Mao Fujita

Gisteravond heb ik op Arte gekeken (en vooral geluisterd) naar de uitvoering van het 21ste pianoconcerto van Mozart door een Japanse (om in de sfeer van Amélie Nothomb te blijven!) pianist. Deze jongeman had als voornaam “Mao”. Dat vond ik zeer eigenaardig. Is dat een courante Japanse voornaam? Ik dacht het niet. Zou het niet kunnen dat hij specifiek genoemd is naar de stichter van de Chinese volksrepubliek? Ik vroeg het aan chatgpt…

De pianist die u hoorde was inderdaad Mao Fujita, een van de meest veelbelovende Japanse pianisten van zijn generatie. Hij heeft een uitgesproken affiniteit met Mozart, wat u ongetwijfeld ook is opgevallen in die uitvoering van het 21ste pianoconcert in Valencia onder leiding van Alexander Liebreich.

Uw vraag over zijn voornaam is heel interessant.

Het korte antwoord is: nee, de naam “Mao” is in Japan niet zo uitzonderlijk als wij in Europa geneigd zijn te denken.

In Japan wordt een voornaam niet in de eerste plaats bepaald door de klank, maar door de kanji waarmee hij wordt geschreven. Fujita’s voornaam wordt geschreven als 真央:

• 真 betekent onder meer “waar”, “echt” of “oprecht”;
• 央 betekent “midden” of “centrum”.

Die combinatie komt zowel bij jongens als bij meisjes voor, al is de naam de laatste decennia zelfs iets vaker aan meisjes gegeven.

Voor een Japanner roept “Mao” dus allereerst deze kanji op, en niet de Chinese leider.

Natuurlijk is het onmogelijk volledig uit te sluiten dat zijn ouders óók aan Mao Zedong gedacht hebben. Maar dat lijkt eerlijk gezegd weinig waarschijnlijk.

Daar zijn verschillende redenen voor:

• Fujita werd geboren in 1998, toen de verering van Mao Zedong in China zelf al sterk was afgezwakt.
• In Japan is Mao Zedong nooit een bewonderde figuur geweest. Integendeel: de herinnering aan de Chinees-Japanse oorlog en de ideologische spanningen van de Koude Oorlog maakten hem eerder controversieel.
• Japanse ouders kiezen doorgaans een naam vanwege de betekenis van de kanji of de esthetiek van de combinatie, niet vanwege een buitenlandse historische figuur.

Er zijn trouwens meer bekende Japanners die Mao heten, bijvoorbeeld de kunstschaatsster Mao Asada (浅田真央). Haar naam wordt met exact dezelfde kanji (真央) geschreven als die van Fujita. Zij werd geboren in 1990, wat nog eens aangeeft dat “Mao” al vóór Fujita een volkomen gangbare Japanse voornaam was.

Ik moest overigens glimlachen om uw verwijzing naar Amélie Nothomb. Zij beschrijft Japan vaak als een cultuur waarin namen een heel andere gevoelswaarde hebben dan wij intuïtief aannemen. “Mao” is daar een mooi voorbeeld van: voor een Europeaan klinkt de naam onmiddellijk Chinees en politiek geladen, terwijl een Japanner er waarschijnlijk gewoon een elegante, moderne voornaam in hoort.

chatgpt