Tachtig jaar geleden was er première van de film “Tender comrade” van Edward Dmytryk. Eigenlijk was dit enkel bedoeld om hoofdrolspeelster Ginger Rogers nog op de nominatielijst voor de oscars voor het volgende jaar te krijgen. Dat mislukte echter en daarom werd het einde opnieuw gedraaid en werd de film pas in juni uitgebracht.
En hoe zag dat einde er dan uit? (Let op: spoilers!) Jo Jones (Ginger Rogers) werkt in een vliegtuigfabriek en verlangt naar de dag waarop ze haar man weer zal zien. Het echtpaar neemt hartverscheurend afscheid op het treinstation voordat hij naar de oorlog vertrekt. Nu hun echtgenoten moeten vechten in de Tweede Wereldoorlog, hebben Jo en haar collega’s moeite om de kosten van levensonderhoud te betalen. Ontevreden besluiten ze hun geld te bundelen en samen een huis te huren. Kort daarna huren ze Manya in, een Duitse huishoudster van immigranten (Mady Christians). Jo ontdekt dat ze zwanger is en krijgt uiteindelijk een zoon die ze Chris noemt, naar zijn vader (Robert Ryan). De vrouwen zijn dolgelukkig als de echtgenoot van Doris (Kim Hunter) thuiskomt, maar dezelfde dag ontvangt Jo een telegram waarin staat dat haar man is omgekomen. Ze verbergt haar verdriet en daalt de trap af om weer deel te nemen aan het thuiskomstfeest.
Deze film werd geïntroduceerd als bewijsmateriaal toen regisseur Edward Dmytryk en scenarist Dalton Trumbo voor de House Un-American Activiteiten Committee werden gesleept op verdenking van communisten te zijn. Ondanks de vele met (Amerikaanse) vlaggen zwaaiende toespraken in de film, werd de gemeenschappelijke woonsituatie van de dames in de film aangehaald als bewijs van de manier waarop Dmytryk en Trumbo probeerden nietsvermoedende Amerikaanse bioscoopbezoekers te hersenspoelen met communistische propaganda. Als nog vernietigender bewijs was er het gebruik van het woord ‘kameraad’ in de titel. Nochtans komt die van een zin uit Robert Louis Stevenson’s gedicht “My Wife” voor het eerst gepubliceerd in Songs of Travel ad Other Verses (1896).
Scenarioschrijver Dalton Trumbo en regisseur Edward Dmytryk waren bekend vanwege hun linkse politieke overtuigingen. Ze behoorden tot de beruchte ‘Hollywood Ten’ en werden op de zwarte lijst gezet tijdens de anticommunistische hysterie uit het McCarthy-tijdperk na de oorlog. Toen Ginger Rogers, een fervent Republikein, begon op te merken wat zij interpreteerde als anti-Amerikaanse toespraken in haar dialoog, werden de toespraken aan andere actrices gegeven. In tenminste een paar interviews raakte Dmytryk geïrriteerd door commentatoren die Ginger Rogers in een slecht daglicht stelden. Tot het einde van zijn leven had hij alleen maar lof voor de actrice en maakte hij een duidelijk onderscheid tussen haar en haar moeder Lela, die tijdens een van de hoorzittingen wél getuigde in tegenstelling tot haar dochter.
Meer dan zeventig jaar na de feiten lokt deze film op de IMDb nog altijd heftige discussies uit, waarbij het opvalt dat de redactie van IMDb de linksgetinte commentaren systematisch schrapt, zodat alleen de extreem-rechtse reacties blijven staan.
Ronny De Schepper
dagelijks iets degelijks 