Fons Mariën las Ik ben dynamiet. Het leven van Nietzsche van Sue Prideaux, vertaling van Peter Claessens.

De Britse Sue Prideaux schreef met ‘Ik ben dynamiet’ een uitstekende biografie van de negentiende-eeuwse Duitse filosoof Friedrich Nietzsche (1844-1900). Ze verhaalt dus het merkwaardige leven van deze ongewone man, die veel geplaagd werd door hoofdpijn en ziekten die hem het werken aan zijn oeuvre beletten. Mede hierdoor ontstond zijn aforistische stijl, die vele van zijn boeken kenmerkt. De auteur is erin geslaagd een heel leesbaar werk te schrijven, dat uiteraard ook aandacht besteedt aan de talrijke boeken die Nietzsche schreef en die in leven alles behalve succes kenden. Op deze manier raakt de lezer op een toegankelijke manier vertrouwd met de belangrijkste begrippen uit Nietzsche filosofie.

De auteur besteedt uiteraard ook aandacht aan de mensen waarmee Nietzsche nauw verbonden was, zoals daar zijn Cosima en Richard Wagner, Lou Salomé en Paul Rée en vele anderen die bij mij minder bekend waren. Bijzonder is zeker de rol van Friedrichs zus Elisabeth, die hem de laatste jaren van zijn leven verzorgde (Nietzsche was in 1888 gek geworden). Zo vernemen we dat ze een grote rol speelde in de bekendmaking van haar broer-filosoof, die aan het einde van zijn leven toch internationale erkenning kreeg. Haar rol is helemaal niet onbesproken: lang ‘zat’ ze als een kloekhen op het Nietzsche-archief en bovendien evolueerde ze als antisemiete (wat Friedrich duidelijk niet was) tot een fan van de opkomende nazi’s in de jaren twintig. Zo verwrong ze de mentale erfenis van Nietzsche en konden de nazi’s aan ‘cherry picking’ doen in zijn oeuvre, waarbij ze enkele begrippen aan hem ontleenden die ze in hun autoritaire ideologie incorporeerden. Friedrich zal zich omgedraaid hebben in zijn graf. Het is heel goed van Sue Prideaux dat ze in het laatste hoofdstuk uitgebreid ingaat op de rol van Elisabeth en de nazi’s om Nietzsche gedachtegoed in een nieuw licht te plaatsen, anders dan het oorspronkelijk bedoeld was.

Fons Mariën

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.