De Ronde van Vlaanderen » in Theater Krakeel. ★ We namen 25 jaar geleden ook afscheid van « Tartuffe » in het NTG, met om 18 uur een happening door jongeren van het Matutina College uit Lede en het Lyceum uit Gent: ooit al een rappende Tartuffe meegemaakt ? ★ En ’s anderendaags las Herman Brusselmans voor uit eigen werk in Vooruit. ★ Voor muziekliefhebbers was het evenement van het weekend wellicht wel het optreden van Fiorenza Cossotto (foto YouTube) in de Bijloke. Samen met Brigitte De Poorter, Roumen Doykov en het Brussels Festivalorkest bracht ze de grootste hits uit het opera-repertoire. (HLN, 7/3/1998)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (301)

25 jaar geleden: cultuur in Gent (301)

Multiculturaliteit. ’t Is een modewoord, maar dat wil daarom niet zeggen dat het gegeven op zich ook nieuw is. Vooral Vlaanderen is altijd een verzamelplaats geweest van allerlei nationaliteiten, ieder met hun eigen cultuur. Tijdens het lunchconcert in de opera werden we daar 25 jaar geleden nog eens aan herinnerd door een verzameling aria’s onder de titel « op het kruispunt tussen Italië en Engeland ». Maragarida Natividade, Rachel McCall en Marc McFayden zongen werk van Monteverdi, Cavalli, Vivaldi, Haendel en Purcell. En de basso continuo (in moderne termen zouden we kunnen zeggen: de ritmesectie) is ook al multicultureel: Xavier Rivera speelt clavecimbel en Piet Strijckers strijkt. Thuis zijn kleren, maar hier de viola da gamba (foto YouTube). * ’s Avonds was er in de Tinnen Pot een multicultureel stuk in de meer hedendaagse betekenis van het woord. Charles Cornette en Bodé Owa van de Internationale Nieuwe Scène speelden « Memories » van Jean Collette. * De herhaaldelijk gelauwerde dansproductie “7 for a secret never to be told” van Wim Vandekeybus tenslotte was te zien in Vooruit. (HLN, 6/3/1998)