Even een Smeetsiaanse huiskamervraag om mee te beginnen. Wie hoort in dit rijtje Amerikaanse staatsburgers niet thuis: Neil A. Armstrong, Kristin Armstrong, Lance E. Armstrong of Henry O. Gigold? Kristin Armstrong, zegt u, die Olympische en wereldkampioene tijdrijden, want die staat daar als vrouw een beetje verloren tussen drie mannen. Zou kunnen. Gigold dan met zijn afwijkende familienaam. Zou ook zomaar kunnen. Maar ik kies er liever voor om Neil Armstrong, die maanwandelaar, uit het rijtje te gooien. Immers een astronaut tussen drie fietsfenomenen is wel wat veel van het goede. Kristin (overigens niet de ex van Lance) schitterde nog op  de Spelen in Londen. En Lance is altijd goed voor wat krantenkoppen. Maar wie is in godsnaam Henry Otto Gigold?

Toch zal er bij het horen van deze naam bij nogal wat Brabantse senioren een glimlach om de lippen krullen. In de vroege vijftiger jaren was Henry O.Gigold namelijk de absolute cultfiguur van het Eindhovense wielrennen. Immens populair en publiekstrekker bij alle rondjes rond kerk en kroeg waarin hij startte. Veel meer dan het laatste was het niet, maar daar leed zijn populariteit niet onder. Integendeel zelfs.
De eerste fase van levenspad van Henry Otto was niet bepaald effen en gladjes. Hij werd geboren op 9 augustus 1911 in Exmore, West-Virginia, aan de Amerikaanse westkust. Vader Gigold was zeeman en is op een bepaald moment niet meer naar huis terug gekeerd. Volgens de overlevering is hij op de oceaan gestorven en kreeg daar een zeemansgraf. Voor zijn in Duitsland geboren echtgenote Antonia Tenbusch was dat het signaal om in begin 1930 terug naar Europa te emigreren. Voor haar bekend terrein, voor de kinderen Gigold een heel nieuwe wereld. Ontheemd als ze waren landde de familie dan uiteindelijk na wat omzwervingen op het Eindhovense woonwagenkamp. Moeder Antonia, Henry en zijn oudere zus Anna. Plus twee jongere broers Lawrence Windle en Frederick Hugo die hier hun draai niet konden vinden en al weer vlug terug naar de USA vertrekken.
Henry schiet hier wel wortel en vernederlandst al vlot zijn voornaam tot Henk. Een heel scala van beroepen oefent hij uit. Eerst wever, dan grondwerker, ijzervlechter, slijper bij Philips om tenslotte als kleine zelfstandige de eerzame stiel van stoelenmatter te gaan uitoefenen. Heel Eindhoven wist, later, “Gigold” wel te vinden voor het betere vlechtwerk.
Hoe Henk Gigold tot de wielersport bekeerd raakte blijft in de schoot van de geschiedenis verborgen. Het was in elk geval wel een late roeping. Want iemand die rond zijn veertigste in die dagen nog renner is of wordt, is beslist een unicum. Maar dat was niet het enige unieke aan Henk. Fietsen kon hij eigenlijk voor geen meter; vrijwel uit het vertrek werd hij gelost. Showman was hij daarentegen des te meer. Waarschijnlijk dat zijn Amerikaanse roots daar nog in meespeelden. Steevast verscheen hij aan de start in een kleurig Stars & Stripes shirt. De speaker speelde het spel mee en kondigde Henk aan als de Vliegende Amerikaan. Het duizendkoppige publiek, dat toen nog op die plaatselijke koersen afkwam, likte zijn vingers eraan af. En Henk glunderde als hij weer eens gehuldigd werd. Niet vanwege zijn prestatie, want na een paar rondes werd hij al gedubbeld. Nee, de presentatie deed het ‘m. De namen van de toppers van toen als Hans Dekkers, Toon van Elderen, Jan Plantaz of Rien van Griensven lagen op ieders lippen bestorven. Maar de naam Gigold werd doodgewoon een begrip.
Henk Gigold bleef vrijgezel en woonde samen met zijn moeder Antonia in Tongelre. Moeder Antonia overleed in ’69; ze werd 82. Henk stierf in 1987. Wie ook bij Gigold inwoonde was Yvonne, de kleindochter van zijn oudste zus Anna. Voor Yvonne vervulde ome Henk de rol van “substituut “-vader, aangezien haar natuurlijke vader buiten beeld was geraakt. Ze spreekt er vandaag de dag nog met respect en waardering over. Daarbij draagt ze de naam Gigold ook nu nog met ere. En zie, ergens, in de Stratumse kruidenbuurt in Eindhoven, staat bij haar op zolder nog de fiets van “Gigold”. Ongelooflijk,die donkerrode EROBA: de fiets van de Vliegende Amerikaan!

Theo Buiting, 5/9/2012

17 mei 1953 Eersel. V.l.n.r. Gingold, Jo van Dinther uit Eindhoven en Marius Romeijnsen uit Eersel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.