Beethovens Fidelio ging voor het eerst in première op 20 november 1805 in het Theater an der Wien in Wenen. Er zijn wel drie belangrijke versies/premières: 20 november 1805 – eerste versie, toen nog getiteld Leonore, oder Der Triumph der ehelichen Liebe (op. 72), in drie bedrijven. 29 maart 1806 – tweede, sterk herziene versie, in twee bedrijven. 23 mei 1814 – de derde en definitieve versie, eveneens in twee bedrijven. Dit is de versie die tegenwoordig vrijwel altijd wordt opgevoerd. Een aardige bijzonderheid: de première van 1805 vond plaats slechts enkele weken nadat Napoleons troepen Wenen hadden bezet. Dat verklaart mede waarom het publiek en de bezetting nogal ongewoon waren; Beethoven had bovendien een bijzonder slechte verhouding met de tenor van de première. (chatgpt)
In Gent liep in de herfst van 1986 de « Fidelio »-productie die bij het seizoenbegin in Antwerpen was te zien. Wij waren daar toen niet over te spreken en gewaagden van « hard-opera » in navolging van « hard-rock ». De O.V.V.-directie had daaruit blijkbaar haar lessen getrokken (al zijn we wel zo realistisch om in te zien dat dit ook wel op basis van nog andere perscommentaren zal zijn) en de « sirene », zoals we hem hadden genoemd, Georg Paucker werd als Don Pizarro vervangen door Jef Vermeersch. Van de weeromstuit ging deze echter nauwelijks verstaanbaar zingen. Volker Horn als Florestan werd helaas behouden, maar uit reacties in de zaal kon men opmaken dat die blijkbaar over nog wat fans beschikt. Echter niet voor lang meer, dat geven we u op een bordje. De prachtige bas Erich Knodt was er ook uit, maar dat dan gewoon omwille van het feit dat die nu op dit ogenblik in « Don Carlo » schittert. Zijn vervanger was echter niemand minder dan Chris De Moor die met zijn Rocco-figuur terecht het meest in de kijker liep. Ook Jacqueline Van Quaille in de titelrol kreeg een open doekje, maar ondanks alle respect voor haar vocale inspanningen kwam ze als man nooit geloofwaardig over voor ons (en zeggen dat Monika Schanzer Koen Crucke in de kou laat staan voor haar, pardon « hem » !), wat de dramatische spanning uiteraard niet ten goede kwam. Daarvoor zorgde dan maar het Gentse orkest dat onder een emotionele leiding van Frits Celis tot concert-hoogte uitgroeide.
Referentie
Willy Maijeur & Ronny De Schepper, Na hard-rock is er nu ook hard-opera, De Rode Vaan nr.43 van 1986
