Zal ik ook eens een volstrekt overbodig boek bespreken ? Niet omdat het dwaas is, maar gewoon omdat het bedoeld is voor wie écht niks leest, en in de wachtkamer van de dokter of de tandarts veel te lang moet wachten op haar beurt. Ik zeg op haar beurt, omdat Tica Morgans reeks met Zoë Janssen en de gladde seriemoordenaar Sven van der Linde niet bedoeld is voor mannelijke lezers, maar alleen voor vrouwen die huis, tuin, keuken en kinderen als hun hoogste ambitie bekijken.

Nogmaals, niks verkeerd mee, maar val daar thrillerlezers niet mee lastig. “Ik vind het heel fijn om te schrijven over dingen die mensen kunnen herkennen”, stelt Morgan (van de flap weet ik nu ook dat de naam “verblijft aan de zee” betekent; etymologische woordenboeken herkennen het Keltische woord als zeekring, baai, uit de zee stammend) in de Boekenweek van augustus. Zoals achternagezeten worden door een verknipte seriemoordenaar. Oerhollands.

Het zal wel geen toeval zijn dat de vijfde aflevering in de reeks, Volkerak, zich afspeelt binnen een volstrekt afgesloten, reformatorische gemeenschap, op een even oninteressant voormalig eiland, Goeree Overflakkee, Morgans heimat. Op een vuurtoren, tussen argwanende boeren en vissers, een vijftal vlekken, en wat aanschietende zee na is daar dus écht niks te beleven. Wind. De volmaakte setting voor een even weinig betekenende plot, en armoedig uitgetekende personages. Het is zoals Lode Baekelmans aanprijzen bij de jeugd van tegenwoordig. 

Niet dat profiler-en-vrouw Zoë, met haar voorspelbaar aan lager wal geraakte maar zich herpakkende zus Marsha, niks tegenkomt, het zou er nog moeten aan mankeren. Maar de achterflap vernietigt meteen elk leesgenot: “Tica Morgan blaast met haar nuchtere en bondige stijl de whodunnit weer fris nieuw leven in”. Bedoeld wordt: onze ambities reiken niet verder dan Wablieft, overigens een zeer oorbare krant voor minder geletterden en wie Nederlands wil studeren. Maar dat ook de dramatis personae bewegen in volstrekt zielloze clichématige omstandigheden, dat gaat te ver. Niks drama, niks persoonlijkheid. Veel amateurpsychologische wol die elke spanning verstikt. 

Hemingway’s The Old Man and the Sea is ook zonder enig franje. Alleen is de uitzichtloze strijd die de visser voert tegen de rovende natuur zo’n krachtige metafoor van menselijke koppigheid in de onmacht, dat juist de naaktheid van stijl de herhaling tot grote literatuur verheft. Volkerak daarentegen maakt geen gebruik van de enige troef die de omgeving kan hebben, haar afzondering, en beperkt zich tot zieleroerselen en sentimentaliteit. Volkerak houdt het midden tussen een Boeketboekje uit de reeks Library of Christian Classics (waarschuwing: iedereen leeft in zonde. Zoë dumpt haar maatje voor een getrouwde Engelsman, de “chief superintendent die in no time haar hart had veroverd”, die stijl; Marsha was een sletje in Rotterdam; de kinderen zweven steevast tussen gescheiden ouders), de valse romantiek van de Bouquetreeks uit de Hema, en een sleets nummer van Simply Breien of Goed Gevoel. Het is tekenend dat alleen de  openingsparagraaf en het eerste hoofdstukje, Vrijdag (dacht ze), zaterdag (weten wij) – een al te doorzichtige poging tot lezerbetrokkenheid – tekenen van leven en verwachting suggereren. De slechte slechterik Sven is alleen in Zoë’s hoofd aanwezig, een schim waarvan je zonder moeite kon voorspellen dat hij in de zesde aflevering weer ging opduiken (Haringvliet, het slot van de reeks) nu er in Volkerak een losdrijvend speedbootje is aangetroffen waarin vier mensen zaten. Verdwenen natuurlijk. Ik hoef het sluitstuk niet meer te lezen. Het staat hier al.

Lukas DE VOS

Tica Morgan, Mooie Moorden: Volkerak. Amsterdam, Gloude 2020, 201 blz.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.