Compartiment Tueurs is een Franse misdaadfilm, geregisseerd en geschreven door Costa-Gavras, uitgebracht op 17 november 1965. Het was de eerste speelfilm van de filmmaker en is een bewerking van de gelijknamige roman van de Franse schrijver Sébastien Japrisot, gepubliceerd in 1962.
Een vrouwelijke passagier (Pascale Roberts) in een slaapwagon van een trein die van Marseille naar Parijs reist, wordt gewurgd aangetroffen. In de hoofdstad proberen inspecteur Grazziani (Yves Montand) en zijn assistent Jean-Lou Gabert (Claude Mann) verklaringen af te nemen van de andere passagiers, maar zij worden een voor een vermoord. Een merkwaardig detail: de moordenaar is sneller dan de politie in het vinden van de slachtoffers. Dat blijkt op het einde geen toeval te zijn, want op die manier weet de moordenaar de politie te misleiden wat het werkelijke motief van de moorden is…
Costa-Gavras zag dit project aanvankelijk als een oefening, aangezien het bewerken van literaire werken niet aan bod was gekomen tijdens zijn studie aan het Institut des Hautes Études Cinématographiques (IDHEC). Hij schreef zijn scenario met de hand en vroeg vervolgens Marguerite, een secretaresse bij de studio’s in Boulogne, om het uit te typen. Zij gaf het, zonder medeweten van de scenarioschrijver, door aan de studiodirecteur. Onder de indruk van de tekst, die hij vergeleek met de films van Henri-Georges Clouzot, nam de directeur het initiatief om de verfilmingsrechten bij Éditions Gallimard te reserveren.
Bij de release ontving de film over het algemeen gunstige recensies van Franse critici en was het een commercieel succes, met meer dan een miljoen bezoekers in Frankrijk. De recensies waren echter niet unaniem enthousiast: in Le Monde van 20 november 1965 prees criticus Jean de Baroncelli het vakmanschap van Costa-Gavras en de acteerprestaties, maar uitte hij zijn bedenkingen over de narratieve structuur en bepaalde regiekeuzes. De film werd ook bijzonder goed ontvangen in de Verenigde Staten, waar hij lovende recensies kreeg, zoals die in The New York Times, en volgens Amerikaanse critici tot de beste buitenlandse films van het jaar behoorde. In 1966 ontving de film de prijs van de National Board of Review voor beste buitenlandse film en behoorde hij tot de vijf beste buitenlandse films die door die organisatie werden geselecteerd. Hij werd in 1967 ook genomineerd voor de Edgar Allan Poe Awards.
Ronny De Schepper (op basis van Wikipedia)