High Noon is een western geregisseerd door Fred Zinnemann met in de hoofdrollen Gary Cooper en Grace Kelly. Het verhaal is gebaseerd op de roman The Tin Star van John W. Cunningham. De film wordt gezien als een van de beste westerns ooit.

“High noon” is een western waarin de rechtschapen sheriff Gary Cooper het heel alleen tegen vier outlaws moet opnemen, omdat het ganse stadje hem laf in de steek laat. Deze film wordt altijd gezien als een parabel over het McCarthisme, maar dat is niet zo meteen duidelijk, zeker als men weet dat Cooper één van de supporters van de heksenjagende senator was.
Als hij echter op het einde zijn sheriff-ster vol misprijzen in het zand gooit, dan wilde scenarist Carl Foreman daarmee zijn ontgoocheling uitdrukken over de lakse houding van de gewone Amerikanen tegenover de heksenjachten. Er wordt van Gary Cooper altijd beweerd dat hij zowat het mannelijke equivalent was van “het domme blondje” en voor deze film zou dat dus wel kunnen kloppen, als hij de symboliek niet eens had begrepen.
John Wayne had dat alvast wél door, want volgens hem was dit “de meest on-Amerikaanse film” die hij ooit had gezien. Hij nam dan ook Howard Hawks onder de arm en samen draaiden ze “Rio Bravo” (1959), waarin zich precies hetzelfde voordoet als in “High noon”: in Rio Bravo, een stadje in Texas, heeft de sheriff (uiteraard John Wayne) de moordenaar Joe Burdette (Claude Akins) gearresteerd. Zijn broer Nathan (John Russell), een machtige veehouder, huurt een paar gangsters om de sheriff uit te schakelen en laat het stadje omsingelen. Maar in deze film scharen alle bewoners zich wel eendrachtig achter de sheriff en gedragen ze zich allemaal als helden.
John Wayne vertolkt een rechtschapen sheriff die het moet opnemen tegen een bende ‘bad guys’, die een bendelid willen bevrijden uit de plaatselijke gevangenis. Regisseur Howard Hawks, een meester in uiteenlopende genres, wordt ‑ samen met John Ford ‑ beschouwd als een van de tenoren van de western. De traditionele mix van schietpartijen, heldenmoed, humor en een vleugje romantiek maken “Rio Bravo” tot een klassieker in het genre, nog voor er sprake was van het rauwe geweld en het cynisme van de jaren zestig‑westerns. Na “Rio Bravo” maakte Hawks nog twee gelijkaardige films met Wayne in de hoofdrol: “El Dorado” (1967) en “Rio Lobo” (1970).
Als uitgesproken patriottist, verfilmde John Wayne zelf in 1960 een incident uit 1836. Toen weerstond Fort Alamo aan een belegering van Mexicaanse troepen, die in getalsterkte de belegerden fel overtroffen. Al beweren kwatongen dat John Ford hem een handje toestak vooral voor de massascènes, gaf hij zichzelf ook de hoofdrol, zijnde Davy Crocket. Alhoewel zijn fans het betreurden, deed hij de geschiedenis toch recht door Crocket onder messen van Mexicaanse overvallers te laten bezwijken. Het is typisch dat Wayne hierna nog slechts één andere film draaide: “The Green Berets” in 1967, waarin hij de Amerikaanse interventie in Vietnam trachtte goed te praten…
Een jaar later werd “Firecreek” van Vincent McEveety uitgebracht, dat duidelijk door “High noon” werd geïnspireerd. Of er in dat fameuze jaar 1968 ook een politieke boodschap achter stak, kan ik niet zo direct bevestigen, maar feit is dat we hier ook met een sheriff te maken hebben (James Stewart), die in de steek gelaten wordt door de bewoners van het dorp dat hij onder zijn hoede heeft, zodat hij het op zijn eentje moet opnemen tegen een bende hooligans die het dorpje op stelten zetten.
Tot hier de overeenkomsten, maar er zijn ook verschillen. Zo is de bendeleider (Henry Fonda) niet de gewone slechterik met een zwarte hoed op. Het ligt allemaal veel complexer. Typisch voor het jaar waarin de film is gedraaid, is wellicht dat het allemaal om seks gaat. Oh, versta me niet verkeerd, er is zo goed als niks te zien (de blote benen van Brooke Bundy, dat is het strafste wat men te zien krijgt), maar ieder van de vijf schurken heeft een motief dat iets met seks te maken heeft. Of het nu over de lichtzinnige Leah (Brooke Bundy dus) gaat, of over de Indiaanse Meli (Barbara Luna), of de “serieuze” Evelyn (Inger Stevens). En dat lijkt me ook wel realistisch in het oude westen waar de grens tussen verkrachting en een liefdesverhouding heel dun is…

Ronny De Schepper

Een gedachte over “Zeventig jaar geleden: première van “High Noon”

  1. Hierbij een aanvulling over deze beroemde western betreft de ondersteunende song, die vooral bekend is bij het grote publiek door de cover van Frankie Laine. De originele filmscore was echter van Tex Ritter en geschreven door de componist Dimitri Tiomkin, die meer songs schreef voor westerns zoals Duel in the Sun, Red River, The Big Sky, Gunfight at the O.K. Corral en Last Train from Gun Hill. The songtekst werd gebracht door Ned Washington, ook geen onbekende in het muziekcircuit.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.