Tien jaar geleden, juist wanneer de wereld op z’n kop staat wegens het West-Vlaams in de nieuwe VRT-serie “Het goddelijke monster” (foto), vind ik hier in een oude Rode Vaan een stukje van mijzelf over de reisbrochure « Ontdek West-Vlaanderen ». Alhoewel ik het voor de rest vrij droog houd, heb ik als titel “Allen daargeen!” gekozen. Wat u echter niet kan zien, dat is dat er aan die titel “geprutst” is. En met name tussen de “r” en de “g”. Het zetten gebeurde in die tijd (kort na Gutenberg) nog in lood en blijkbaar had de “linotypist” (zoals een zetter ook nog wordt genoemd) gedacht dat ik mij had vergist. Hij had er dus alsnog “daarheen” van gemaakt, maar op mijn verzoek werd deze “fout” weer rechtgezet…

Begin 1981 gaf Westtoerisme een reisbrochure uit « Ontdek West-Vlaanderen : 16 suggesties voor dagtrips ». Geruggesteund door het succes van 1981 brengt Westtoerisme nu een nieuwe brochure uit : « Dagtrips voor groepen naar West-Vlaanderen — 1982 ». Het aanbod werd inderdaad verbeterd en uitgebreid met nieuwe arrangementen. Zoals b.v. « Te gast in de drie frontsteden ». Via dit arrangement bezoekt men onder deskundige begeleiding Nieuwpoort, Diksmuide en Ieper, waar men met het verloop en de gevolgen van de eerste wereldoorlog nader kennis maakt.
De brochure bevat 19 bestemmingen met een dertigtal kant en klare dagprogramma’s en met nog talrijke optiemogelijkheden.
De prijzen variëren van 150 fr tot 525 fr per persoon. Uiteraard gaat het om inclusiefprijzen : in die prijzen zijn begrepen de gidsen, alle toegangsprijzen van de musea en de maaltijden – veelal streekgerechten (*). Deze arrangementen vereenvoudigen aanzienlijk de organisatie van een ééndagsexcursie.

