Wat een ontspannen daguitstap door Frans-Vlaanderen moest worden, eindigde op 1 juni 1952 in een van de grootste verkeersdrama’s uit onze geschiedenis. Een bus met 50 Gentse toeristen, allemaal supporters van het toenmalige ‘La Gantoise’, nu KAA Gent, raakt in het Noord-Franse Grevelingen van de weg en kantelt in het water. De balans was zwaar: 35 mensen sterven een verdrinkingsdood na een vreselijke doodstrijd, amper 15 passagiers kunnen gered worden. (Foto uit het archief van Het Wekelijks Nieuws, Stadsarchief Poperinge)

Een familie-uitstap met gelijkgestemde zielen, genieten van de zon en het uitzicht op de Noord-Franse kliffen. Het moest een ontspannen daguitstap worden voor de 50 Gentse voetbalsupporters, als compensatie voor een verplaatsing naar Standard Luik die niet door kon gaan.

Op zondag 1 juni 1952, Pinksteren, stonden de 50 Gentenaars om 5 uur ’s ochtends aan het clublokaal van supportersclub ‘De kleine Dokvrienden’ op het Stapelplein. Na een dagje langs onder meer Cap Blanc Nez en Cap Griz Nez, rijdt de bus richting Grevelingen voor een laatste stop. Dat het voor de meesten onder hen het einde van hun leven zou betekenen, kon niemand op dat moment vermoeden.

© Archief Het Wekelijks Nieuws, Stadsarchief Poperinge

Bij het binnenrijden van Grevelingen liep het grondig fout aan de metalen brug over de sluis van de Aa. Ter hoogte van de ‘Pont Vauban’ raakte de bus rond 17 uur een stoeprand, ging door de reling van de brug en belandde in het water. De sluizen waren dicht en het water stond hoog: de bus kantelde in het vier tot vijf meter diepe water en verdween razendsnel volledig onder.

Vreselijke doodstrijd

Wat volgde, was voor de meeste passagiers een gruwelijke doodstrijd. De bus vulde zich razendsnel met water, en de passagiers zaten als ratten in de val. Vijf mensen kwamen zeer snel boven. Zij werden, vermoedelijk door de schok, door het openstaande schuifdak van de bus naar buiten geslingerd. Het redde hun leven.

Intussen snelden heel wat omstaanders ter hulp. Enkele Franse tolbedienden en matrozen van een pas aangemeerd schip, sprongen meteen in het water om te doen wat ze konden. Koorden, reddingsboeien… alle mogelijke middelen werden aangewend om mensen uit het water te halen.

Amper vijftien mensen konden gered worden. Enkele matrozen getuigden toen aan de lokale media dat ze ‘vreselijke taferelen’ gezien hadden in de gezonken bus. Ze waren “in een vechtende mensenmassa” terechtgekomen. Mensen die elkaar vastgrepen en wegduwden, in de hoop zelf te overleven. De matrozen konden uiteindelijk vier mensen uit de massa redden, nadat ze hen bewusteloos sloegen om hen op het droge te kunnen trekken.

Berging vol tegenslagen

De hulpdiensten snelden massaal ter plaatse, maar voor de 35 andere inzittenden kon geen hulp meer baten. Tegen 18.30 uur, anderhalf uur na de crash dus, werd een gemotoriseerde kraan aan de kade opgesteld om de bus uit het water te tillen.

© Archief Het Wekelijks Nieuws, Stadsarchief Poperinge

Alsof het drama op zich nog niet erg genoeg was, verliep ook de berging bijzonder moeizaam. Een duiker slaagde erin kabels vast te maken aan het gevaarte, waaraan de bus uit het water kon gehaald worden. De bus, met de lichamen van de overleden Gentenaars nog aan boord, werd pas na vijf pogingen op het droge gehesen. Het was dan al 22 uur.

Bij de vier voorgaande pogingen knapten de kabels, en viel de bus keer op keer opnieuw in het water. Bij de eerste mislukte takeling, vielen zelfs vier lichamen door de stukgeslagen ruiten uit de bus, het water in. De omstaanders op het droge zouden de beelden van de lichamen die deels door de gebroken ruiten hangen, nooit meer van hun netvlies krijgen.

© Archief Het Wekelijks Nieuws, Stadsarchief Poperinge

Identificatie

De geborgen lichamen werden opgebaard in de plaatselijke brandweerkazerne. De persoonlijke voorwerpen die tijdens de berging gevonden werden, werden zorgvuldig bij de lichamen gelegd. Op Pinkstermaandag, een dag na de ramp, kwamen samen met een delegatie van het toenmalige Gentse stadsbestuur, de families en vrienden van de getroffen reizigers aan in Grevelingen.

Tegen 12 uur ’s middags werden de overlevenden en hun families naar de brandweerkazerne gebracht, om de lichamen van de slachtoffers te identificeren. Een vrouw die het drama overleefde, bleek er wanhopig op zoek naar het lichaam van haar man, maar het lag niet opgeborgen in de kazerne. Na een nieuwe zoektocht in de bus, werd zijn lichaam gevonden. Hij werd het 35ste en laatste slachtoffer.

© Archief Het Wekelijks Nieuws, Stadsarchief Poperinge

Uitvaart

Eens de lichamen terug in Gent waren, werden ze opgebaard in het Bijlokehospitaal. Gent, en de volledige voetbalwereld, was in shock. Op 7 juni vond de massale begrafenis plaats, bijgewoond door tienduizenden Gentenaars en delegaties van heel wat voetbalclubs en andere Vlaamse steden. De slachtoffers werden begraven op de Westerbegraafplaats, na een indrukwekkende rouwstoet van de Bijloke naar de begraafplaats.

Uit het onderzoek bleek het ongeval een gevolg te zijn van verscheidene omstandigheden. De buschauffeur zou te snel gereden hebben, de bus was overladen en de banden waren versleten. De smalle doorgang op de brug, maakte de doorgang er niet makkelijker op. In ‘Het Wekelijks Nieuws’ van zaterdag 7 juni 1952 stond ook te lezen dat de chauffeur niet echt aandachtig was en geregeld een praatje sloeg met zijn reizigers.

© Archief Het Wekelijks Nieuws, Stadsarchief Poperinge

Cédric Maes in Het Nieuwsblad van 1 juni 2017 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.