Vandaag is het 110 jaar geleden dat de Amerikaanse romanschrijver Henry James is overleden (portret door John Singer Sargent).
Henry James wordt beschouwd als een van de sleutelfiguren uit het realisme in de literatuur. James’ romans worden beschouwd als realistisch, maar hij heeft zich laten beïnvloeden door uiteenlopende genres zoals het griezelverhaal (“The Turn of the Screw”), de detectivestory (“The Aspern Papers”) en het reisverhaal (“Italian Hours”).
Over reisverhalen gesproken, Julian Barnes vertelt in zijn boek “Iets aan te geven?” (Atlas, 2001) over een “Tour” met de auto van Edith Wharton met Henry James als passagier uit de tijd dat met de auto rijden nog een avontuur was. Met een mooie anekdote over het verschil in populariteit tussen beide schrijvers:“Percy Lubbock doet een verhaal over de twee schrijvers die een ritje maken in Edith Whartons gloednieuwe auto – gekocht, vertelt ze tussen neus en lippen, van de opbrengst van haar laatste roman. ‘Van de de opbrengst van MIJN laatste roman,’ antwoordt James peinzend, ‘heb ik een karretje gekocht, een handkar, waarop de bagage van mijn gasten van het station naar mijn huis wordt gebracht. Met de opbrengst van mijn volgende roman kan ik het laten verven.’ “ (p.101-102)
Toch wil dit bij Wharton niet doordringen. Ze brengt James, die voor zijn eigen uitgaven instaat, dan ook in moeilijkheden door steeds in dure hotels te logeren.
Owen Seaman, de man die de carrière van A.A.Milne een duw gaf door hem als co-editor van “Punch” te aanvaarden, had dan weer Henry James ooit eens geparodieerd. James kon er niet mee lachen en nam wraak door Seaman als voorbeeld te nemen voor het personage van Merton Densher in “The wings of a dove”. Milne zelf van zijn kant “would never enjoy” Henry James (biografie door Ann Thwaite, p.77), dit in tegenstelling tot Hugo Claus b.v.
In 1915 verkreeg Henry James het Britse staatsburgerschap om zijn betrokkenheid bij Groot-Brittannië tijdens de Eerste Wereldoorlog te benadrukken. Een mooi gebaar, maar veel zou het niet uithalen, aangezien James een jaar later al zal overlijden.
Aan de universiteit moesten we “Washington Square” lezen, een roman geschreven in 1880 door Henry James over de pogingen van een vader om een romance tussen zijn naïeve dochter en de man waarvan hij denkt dat hij met haar wil trouwen voor haar geld te dwarsbomen. De plot van de roman is gebaseerd op een verhaal dat James te horen kreeg van zijn goede vriendin, de Britse actrice Fanny Kemble. In een aantekening uit 1879 in James’ notitieboekjes beschrijft Kemble een incident waarbij ze James vertelde over haar broer, die een romantische relatie had met “een saai, alledaags meisje… dat een aanzienlijk privévermogen bezat.”
Toen in november 2022 mijn “willekeurige woordenzoeker” het boek eruit pikte om als volgende te lezen, stelde ik iets merkwaardigs vast. Mijn exemplaar staat namelijk vol notities, maar in zo’n klein (en elegant) handschrift dat het zeker niet het mijne kan zijn. Heb ik mijn oorspronkelijk exemplaar van de hand gedaan en later uit gewetenswroeging tot een “nieuw” (tweedehands) aangeschaft? Ik weet het niet meer en herinner mij ook niets meer van mijn lectuur, maar ik ga me toch tevreden stellen met een bespreking op het internet, aangezien ik nog zoveel boeken heb te lezen en de tijd stilaan wel begint te korten. En wie weet, misschien valt een en ander me opnieuw te binnen?
In het New York van de jaren 1840 woont de naïeve, introverte Catherine Sloper met haar tirannieke vader, Dr. Austin Sloper, in Washington Square, een chique buurt vlak bij Greenwich Village. Verbitterd door de dood van zijn vrouw en zoon, maakt Dr. Sloper Catherine tot een voortdurend doelwit van verbale en psychische mishandeling. Catherine vindt troost bij haar idealistische tante, Lavinia Penniman, die bij Dr. Sloper is komen wonen na de dood van haar eigen man. Tante Penniman neemt de leiding over Catherines opvoeding. Catherines nicht Marian verlooft zich met een man genaamd Arthur Townsend. Op het verlovingsfeest stelt Marian Catherine voor aan Arthurs neef Morris, die de hele avond met haar flirt. Catherine raakt verliefd op Morris en de twee beginnen een romance. Dr. Sloper verzet zich fel tegen de relatie en wijst erop dat Catherine redelijkerwijs niet kan verwachten dat een man zo aantrekkelijk als Townsend haar op zijn beurt aantrekkelijk zal vinden. Sloper ontdekt dat Townsend zijn eerdere erfenis heeft verkwist en nu bij zijn weduwe geworden zus woont. Dit overtuigt hem ervan dat Townsend alleen met Catherine wil trouwen vanwege haar geld. Tijdens het diner vertelt Sloper Townsend dat hij hem verafschuwt en het huwelijk niet zal toestaan. Townsend staat erop dat hij toch met Catherine zal trouwen en, aangemoedigd door tante Penniman, plannen ze om er samen vandoor te gaan. Sloper neemt zijn dochter een jaar mee naar Europa in de hoop dat ze Townsend zal vergeten, terwijl tante Penniman Townsend uitnodigt om tijdens hun afwezigheid bij de familie Sloper te komen wonen. Terwijl ze in Zwitserland zijn, probeert Sloper Catherine nogmaals over te halen haar verloving te verbreken, maar ze houdt voet bij stuk en verrast Sloper met haar vasthoudendheid. Zodra de Slopers terug zijn in New York, verbreekt Townsend zonder uitleg zijn verloving met Catherine. Diep teleurgesteld weigert Catherine andere romantische vooruitzichten te overwegen. Ze besteedt de volgende jaren aan liefdadigheidswerk en de zorg voor haar ouder wordende vader. Wanneer Dr. Sloper een fatale longontsteking krijgt, onthult hij aan Catherine dat hij, als straf voor haar relatie met Townsend, haar erfenis aanzienlijk heeft verminderd. Tante Penniman arrangeert een laatste ontmoeting tussen Townsend en Catherine. Nu ze ouder en wijzer is, wijst ze zijn avances af en berust ze in een leven als ongehuwde vrouw. De roman werd beroemd bewerkt tot een toneelstuk, The Heiress, dat op zijn beurt een Oscarwinnende film werd met
Olivia de Havilland in de titelrol. (Wikipedia)
Ronny De Schepper
dagelijks iets degelijks 