Na het afwijzen van Henry James’ “Washington Square” (voor een verklaring: zie hier) viel mijn “willekeurige woordgenerator” in november 2022 op “Een gevaarlijke leeftijd” van Tama Janowitz (geboren in San Francisco op 12 april 1956), een Amerikaanse romanschrijfster en schrijfster van korte verhalen (foto YouTube). Ze wordt vaak genoemd als een van de belangrijkste “brat pack”-auteurs, samen met Bret Easton Ellis en Jay McInerney.
Haar ouders, psychiater Julian Janowitz en Phyllis Winer, hoogleraar literatuur aan de Cornell University, scheidden toen ze tien was. Zij en haar broer David groeiden op bij hun moeder in Massachusetts en woonden in de late jaren zestig twee jaar in Israël. Na zich in New York te hebben gevestigd, begon Janowitz te schrijven over het leven daar, raakte ze bevriend met Andy Warhol en werd ze bekend in de literaire en sociale kringen van Manhattan. Haar verhalenbundel Slaves of New York uit 1986 bezorgde haar bredere bekendheid. Publishers Weekly beschreef het boek als zeven verhalen met in de hoofdrol een vrouw genaamd Eleanor,
“een verlegen jonge vrouw die toegang krijgt tot het artistieke milieu van Lower Manhattan, dat elementen van Oz en Neverland lijkt te combineren met Dante’s Inferno.” Slaves of New York werd in 1989 verfilmd door James Ivory (*) met Bernadette Peters in de hoofdrol. Janowitz schreef het scenario en speelde ook een rol als vriendin van Peters.
In één van die kortverhalen wil Janowitz overigens vrouwen geruststellen die verkrachtingsfantasieën hebben: “Die zijn normaal in deze tijd waarin geen enkele man nog echt graag seks wil”. Dat illustreert ze o.m. met haar kortverhaal, “Kurt and Natasha: a relationship”, waarin een man is overgeleverd aan de macht van een vrouw die (ook letterlijk) boven hem uitgroeit. Nochtans was hij het die haar oorspronkelijk met SM had laten kennismaken. En hij was het ook die haar eerst had willen laten zitten voor haar (bijna identieke) zuster. “Maar dan viel hem iets te binnen. Misschien had Natasha thuis nog wel twee, drie of zelfs meer zussen. Hij beeldde ze zich in, telkens een replica van Natasha en telkens ook een beetje kleiner van gestalte, zoals die Russische poppetjes die in elkaar passen. En hij zag zichzelf met de jaren kleiner en kleiner worden, naarmate iedere zus opgroeide en het tijd voor hem werd om haar van dienst te zijn.” Een SM-versie van “The incredibly shrinking man”!
Janowitz verliet Manhattan om in Brooklyn te gaan wonen met haar Britse echtgenoot en galeriehouder Tim Hunt en hun dochter. Ze woont nu in de buurt van Ithaca, New York. Haar memoires, Scream: A Memoir of Glamour and Dysfunction, werden in augustus 2016 gepubliceerd en kregen zowel positieve als negatieve recensies. In The New York Times Book Review merkte Ada Calhoun op dat Janowitz op een droge, bijna nonchalante manier naar haar eigen leven keek en naar de glamour van het omgaan met Andy Warhol en dansen in Studio 54. De recensie ging ook in op de preoccupatie met materiële goederen en financiële zekerheid die in veel van Janowitz’ romans terugkomt en haar ertoe bracht in reclames voor Amaretto en andere producten te verschijnen. Calhoun schreef: “Deze memoires – die haar jeugd omvatten (deels doorgebracht in Israël in 1968, waar haar familie uit een hotel werd gezet omdat ze niet betaalden), haar avontuurlijke jeugd (ze had een affaire met de 63-jarige Lawrence Durrell toen ze 19 was), haar carrière vol worstelingen en successen, en haar recentere leven als mantelzorger voor haar stervende moeder – laten zien dat haar obsessie met geld niet vreemd is.” (Wikipedia)
Dat is trouwens ook het geval met “A certain age”/”Een gevaarlijke leeftijd”. Het boek is in de derde persoon geschreven en ik hoop uit de grond van mijn hart dat het niet autobiografisch is, maar men kan er niet omheen dat Janowitz nauwelijks ouder is dan het hoofdpersonage en omgekeerd is zij (Florence Collins) evenzeer geobsedeerd door geld als de auteur zelf. In het New York waarin men makkelijk dat van die andere brat pack-auteurs kan herkennen (Bret Easton Ellis en Jay McInerney b.v.) heeft alles een prijskaartje. Een sieraad of een meubelstuk, maar ook een man of een vrouw. De “gevaarlijke leeftijd” is 32, zeker als de jonge vrouw er haar hele erfenis heeft doorgejaagd. Ze moet dus dringend een rijke man vinden. En dat is niet makkelijk. Mee naar bed gaan wel, maar trouwen! Hoe ging dat liedje ook alweer? “Alle leuke jongens willen vrijen, maar stadhuis is er niet bij.” Daar komt nog bij dat Florence zelf ook geen makkelijke tante is, die zich ondanks haar steeds verslechterende toestand blijft vastklampen aan status en uiterlijke schijn. Enfin, hoe het afloopt, moet je zelf maar lezen, tenzij je het boek al bij voorbaat opzij legt omwille van wat hier staat. Ik kan je zeker geen ongelijk geven, maar ik moet toegeven: eens je in het verhaal bent gestapt, wil je blijven doorgaan…
Ronny De Schepper
(*) “A certain age” (1999) is overigens opgedragen aan James Ivory en zijn partner Ismail Merchant. En ook aan een ander filmkoppel: Ruth en Cyrus Jhabvala.
dagelijks iets degelijks 