“De naakte waarheid in een schandaleneeuw dat grenst aan ’t ongelooflijke. Alle kloosternonnen verliefd op hun plaatselijke priester die een verbond met de duivel heeft. Alle jonge meisjes worden non om de liefde te bedrijven. Deze nonnen – behekst, betoverd – worden op sensuele wijze getracht de duivels uit hun lichaam te doen verdwijnen. En nog veel meer, een film die u beslist moet zien.” (De Omroeper van Temse en Omliggende van 6 juli 1972)

En zo liep de aftandse wijkbioscoop British Palace helemaal vol, terwijl men de cinefielen in Temse op één hand kon tellen. Al die would-be cinefielen moesten dan wel achttien jaar oud zijn, zo stond er (wat geen afschrikking maar eerder een aansporing was). Maar ik moet niet zo hoog van de toren blazen, want ik was één van hen, al was ik ook nog maar een paar jaar eerder de achttien gepasseerd.

Ene H.V. schreef bij het uitkomen dan ook in de Gazet van Antwerpen: “Cela ne vaut ni ces éloges, ni cette indignité.” Jep, zonder vertaling, daarmee konden de lezers van de Frut het toen doen. Dat waren heel andere tijden dan nu, wanneer de boeiende levens van de WAG’s volledige achterpagina’s van populaire kranten kunnen inpalmen.
H.V. geeft ook een goede samenvatting: “Steunend op het Aldous Huxley-boek ‘The Devils of Loudun’, evoceert cineast Ken Russell (‘Women in Love’, ‘Music Lovers’) het heksenproces, een van de talloze in die periode, dat in 1634 leidde tot de dood op de brandstapel van Abbé Urbain Grandier, pastoor van St.-Pierre-du-Marché te Loudun (Oliver Reed, RDS). In de geest van die nog lang niet aan de ontdekking van Freud toe zijnde époque, in een door godsdienstveten en politieke twisten verscheurd land, was het mogelijk dat de opstook van een hysterische vrouw tot dergelijke katastrofe leidde. Deze vrouw was Jeanne de Belciel, in het klooster Mère Jeanne des Anges (Vanessa Redgrave, RDS) en overste van het Ursulinenconvent in dezelfde stad. Grandier, die inderdaad wel libertijns leefde en openlijk met het celibaat overhoop lag, vormde een welkom object voor de fantasieën van Mère Jeanne, die, allerminst voor het kloosterleven geschikt, daartoe vanwege haar mismaaktheid door haar familie werd gedwongen. Zij klaagde de pastoor aan wegens hekserij. met het reeds vermelde gevolg.”
“Waarschijnlijk ging Russell van de vooropstelling uit: nu gaan ze het eens flink van mij krijgen, die lelijke papen,” gaat H.V. verder. “Maar het algemene concept deed de prestatie dermate naast de bedoeling gaan lopen, dat ze nog nauwelijks merkbaar is,” besluit hij en hij vindt “deze stoute nonnetjes” dan ook “nog slechts een troep giechelende, krijsende, ontspoorde marionetten”. Toch besluit hij met het advies: “Voorlopig negatief.”

“Het is niet te verwonderen dat de GvA zich tegen The Devils keert,” noteerde ik destijds (*). “De kerk wordt er immers netjes in haar hemdje gezet. Vooral het gevaar dat dit voor het individu en het volk inhoudt, wanneer kerk en staat een absolutistisch huwelijk aangaan. Wat de uitwerking van dit aspect in klank en beeld betreft, menen we parallellen te kunnen trekken met Viva la muerte van Arabal en de Marat/Sade van Peter Brook. In mindere mate ook met If… van Lindsay Anderson.”

Ronny De Schepper

(*) Wat mij vooral stoorde, was de hooghartige manier waarop H.V. Ken Russell en eigenlijk eender welke niet-christelijke cineast de toelating ontzegt om het over dergelijke onderwerpen te hebben: “Het ligt voor de hand, dat Russell slechts over religie, kloosterroeping, priestercelibaat (onvermijdelijk!) praten kan op de wijze van een ongelovige, die over deze dingen wel ergens een vaag idee heeft.”

Een gedachte over “Vijftig jaar geleden: “The Devils” in Temse

  1. Er was geen vertaling nodig van het Frans naar het Nederlands want beide talen zijn officieel. Men ging uit van het standpunt dat een ieder geacht word de officiële taal van het land te kennen. Maar bestaat dat land nog wel of is het al lang de facto uiteen gevallen.

    Geliked door 1 persoon

Laat een reactie achter op Raymond Horstman Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.