Het is vandaag precies 200 jaar geleden dat in Amsterdam Eduard Douwes Dekker werd geboren. En die verjaardag brengt me nu toch in verlegenheid. Ik vind op mijn blog wel een stuk terug over zijn “Max Havelaar”, maar Multatuli, zoals de man ook nog gekend was, heeft toch veel meer geschreven dan dat en naar ik me herinner heb ik het daar wel degelijk ook ooit over gehad. Helaas kan ik dat niet meer terugvinden. Dan maar terugvallen op Wikipedia natuurlijk, maar deze bijdrage is dan weer zo lang dat ik u enkel maar kan aanraden ze ter plaatse te bestuderen. Ik beperk me noodgedwongen tot de inleiding.

Eduard Douwes Dekker (Amsterdam2 maart 1820 – Ingelheim am Rhein19 februari 1887) was een Nederlandse auteur en bestuursambtenaar die vooral bekend is geworden vanwege zijn roman Max Havelaar, of De koffij-veilingen der Nederlandsche Handel-Maatschappij, die in 1860 verscheen onder het pseudoniem Multatuli (Latijn voor ‘ik heb veel (leed) gedragen’ [=multa tuli]). Hij schreef ook toneelstukken, pamfletten – soms in briefvorm – en aforismen.

Douwes Dekker groeide op in Amsterdam en trok in 1838 met zijn vader naar Batavia in Nederlands-Indië (het tegenwoordige Indonesië), waar hij in 1839 een baan als ambtenaar verwierf. Daar zag hij de vele wantoestanden onder verantwoordelijkheid van het Nederlandse koloniale bewind.

Zijn debuutroman, de kaderroman Max Havelaar, hekelt op basis van zijn eigen ervaringen de behandeling van de plaatselijke bevolking door Nederlandse en Nederlands-Indische bestuurders. De van 1862 tot 1877 verschenen zeven bundels met 1282 genummerde IDEEN bevatten overwegend essayistische aforismen, maar ook de roman Woutertje Pieterse en het toneelstuk Vorstenschool zijn in deze gevarieerde verzameling te vinden.

Zowel de persoonlijkheid als de schrijfstijl van Douwes Dekker had grote invloed op belangrijke schrijvers uit volgende generaties, waaronder de TachtigersNescioElsschotDu PerronHermans en Karel van het Reve. Internationaal werd hij gelezen, met bekendheid in Indonesië en de Sovjet-Unie. Maar vooral in Duitsland: veel werk van hem werd in het Duits vertaald rond 1900-1910, en dit was een bron van inspiratie voor de feministische beweging aldaar. Karl Marx en Sigmund Freud waardeerden hem, en poogden hem zelfs in het Nederlands te lezen. In juni 2002 werd Max Havelaar door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde uitgeroepen tot het belangrijkste Nederlandstalige letterkundige werk aller tijden. In 2004 eindigde Multatuli op de 34e plaats in de verkiezing van de grootste Nederlander.

Een gedachte over “Eduard Douwes Dekker (1820-1887)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.