82 theo kelchtermans

En dan maken we nu een sprong naar zes jaar later…
Vorige week lazen we in een krant dat statistieken aan de kust pas worden opgemaakt na 21 juli en dat de resultaten ervan slechts in september of later gekend zijn. Amper een paar dagen nadien pakt datzelfde blad uit met een paginagroot gesprek met Patrick Meurrens, de directeur van Westtoerisme (de West-Vlaamse dienst voor toerisme), waarin we met cijfers en procenten om de oren worden geslagen. Hoe kan dat nou ?
Patrick Meurrens: Ach, wij zijn gewend rond deze periode vragen om informatie te krijgen van journalisten. Dat geldt ook voor 15 augustus en voor het einde van het seizoen. En daarom doen we dan wel een kleine rondvraag, ook al moet hiervoor dan voor een groot deel met de natte vinger worden gewerkt. Eigenlijk kunnen we nog niet meer dan gewoon wat tendenzen aangeven. Wat zijn ervaringen van de mensen die in toeristische diensten werken, of in de immobiliënsector, de horeca, de campings?
— Laten we zeggen dat u het werk van de journalist vergemakkelijkt door voor hem alle gegevens reeds te centraliseren. We hoeven niet 101 personen op te bellen.
P.M.:
Als ik zeker zou zijn dat iedere journalist dat zou doen, dan zou ik het zelf niet doen. Maar te vaak gebeurt het dat een journalist één hotelier, één camping-uitbater of één restauranthouder opbelt en dat dan presenteert als een representatief gegeven. Zo kan ik me nog altijd behoorlijk opwinden over een bepaald dagblad dat wist te melden dat het toerisme met 30% is teruggelopen tegen vorig jaar. En dat is iets wat ik bijna ieder jaar kan lezen, zodat er eigenlijk géén toeristen meer zouden moeten zijn aan de kust… Vandaar dat wij liever hebben dat u uw informatie bij ons betrekt, niet omdat wij de waarheid in pacht zouden hebben, maar omdat we weten tot wie we ons moeten wenden om geen vertekend beeld te verkrijgen.
— En wat zijn dan die voornaamste tendenzen die u op dit moment reeds kunt onderscheiden ?
P.M.:
Niemand zal er zich wel over verbazen als we stellen dat het voorseizoen slecht is geweest. Het weer heeft daarbij uiteraard een zeer nefaste rol gespeeld, maar ook de vermindering van de koopkracht onder invloed van de economische crisis laat zich nu gevoelen. Men gaat met name voor veel kortere periodes op vakantie en het « verteer », zoals men dat zo beeldrijk zegt, vermindert. Dat dan vooral ten nadele van de middenklasserestaurants. De menu à la carte verdwijnt duidelijk ten voordele van de mosselen en friet, de spaghetti en de snacks. Het ontstaan van al die snackbars gaat m.i. trouwens hand in hand met de uitbreiding die het ééndagstoerisme neemt. Het is a.h.w. « gefundenes Fressen », om in hetzelfde jargon te blijven. Ook de cafés hebben daar niet zozeer van te lijden, want een pintje wordt er nog altijd wel gedronken. In tegenstelling met wijn b.v. De verhuursector doet het voor juli en augustus wél goed na die desastreuze juni-maand, ook al doet het fenomeen van late bookings zich nu ook hier voor. Net als bij het eendagstoerisme, waarbij men vaak ’s morgens nog het weerbericht opbelt, vraag ik me echter wel af of dit geen tijdelijk verschijnsel zou kunnen zijn dat te maken heeft met het uitzonderlijk slechte weer in juni. Misschien heeft dat een aantal mensen, vooral Belgen, ertoe aangezet om vooralsnog toch nog een vakantie te boeken aan de kust.
— De economische crisis laat zich gevoelen, zegt u, maar net zoals in andere sectoren van de maatschappij geldt dat dan vooral voor de middenklasse, de grote bezitters blijven buiten schot. Heeft dat meegespeeld in uw optie om in het buitenland, en dan vooral Engeland, het ietwat elitaire karakter van onze kust — zoals dat vroeger het geval was — opnieuw uit te spelen?
P.M.:
Nee, want ten eerste geldt dat voor heel Vlaanderen en niet enkel voor de kust. Wel is het waar dat gebleken is dat ons traditionele Britse cliënteel, dat zich situeerde in de minder begoede klasse omdat het vooral uit de meer industriële steden uit het noorden en de Midlands kwam, wegblijft. Dat heeft te maken met de crisis maar ook met het fenomeen van de late bookings, omdat deze mensen vaststelden dat men in de maanden mei en zelfs juni tegen belachelijk lage prijzen de charters naar Benidorm of een andere costa probeert vol te stoppen. Uit een studie is dan gebleken dat we ons beter heroriënteren naar de hogere klassen. Niet om ons te verkopen als hoofdvakantie, want dat is een beetje utopisch, maar wel als een buiten-seizoen-vakantie. Bezoek aan kunststeden, verblijf aan de kust, entertainment, zoiets. « The good way of life » kortom. En dat is helemaal niet zo elitair, ook al ligt de nadruk uiteraard nogal op onze gastronomie. Naast de sfeer, de terrasjes, onze Boergondische manier van leven, kom.
Misschien is dát precies de hardste noot die de crisis ons doet kraken : dat niet iedereen deze inderdaad toch niet zo elitaire manier van leven nog aankan…
Lexicon van West-Vlaamse schrijvers deel 4
West-Vlamingen staan bekend als noeste werkers en Fernand Bonneure, Jan Schepens, Raf Seys, Jan vander Hoeven en Marcel Vanslembrouck vormen op deze regel geen uitzondering — wel integendeel. Zopas lieten zij het vierde deel verschijnen van hun « Lexicon… », een project dat zo langzamerhand de allures van een heuse encyclopedie begint aan te nemen. Hoe vruchtbaar de West-Vlaamse grond geweest is bij het baren van schrijvende medemensen blijkt opnieuw uit deze nieuwe aflevering, die ons confronteert met niet niet minder dan 600 bio-bibliografische schetsen, in alfabetische volgorde, over bekende en minder bekende schrijvers — het is overigens niet zonder een mengsel van fascinatie en huivering dat men van deze overkokende schrijflust kennis neemt, maar dit terzijde.
Liefhebbers van onze moderne Nederlandse literatuur zullen met meer dan gewone belangstelling dit lexicon ter hand nemen omwille van de inleiding, die deze keer haar licht laat schijnen op de literaire en semi-literaire tijdschriften die na 1940 in West-Vlaanderen het licht zagen. Een volijverige Renaat Ramon identificeerde er niet minder dan zestien: Basis, Europa, Njet, Kroeg, Ons Erfdeel, In den Uyl, Kruispunt, Schriften van Driekoningen, Brugge, Proces-Verbaal, Trefpunt, Diagram, Een, Betoel, Radar en Handen. Het memoreren van deze vaak door de tand des tijds bijkans uit het geheugen weggewiste publicaties blijkt een zowel leerzame als tot melancholie stemmende onderneming. Wist u bijvoorbeeld dat Marcel van Maele in 1957 de Nederlandse letteren binnenstapte als redactielid van het in Heist-aan-Zee geconcipieerde tijdschrift « Njet » en dit in gezelschap van o.a. Raf Declercq, die het later tot VU-volksvertegenwoordiger bracht? En wist u dat in het tweede nummer Jaak Fontier, nu een van de éminences grises van de Vlaamse kunstkritiek zijn allereerste bijdrage publiceerde — niet toevallig een verhaal over een schilder en over l’élan créateur? Dierbare herinneringen aan younger and happier days zal ook de vermelding aan de Oostendse ééndagsvlieg « Kroeg » wakker roepen. De twee eerste enige nummers van dit efemere blad werden in 1957 samengesteld door Marcel van Maele en de schilder Joris Houwen, die destijds inder- en metterdaad een « kroeg » uitbaatte. Literaire geschiedenis heeft tenslotte « Diagram » geschreven (Sint-Andries 1963-1964), waarin Paul de Wispelaere letterlievend Vlaanderen liet weten dat « Het eerste criterium voor een objectieve waardebepaling van een literair werk (ligt) in de vormkracht van dit werk ». Een destijds — en nog steeds — verfrissende stellingname. Voor elk deel van het « Lexicon » stort u 300fr op rek. nr. 712-1201000-29 van de Vereniging van West-Vlaamse Schrijvers (VWS), Weidestraat 11, 8100 Torhout. De VWS ging ook opnieuw van start met een jaargang Cahiers (reeds 121 afleveringen). In jg. 22 nr. 122 behandelt Marcel Vanslembrouck onder de titel « Liefst een stem van riet », de met een sportvliegtuig verongelukte priester-dichter Gery Florizoone.

Referentie
Ronny De Schepper, Allen daargeen, De Rode Vaan nr.10 van 1982
Jan Draad, Patrick Meurrens aan het lijntje, De Rode Vaan nr.30 van 1987
Jan Mestdagh, Lexicon van West-Vlaamse schrijvers deel 4, De Rode Vaan nr.30 van 1987

(*) Dat alles voor 150 fr? En dat is pas dertig jaar geleden!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.