Ik kijk al een tijdje niet meer naar The Simpsons. De laatste jaren is de inspiratie immers wat achteruit te gaan, maar vroeger zaten er soms toch uitstekende afleveringen bij. Wat is b.v. de overeenkomst tussen de aflevering over “Whacking day” en die over “Saint-Patrick’s day”?
De aflevering genaamd “Whacking Day” draait om de fictieve feestdag “Whacking Day”, die jaarlijks wordt gevierd in Springfield, waarbij de inwoners slangen naar het stadsplein drijven en ze vervolgens doodknuppelen. Schrijver George Meyer, die zich sterk bewust was van dierenwelzijn, wilde een aflevering schrijven over een jaarlijks ritueel in een Texaanse stad, waar de inwoners ratelslangen met stokken doodsloegen. Een artikel uit 2003 in The Journal News meldde dat er in Eastchester, New York, vanaf 1665 daadwerkelijke “Whacking Days” plaatsvonden. Meyer had geen tijd om de aflevering zelf te schrijven, dus werd het idee aan John Swartzwelder gegeven. Hij schreef een aflevering tegen de mishandeling van slangen. De aflevering won uiteindelijk een Genesis Award voor “bewustwording over dierenwelzijn”.
Jeffrey Lee Puckett van The Courier-Journal noemde “Whacking Day” “de rijkste aflevering van de serie”. Hij schreef: “In 22 opmerkelijke minuten neemt Whacking Day de kwaliteit van het Amerikaanse onderwijssysteem, zelfingenomen politici, hebzucht, de massahysterie, seksualiteit in het tijdperk van politieke correctheid en het hele concept van politieke correctheid op de hak, en maakt van Barry White een held.” Deze laatste had immers zelf gevraagd een rol te mogen vertolken in de tekenfilm.
En wat heeft dit nu te maken met Saint-Patrick? Een legende over hem vertelt hoe hij in 456 de slangen uit Ierland verdreef. Vandaar dat er geen slangen zijn op het eiland. Volgens de legende, opgeschreven door de priester John Colgan, verdreef Patrick de slangen uit Ierland door ze naar de zee te lokken, waar ze verdronken.
Colgan vertelt dat hij dit deed door op een trommel te slaan, maar hij deed dit met zoveel overgave dat hij er een gat in sloeg, waardoor het wonder in gevaar kwam. Gelukkig, zo wordt ons verteld, verscheen er een engel die de trommel repareerde. (Dat kon ikzelf alvast niet zeggen toen ik als klein jongetje een trommel kreeg voor mijn verjaardag en er met mijn eerste slag al meteen doorheen sloeg. In plaats van een engel kreeg ik een draai om mijn oren.) Patrick maakte de Ierse grond vervolgens zo onaantrekkelijk voor slangen dat ze tot op de dag van vandaag onmiddellijk sterven bij aanraking. Saint-Patrick is dan ook de heilige tegen ongedierte, veeziekte en het kwaad. Wetenschappers zeggen dat dit allemaal onzin is en dat er nooit slangen op het eiland Ierland zijn gezien. Hoe zouden ze daar terecht zijn gekomen?
Geleerden geloven op hun beurt dat het slangenverhaal een allegorie is voor St.Patricks uitroeiing van de heidense ideologie. De Amerikaanse hoogleraar klassieke talen Philip Freeman zegt dat, aangezien slangen in de literatuur vaak het kwaad vertegenwoordigen, “toen Patrick de slangen uit Ierland verdreef, dit symbolisch betekent dat hij de oude, kwade, heidense gebruiken uit het land verdreef en een nieuw tijdperk inluidde.”
De slang is een metafoor voor de vroege heidense religies van Ierland. Saint-Patrick bracht het christendom naar Ierland en heeft zo goed werk gedaan dat praktisch al het heidendom uit het land verdween (zonder zelf de heidenen te verdrijven). Hij deed zulk goed werk met de omzetting van het hele land naar de nieuwe religieuze overtuigingen dat het oude systeem nagenoeg werd geëlimineerd.
Sommige paganisten en heksen voeren echter een stil protest tegen Saint-Patrick door het dragen van een slang op hun jas of shirt. Ook wordt soms de voordeur versierd met een Lente Slangen Krans, een krans van takken en vers groen versierd met slangen.
Van het begin van zijn activiteiten, noch van zijn geboorte is een precieze datum bekend. Er zijn twee boeken van zijn hand, de “Belijdenis” en de “Brief aan de soldaten van Coroticus”. Daarin wordt duidelijk dat hij als jongen van 16 door Ierse heidenen als slaaf naar het eiland gebracht werd. Daar werd hij schaapherder en leerde Iers. Door een visioen kon hij vluchten en keerde hij naar zijn ouders in Frankrijk terug.
Hij ging de priesteropleiding volgen in Auxerre en Paus Celestinus gaf hem de opdracht het heidense Ierland te kerstenen. Hij keerde naar het eiland terug om op de meest afgelegen plekken waar nog nooit een prediker gezien was het christendom te brengen. Halverwege de vijfde eeuw vestigde hij zijn bisschopszetel in Armagh. Hij zou honderden kerken hebben gesticht. Hij overleed in of na 461, mogelijk in Armagh of Saul (bij Downpatrick), waar hij is begraven.
In later tijden (zevende eeuw) werd vooral in het bisdom Armagh, dat het primaat van Ierland opeiste, zorgvuldig een cultus rond zijn persoon opgebouwd. Saint-Patrick groeide uit tot dé Ierse heilige bij uitstek voor zijn werk bij het omschakelen van de Ierse dominante levensbeschouwing van het Keltisch polytheïsme naar het christendom.
Een andere legende vertelt hoe hij een shamrock, een klaverblad, gebruikte als symbool voor de goddelijke Drie-eenheid van het katholieke geloof. Hij wordt ook voornamelijk afgebeeld met de shamrock in zijn hand, en het klaverblad is ook een embleem voor Ierland (hoewel de harp het officiële symbool is). De echte naam van de heilige was Maewyn Succat. Dat klonk natuurlijk niet Iers, en later werd hij bekend als Saint-Patrick, genoemd naar zijn begraafplaats.
Ronny De Schepper (op basis van On This Day & Wikipedia)