De eerste uitgave van The Nice and the Good, de elfde roman van Iris Murdoch, verscheen bij Chatto & Windus in Londen in januari 1968. De Amerikaanse Viking-uitgave draagt zelfs een opdracht die op december 1967 wijst, wat betekent dat het manuscript toen al voltooid en in productie was. Kort na de Amerikaanse uitgave, in het voorjaar van 1968, verscheen een enthousiaste bespreking van Elizabeth Janeway in The New York Times, waarin zij het Murdochs “best, most exciting, and most successful book” noemt. Maar op 11 april 1968 schrijft Bernard Bergonzi onder de titel “Nice But Not Good”, in The New York Review of Books. Bergonzi een opvallend kritische bijdrage. Hij opent zelfs met de inmiddels beroemde zin: “Iris Murdoch’s annual novel now seems to have become an established British institution…” En hij noemt The Nice and the Good uiteindelijk “readable, certainly, but … an unimportant book”.
De roman combineert elementen uit de thriller en de romantische komedie. Het verhaal begint met de zelfmoord van Joseph Radeechy, een ambtenaar, in zijn kantoor in Londen. Zijn afdelingshoofd, Octavian Gray, vraagt John Ducane, de juridisch adviseur van de afdeling, om de zaak te onderzoeken. Ducane ontdekt al snel dat Radeechy zich bezighield met zwarte magie en dat hij werd gechanteerd. Zijn onderzoek dreigt Richard Biranne, een andere hoge functionaris van de afdeling, in diskrediet te brengen.
Een parallelle verhaallijn beschrijft de complexe romantische relaties tussen de bewoners en gasten van Octavian Gray’s landhuis aan zee. Hieronder vallen Octavian’s vrouw Kate, met wie Ducane een intense platonische relatie onderhoudt, en Paula Biranne, de ex-vrouw van Richard Biranne, die er met haar twee kinderen woont. Ook Mary Clothier, een weduwe en vriendin van de familie, woont er. Haar tienerzoon Pierce is verliefd op Octavian’s veertienjarige dochter. Pierce’s wanhoop over Barbara’s onverschilligheid drijft hem ertoe een onderwatergrot in te zwemmen, waarbij hij zijn eigen leven en dat van Ducane, die hem probeert te redden, in gevaar brengt. De roman eindigt met de meeste personages in een relatie en een algemene sfeer van verzoening.
Afgezien van Radeechy’s pogingen tot magie, bevat de roman vele bovennatuurlijke elementen, waaronder een waarneming van een vliegende schotel en Ducane’s gedaanteverwisselende bediende, die beweert de zoon van een zeemeermin te zijn. Veel personages, met name Ducane, maken zich zorgen over de moraliteit van hun daden, wat Iris Murdochs filosofische interesse in het onderwerp weerspiegelt. Critici waren verdeeld over de filosofische elementen van de roman: A.S. Byatt prees ze, terwijl Elizabeth Janeway ze oninteressant vond.
Volgens A.S.Byatt is het “esthetische centrum” van het boek het schilderij Venus, Cupido, Dwaasheid en Tijd van Bronzino. Dit is Richard Birannes favoriete schilderij, dat volgens hem “de enige echte kus ooit afgebeeld op een schilderij” weergeeft. Paula gaat het bekijken in de National Gallery tijdens hun vervreemding, en ze ontmoeten elkaar ervoor wanneer ze besluiten zich te verzoenen. De omslag van de eerste Engelse editie van The Nice and the Good is gebaseerd op een detail uit het schilderij.
Ronny De Schepper (op basis van Wikipedia & chatgpt)
dagelijks iets degelijks 