Voor “Het zwarte licht” won Harry Mulisch vijftig jaar geleden de Bijenkorf Literatuur-prijs.
Het zwarte licht is het verhaal van één dag uit het leven van Akelei, beiaardier, kunstenaar, dode. Het is het boek van een leven, van het leven van Akelei, geëerd, bemind, onbekend. Het is het probleem van een wereld, een maatschappij. In die omgeving werd Akelei geboren; leven deed hij niet; hij was voorbestemd tot de dood. (…) Eénmaal had hij de wereld stil doen staan: door zijn laatste concert op de beiaard. Was het een eer dat te kunnen of een oneer alleen dat nog te bereiken? Niemand geeft het antwoord. (…) Het mooiste op de wereld zijn oude muren. Zingt Mulisch hiermee de lof van de dood? Zeker niet. Hij zingt de lof van de mens, en tussen die mensen is hem die ene, Maurits Akelei, opgevallen omdat hij dood was. Akelei’s dood is slechts een verwittiging voor de mens die zonder liefde leeft. Akelei kon niet vergeven, hij kon evenmin vergeten. Het werd zijn ondergang. (…) Titel van het boek? Onverklaarbaar en toch zo eenvoudig. De titel is het boek zelf: contrasten die elkaar niet opheffen, hoop en wanhoop, liefde en toch… Mulisch?
Johan de Belie
