Het is vandaag 55 jaar geleden dat The Harlem Globetrotters na 2595 matchen, voor het eerst eens verliezen! En dat tegen de New-Jersey Reds (99-100).
In 1966 was coach Haskins van Texas Western de eerste om het zwarte baskettalent dat zo maar op straat rondliep op te merken. Hij smeedde een succesvolle ploeg wiens “Glory Road” is te zien in een Disney-verfilming uit 2006 van James Gartner. De rol van de legendarische coach wordt vertolkt door Josh Lucas en natuurlijk valt er ook veel Motown-muziek te beluisteren (al komt Motown eigenlijk uit het noorden van de VS en zou men eerder Stax verwachten).
Want dààrover gaan basketfilms meestal: de superioriteit van de zwarte Amerikanen in dit spel. Zo meen ik me uit mijn jeugd een film met The Harlem Globetrotters te herinneren. En natuurlijk is er “White men can’t jump”. Ook in de komedie “Soul men” wordt de onkunde van blanken als het op basketten aankomt dik in de verf (letterlijk!) gezet. Omgekeerd racisme wordt nooit als racisme erkend, dat moeten wij, bleekscheten, er na al die jaren van kolonialisering en imperialisme natuurlijk voor lief bijnemen.
Ernstiger komt de problematiek aan bod in “Finding Forrester”, een film uit 2000 geschreven door Mike Rich en geregisseerd door Gus Van Sant. De zwarte Amerikaanse tiener Jamal Wallace (Rob Brown) wordt toegelaten tot een prestigieuze privéschool om het basketbalteam te versterken. Bij toeval raakt Jamal bevriend met de teruggetrokken schrijver William Forrester (Sean Connery), via wie hij zijn natuurlijke schrijftalent verder ontwikkelt en in het reine komt met zijn identiteit. F.Murray Abraham mocht opnieuw een personage spelen dat doet denken aan iemand als Salieri. Connery was ook een van de producenten van de film. Algemeen wordt aangenomen dat Connery’s personage, Forrester, losjes gebaseerd is op J.D.Salinger, de auteur van The Catcher in the Rye.
De leukste film waarin basketball een rol speelt daarentegen is allicht “The absent-minded professor” van Robert Stevenson uit 1961, een Disney-productie waarin de verstrooide professor Ned Brainard (rol van Fred MacMurray) tot driemaal toe vergeet zijn meisje Betsy Carlisle (Nancy Olson) te trouwen, omdat hij op het punt staat een soort van rubber uit te vinden, waarmee men geweldige sprongen kan maken. Dit “flubber” gaf ook zijn naam aan een remake door Les Mayfield in 1997 (opnieuw voor Disney).
Over Disney-producties gesproken, in de Canadese jeugdfilm “Air Bud” van Charles Martin Smith heeft de twaalfjarige Josh Framm (Kevin Zegers) net zijn vader verloren, als hij op een verlaten veld een uitgehongerde hond ontdekt. Josh helpt het dier er bovenop en merkt tot zijn verbazing dat zijn nieuwe vriend kan basketten. Hoewel de originele hond een jaar na het uitbrengen van de film (1997) stierf, werden er door de Disneystudio’s nog vier vervolgen aan gebreid.
Maar de meest bekende “basketfilm” is wellicht “Space jam” (Joe Pytka, 1996) waarin Michael Jordan en zijn Looney Tunes-ploeg het opnemen tegen de Nerdlucks, bewoners van een buitenaardse planeet, waar men het attractiepark “de Moron Mountain” nieuw leven wil inblazen. De idee is afkomstig van reklamefilmpjes waarin Michael Jordan reeds met Bugs Bunny optrad. Aangezien de film “Who framed Roger Rabbit?” zo’n succes was, dacht Warner Brothers dat deze nieuwe combinatie het “ook wel zou doen”. Maar Michael Jordan is nu eenmaal geen Bob Hoskins…
Ronny De Schepper
dagelijks iets degelijks 