Vandaag is het al dertig jaar geleden dat de Gentse actrice Carmen Jonckheere is overleden.

Ik heb op mijn blog geen apart hoofdstuk aan haar gewijd, maar ze komt wel herhaaldelijk ter sprake in recensies van stukken waarin ik haar aan het werk heb gezien. Zo bijvoorbeeld in Zes personages op zoek naar een auteur, waaruit ook de bovenstaande foto komt, en verder in:
Don Juan
Les mystères de l’amour
Sun man
Brel
Emilia Galotti
De Driestuiversopera
Een poppenhuis

En dan ook in “Meeuwen”…

In « Meeuwen» van de jonge Fransman Daniel Besnehard in Arca is humor volledig afwezig, vandaar misschien dat de relativering ontbreekt die het hoogdravende wat draaglijker zou maken. Want voor de rest zijn er nogal wat parallellen met het voorgaande stuk (*). Oorspronkelijk was « Les Passagères » immers een aanklacht tegen stalinistisch Rusland. Twee vrouwen ontmoeten elkaar op een boot en gradueel zal blijken dat zij allebei het slachtoffer zijn van allerlei verdrukkende maatregelen. Ook zij gaan zeker nog niet « naar huis ». Regisseur Jappe Claes was echter niet geïnteresseerd in een specifieke aanklacht tegen het stalinisme, hij ontdeed dus de tekst van alle expliciete verwijzingen naar de Sovjet-Unie en voegde er integendeel stukken uit « De meeuw » van Tsjechov aan toe, op basis van een klein fragment dat Besnehard er zelf in had verwerkt (en wat, nota bene, paradoxaal genoeg de tekst toch weer opnieuw zeer uitdrukkelijk naar Rusland doet verwijzen). Op die manier krijgen we ook hier dus een poëtische aanklacht tegen verdrukkende structuren in het algemeen.
Maar, zoals gezegd, het wérkt niet. En dat ligt niet aan het spel van de twee actrices, de zusjes Jonckheere. Martine, die tot nu toe al te zeer in de schaduw van haar zus Carmen was gebleven, ontpopt zich immers tot een verrassend goede speelster, terwijl Carmen zelf enkel in de laatste vijf minuten zich even mag laten gaan. En dat pakkend moment maakt juist veel goed. Maar toch niet de iets te lange verveling die eraan voorafgaat. Jammer.
En verder is dit stuk ook nog opmerkelijk omdat we voor het eerst niet overdonderd werden door het decor van Marc Cnops. Maar ook dat zal wel een optie van de regisseur geweest zijn.

51 carmen jonckheere

Met haar jongere zus Martine bij de Sint:

20 martine en carmen jonckheere

(*) “Schemerstad” van de Vieze Gasten, de titel van de recensie slaat eerder dààrop…

Referentie
Ronny De Schepper, En we gaan nog niet naar huis, De Rode Vaan nr.21 van 1987

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.