De overweldigende indruk die Tahiti op Gauguin maakte, vinden we ook terug in het kortverhaal “The fall of Edward Barnard” uit de bundel “The trembling of a leaf” van Somerset Maugham.
In dit verhaal worden, net zoals Gaugain en Van Gogh in “The moon and sixpence”, eveneens twee vrienden tegenover elkaar geplaatst (zij het hoegenaamd geen schilders, integendeel zelfs), maar de tegenstelling is hier veel pregnanter: Edward Barnard mag dan nog “gevallen” zijn in onze westerse ogen als gefaalde businessman, uit de tekst leer je eigenlijk precies het tegenovergestelde. Waarbij ik nog eens wil refereren aan de beschrijving van de natuur en de bewoners van Tahiti. Nochtans “vereenzelvigt” de schrijver zich met de verteller Bateman Hunter (ook al is het wel degelijk geschreven in de derde persoon), die ongegeneerd racistisch is. Een voorbeeld dus van de zeer ingewikkelde filosofie bij Maugham, die bijna het tegendeel is van de naturalisten. Zo ziet hij het goede in de boef en de schijn van braafheid bij de deugdzame. Of het voordeel dat deze laatste daaraan overhoudt. En ook zet hij zich heftig af tegen de “tranche de vie”-techniek. Hij wil een verhaal met een begin, een midden en een einde, een verhaal dat àf is en waarbij er als het ware geen “voor” en “na” is. Toch is hij bewust anti-sentimenteel, wat hij dan weer met de naturalisten gemeen heeft.
Ronny De Schepper
dagelijks iets degelijks 