“The flying deuces”

The Flying Deuces, ook bekend als Flying Aces, is een buddycomedyfilm uit gebracht op 3 november 1939 met Stan Laurel en Oliver Hardy in de hoofdrollen. Het is een gedeeltelijke remake van hun korte film Beau Hunks (1931). Charles B. Middleton vertolkt opnieuw de rol van commandant van het Legioen, die hij ook speelde in Beau Hunks, net als andere vaste tegenspelers van Laurel en Hardy zoals James Finlayson, Arthur Housman en Rychard Cramer, respectievelijk als gevangenbewaarder, een dronken legionair en de legionair die de vrachtwagen met groenten levert waar de jongens mee aan de slag moeten.

Tijdens hun verblijf in Parijs wordt Ollie verliefd op Georgette (Jean Parker), de dochter van een herbergier (Michael Visaroff uncredited), maar is zich niet bewust van haar huwelijk met François, een officier in het Franse Vreemdelingenlegioen (Reginald Gardiner). Omdat Georgette hem afwijst vanwege haar huwelijk, overweegt Ollie zelfmoord te plegen (omdat hij in reïncarnatie gelooft, hoopt hij terug te keren als een paard), maar op aanraden van een toevallig passerende François (die zich van niets bewust is) meldt het duo zich aan bij het Franse Vreemdelingenlegioen. Daar wordt de plak gezwaaid door François. Ontmoetingen met Georgette, die haar man komt bezoeken, wekken Ollie’s hoop weer op, wat echter uiteindelijk resulteert in zijn arrestatie nadat François de burgerlijke staat van Georgette onthult. Veroordeeld tot de doodstraf voor desertie, belanden Ollie en Stan in de gevangenis, hun lot lijkt bezegeld totdat zich een gelukkige ontsnappingskans voordoet met een vliegtuig. Dat loopt echter slecht af en op het einde zien we Stan die een pratend paard ontmoet, dat naar verluidt de gereïncarneerde geest van Ollie belichaamt.

Omdat Laurel en Hardy geen exclusief contract meer hadden met Hal Roach, konden ze naar believen in films voor andere studio’s verschijnen. Een remake van Beau Hunks dus werd uitgebracht door RKO Radio Pictures. Regisseur A.Edward Sutherland en 
Stan Laurel konden het tijdens de opnames niet goed met elkaar vinden, waarbij Sutherland naar verluidt zou hebben gezegd dat hij “liever een tarantula zou opeten dan ooit nog met Laurel samen te werken”.

De film was het laatste succes voor het duo dat op dat ogenblik al concurrentie begon te ondervinden van andere duo’s als Abbot & Costello en Bob Hope met Bing Crosby. The Flying Deuces is een van de twee films van Laurel en Hardy die zich in het publieke domein bevinden (de andere is de geflopte Atoll K.) Daarom verschijnt de film geregeld op goedkope dvd- of videocompilaties. Gaby en ik zagen hem in 2026 nog eens op Arte. Zoals gewoonlijk werd de film daar gedubd in het Frans, meestal de aanleiding om juist niet te kijken, maar deze keer wilden we juist wél kijken uit nostalgie omdat we allebei in onze jeugd vele films van “den dikke en den dunne” hadden gezien op de Franse zender, die wij toen kenden als “zender Rijsel”. Zij spraken daarin een zeer komisch Frans. Maar hoe zat dat dan juist? vroeg ik aan chatgpt. Waren dat de originele Laurel & Hardy die Frans trachtten te spreken of hadden zij hun vaste “dubbers” (of hoe moet je dat noemen)?

Dat komische Frans dat u zich van “zender Rijsel” herinnert, was hoogstwaarschijnlijk níét het resultaat van Franse stemacteurs die Laurel en Hardy nadubden. Integendeel: in de vroege jaren dertig hebben Stan Laurel en Oliver Hardy zelf voor verschillende films Franse, Duitse, Spaanse en zelfs Italiaanse versies opgenomen. Zij leerden hun teksten fonetisch uit het hoofd, zonder de taal echt te beheersen.

Dat verklaart precies het effect dat zoveel Vlaamse en Franse kijkers zich herinneren: een zeer eigenaardig, stuntelig Frans met een sterk Engels-Amerikaans accent. Voor veel fans maakte dat juist deel uit van de charme van Laurel & Hardy.

Nu is er wel een nuance. Flying Deuces (Laurel et Hardy conscrits in Frankrijk) dateert uit 1939. Tegen die tijd was het systeem van meertalige versies grotendeels verlaten en werd vaker met dubbing gewerkt. Maar in Frankrijk zijn door de jaren heen verschillende versies van Laurel & Hardy-films in omloop geweest: sommige met hun eigen fonetisch ingesproken Frans uit de jaren dertig, andere met latere nasynchronisatie.

Wat u zich van uw jeugd herinnert op de Franse televisie is vrijwel zeker de beroemde Franse versie waarin men bewust probeerde de typische spreekwijze van Stan en Ollie te behouden. Die stemmen werden voor Franse kijkers zó iconisch dat velen dachten dat Laurel en Hardy werkelijk Frans spraken.

Een leuk detail is dat hun Franse versies tegenwoordig vaak als historisch curiosum worden beschouwd. Oliver Hardy had trouwens een verrassend goed muzikaal gehoor en slaagde er doorgaans beter in de uitspraak na te bootsen dan Stan Laurel, die zijn teksten soms nogal creatief verbasterde. Dat maakte het duo alleen maar grappiger.

Ik vermoed dus dat uw nostalgische herinnering aan “den dikke en den dunne” die Frans spraken niet volledig bedriegt: voor een aantal films waren dat effectief Laurel en Hardy zelf, zij het fonetisch en met een onweerstaanbaar accent. Dat “vreemde Frans” was juist een essentieel onderdeel van hun Europese succes.

Overigens was hun populariteit in Frankrijk en België zo groot dat veel oudere Vlamingen hen eerder leerden kennen als “Laurel et Hardy” dan als “Stan en Ollie”. Dat geldt blijkbaar ook een beetje voor u en Gaby. 😊

Ronny De Schepper (op basis van Wikipedia en chatgpt)