125 jaar geleden: “The storm” van Kate Chopin

In 1899 schrijft Kate Chopin de roman “De ontnuchtering” over een vrouw die seksuele bevrediging zoekt buiten haar huwelijk. Het boek maakt evenveel ophef als “Madame Bovary”. Het maakte zijn titel echter waar: Chopin, die tot dan toe populaire romannetjes schreef, kwam tot de ontnuchterende constatatie dat ze vanaf dan geboycot werd.

Het verhaal werd geschreven en gepubliceerd in 1898 in het tijdschrift “The Forum” (maandelijks tijdschrift in de VS). Er is ook geen bekende recensie of kritische bespreking van “The Storm” uit 1898. Het verhaal werd gepubliceerd en verdween vervolgens uit de publieke aandacht, waarschijnlijk omdat het als te expliciet werd gezien voor die tijd. Pas in 1969 werd het opnieuw ontdekt en gepubliceerd in moderne bloemlezingen van Chopin, waarna het uitgebreid onderwerp van literaire analyse en recensies werd, maar in 1898 was de publicatie waarschijnlijk vrij anoniem en snel vergeten.

Het verhaal speelt zich af op het platteland in Louisiana en draait om Calixta, een jonge vrouw die thuis is terwijl een hevige storm opsteekt. Terwijl haar man en kind tijdelijk afwezig zijn, komt Alcee, een oude kennis, toevallig bij haar huis terecht om te schuilen voor de storm. Tijdens de storm ontstaat er een passionele ontmoeting tussen Calixta en Alcee.

De storm eindigt, de personages gaan weer hun eigen weg, en opmerkelijk is dat het verhaal geen straf of morele afrekening toont. De storm en de affaire lijken zelfs een bevrijdende, natuurlijke kracht te symboliseren. Wanneer de echtgenoot en kind terugkeren, lijkt alles weer normaal, en de personages ervaren geen blijvende conflicten of schuldgevoelens.

Het verhaal wordt vaak gezien als een voorbeeld van Chopins vooruitstrevende ideeën over vrouwelijke seksualiteit en vrijheid, een thema dat in haar andere werk, zoals The Awakening, ook prominent is.

Hier is waarom “The Storm” in 1898 zo controversieel werd gezien:

1. Openlijke beschrijving van seksualiteit:
   • Het verhaal toont een vrouwelijk seksueel verlangen en een affaire zonder morele veroordeling.
   • In de Victoriaanse tijd (eind 19e eeuw) werd vrouwelijke seksualiteit vaak als taboe of immoreel beschouwd. Een verhaal waarin een getrouwde vrouw seksueel bevredigd wordt buiten haar huwelijk was schokkend.
2. Geen straf of negatieve consequenties:
   • In veel verhalen uit die tijd kregen vrouwen die hun seksuele verlangens volgden te maken met schuld, vernedering of tragisch lot.
   • Chopin laat Calixta en Alcee echter ongedeerd en zonder sociale repercussies terugkeren naar hun normale leven. Dit brak met de gangbare morele conventies.
3. Natuur en passie als symbolen:
   • De storm symboliseert oncontroleerbare natuurlijke krachten, inclusief seksuele driften.
   • Door de passie van de personages te koppelen aan de storm, suggereert Chopin dat dit gedrag natuurlijk en menselijk is, niet iets om veroordeeld te worden.
4. Uitdaging van sociale normen:
   • Het verhaal stelt de traditionele rol van vrouwen in huwelijk en gezin ter discussie.
   • Het benadrukt dat een vrouw een eigen verlangens kan hebben, los van haar rol als echtgenote en moeder.

Kortom, het verhaal werd als “te expliciet” beschouwd en verdween snel, omdat het de sociale en seksuele conventies van de 19e-eeuwse Amerikaanse samenleving uitdaagde.
De Victoriaanse periode is natuurlijk op zich erg interessant, omdat voor de erotiek allerlei vluchtroutes dienden te worden bedacht. Meestal via de zogenaamde gothic novel (zie aldaar).
Omwille van dit alles ben ik mij ook gaan toeleggen op de erotische underground-literatuur van het Victoriaanse Engeland (“Forbidden fruit”, “Sadopaideia”, “My secret life” en het tijdschrift “The pearl”), maar deze lees ik eerder als curiosa dan als literair en/of erotisch hoogstaande werken, want ze zijn tevens de beste voorbeelden om aan te tonen waarom ik meestal niet van mannelijke auteurs in dit genre hou.
De grootste drijfveer van al die auteurs is immers voornamelijk aan te tonen hoe groot hun penis wel is en hoe onuitputtelijk hun potentie. Kwantiteit in plaats van kwaliteit. Het gekke is dat John “Fanny Hill” Cleland wel model lijkt te hebben gestaan voor dit soort literatuur, al moet Cleland toch wel tot meer in staat zijn geweest. Is hij niet de vertaler (in 1751) van de biografie van Catherine Vizzani, een promiscuë lesbienne in mannenkleren?
Onnodig er bovendien aan toe te voegen dat het meestal, zo niet uitsluitend, projecties betreft en dat je je hoegenaamd niet gefrustreerd hoeft te voelen als je hun “score” niet haalt. Ik kan me zelfs best voorstellen dat het mannetje met het pietluttigste pikje de enormste verhalen verzint.
In dit opzicht zijn deze Victorianen ook de voorlopers van de huidige seks- en pornoboekjes voor een exclusief mannenpubliek, waarin – inderdaad, lieve feministische vriendinnen – trouwens ook veel vrouwenhaat steekt. Het ligt in het verlengde van hun penis als het ware.
Natuurlijk hebben ook de zogenaamde “vitalisten” iets van deze “krachtpatserij” overgenomen, maar zij worden boven dit niveau uitgetild, omwille van hun onmiskenbare literaire kwaliteiten. Toch heeft de Franse schrijfster Benoîte Groult niet helemaal ongelijk als ze in haar pamflet “Ainsi soit-elle” (1975) schrijft dat D.H.Lawrence in “Lady Chatterley’s Lover” eigenlijk een lofzang van meer dan 300 bladzijden op zijn of alleszins toch op dé penis brengt. Hij is dan wel zo handig om hem (de lofzang wel te verstaan) in de mond van een vrouw te leggen. Groults succesvolle roman “Les vaisseaux du coeur” (in het Nederlands vertaald als “Zout op mijn huid”) is overigens overduidelijk een “vrouwelijke” versie van “Lady Chatterley”.

Ronny De Schepper & chatgpt