Vijftien jaar geleden zag ik “Zwartboek” van Paul Verhoeven

Op 09/09/2009 zag ik “Zwartboek” van Paul Verhoeven uit 2006…

Zwartboek is een Nederlandse film, geregisseerd door Paul Verhoeven. Het scenario is geschreven door Paul Verhoeven en Gerard Soeteman. De hoofdrollen worden vertolkt door Carice van Houten, Thom Hoffman, Halina Reijn en Sebastian Koch. Het verhaal gaat over een Joodse vrouw die overdenkt hoe ze het eind van de Tweede Wereldoorlog overleefde in het verzet. De titel slaat op een zwart boekje, dat in de film de rol van zwartboek speelt. Het verhaal van de Joodse vrouw Rachel Stein (Carice van Houten) in Zwartboek is geen waargebeurd verhaal, maar wel gebaseerd op andere verhalen van het verzet in de Tweede Wereldoorlog. Scenarioschrijver Gerard Soeteman is geïnspireerd geraakt door het verhaal van Esmée van Eeghen en de tot nu toe onopgeloste moord op de 65-jarige advocaat mr. H. de Boer in Den Haag op 30 mei 1945 (vlak na de bevrijding). Mr. De Boer bleek tijdens de oorlog goede contacten te hebben onderhouden met de Duitse Sicherheitsdienst (SD).

Zwartboek was de eerste film die Verhoeven, na ruim twintig jaar, weer in Nederland opnam. De film werd voor een groot deel opgenomen in Den Haag. De film kostte uiteindelijk bijna 18 miljoen euro. De rechten voor de film werden verkocht aan ongeveer vijftig landen. Toch werd het project geteisterd door financiële problemen, zelfs zo erg dat de filmcrew zich tijdens de opnames een aantal keer tot staken genoodzaakt voelde, omdat zij maar steeds niet betaald werd. Op 13 oktober 2006 maakten diverse schuldeisers bekend juridische stappen te gaan zetten tegen Zwartboek Productie B.V. omdat ze nog steeds op hun geld wachtten. Daarop werd door hun advocaat, Thomas van Vugt, faillissement aangevraagd van Zwartboek Productie B.V. San Fu Maltha schikte: hij heeft de verzoekers van het faillissement alsnog betaald. Het faillissementsverzoek is na ontvangst van betaling ingetrokken. Onder protest van Verhoeven gingen de scènes in Israël door, producent San Fu Maltha probeerde hem budgettair gezien in te laten zien de scènes in Israël elders op te nemen, maar Verhoeven hield voet bij stuk en de scènes werden alsnog in Israël opgenomen.

De première was op 1 september 2006 tijdens het filmfestival van Venetië. De film won op dit festival de Premio Arca Cinemagiovani voor de beste internationale film, een prijs die wordt toegekend door een jury van jongeren uit Frankrijk, Canada, Polen, Hongarije en Italië. De Nederlandse galapremière van de film was op 12 september 2006 in Den Haag en de bioscooprelease op 14 september. Binnen vier dagen kreeg Zwartboek een Gouden Film voor de 100.000e bezoeker en binnen drie weken een Platina Film voor de 400.000e bezoeker. Op 31 januari 2007 kreeg de film als eerste Nederlandse film een Diamanten Film voor de 1.000.000e bezoeker en op het Nederlands Film Festival won de film drie Gouden Kalveren voor beste speelfilm (San Fu Maltha), beste regie (Paul Verhoeven) en beste actrice (Carice van Houten). Johnny de Mol kreeg voor zijn rol als de christelijke Theo een Gouden Ui voor slechtste acteur. Zwartboek was de Nederlandse inzending voor de Academy Awards en kwam op de shortlist. Een plek bij de daadwerkelijke nominaties werd echter niet gehaald. Tijdens het Nederlands Filmfestival van 2008 werd de film verkozen tot beste Nederlandse film aller tijden.

Ronny De Schepper (op basis van Wikipedia)