Riccardo Muti is een Italiaans dirigent, die vooral bekend is geworden als muzikaal directeur van La Scala in Milaan (1986-2005). Hij is tot de muziek gekomen (letterlijk) aan de hand van Nino Rota. Die bracht hem (als leerling piano) de liefde voor het dirigeren bij en zo begon hij te studeren bij Antonino Votto. Op het conservatorium leerde hij ook een mezzosopraan kennen, Cristina Mazzavillani, waarmee hij later zou trouwen. (Ze is nu nog uitsluitend actief als operaregisseur, waarbij hun zoon Francesco vaak als decorateur optreedt.)
Muti won de Cantelli Prijs voor jonge dirigenten in 1967, een jaar later werd hij aangesteld als leider van het Maggio Musicale Fiorentino. Vanaf begin jaren zeventig stond Muti regelmatig voor het London Philharmonic Orchestra, en na het vertrek van Otto Klemperer werd hij benoemd tot eerste dirigent van dat orkest.
Van 1980 tot 1992 had Muti de leiding over het Philadelphia Orchestra, waarmee hij een aantal internationale tournees deed. Daarnaast stond hij als gastdirigent voor de Berliner Philharmoniker en de Wiener Philharmoniker. In 1993, 1997, 2000 en 2004 dirigeerde hij het laatstgenoemde orkest tijdens het Nieuwjaarsconcert.
Op 16 maart 2005 stemden orkest en staf van La Scala voor een motie van wantrouwen tegen Muti. Hieraan ten grondslag lag een conflict tussen Muti en de algemeen directeur Carlo Fontana, dat had geleid tot het ontslag van Fontana een maand eerder. Op 2 april nam Muti ontslag bij La Scala.
Zowel Barbara Hendricks als vele anderen bevestigen dat Riccardo Muti een nogal ambetant baasje is. Tegen zijne majesteit Pavarotti himself heeft hij eens gezegd: “Ofwel zingt u wat Bellini heeft geschreven, ofwel kijkt u naar een andere dirigent uit.” Dat hij veeleisend is, wordt door velen trouwens ook gewaardeerd. Zo leidde hij een staking van koor en orkest toen een lakei van een bepaalde partij aan het hoofd werd gesteld tot een bekwaam iemand de leiding overnam. Het specifieke uitgangspunt voor de film “Youth” van Paolo Sorrentino (2015) was het verhaal van Riccardo Muti die door koningin Elizabeth II werd uitgenodigd om een concert te dirigeren. Omdat ze het niet eens konden worden over het repertoire, wees Muti de uitnodiging af. Dit werd door schrijver en regisseur Paolo Sorrentino in zijn dagboek opgeschreven en diende later als inspiratie voor de film.
Ronny De Schepper
dagelijks iets degelijks 