Arturo Sandoval wordt 75…

De Cubaanse trompettist Arturo Sandoval begon op zijn twaalfde in een muziekgezelschap uit het dorp waar hij woonde. In 1964 ging hij naar de Cuban National School of Arts (een Engelse, zeg maar Amerikaanse naam voor een school op Cuba? Dat lijkt me vreemd). Op zijn zestiende had hij al een plaats verdiend in Cuba’s all-star national band (idem, de Wikipedia-vertaler heeft zijn werk slordiger gemaakt dan ikzelf: zie hieronder). Op deze leeftijd was hij zeer geïnteresseerd in jazz en werd hij beïnvloed door bekende jazzmuzikanten als Charlie Parker, Clifford Brown en Dizzy Gillespie.

In 1971 moest Sandoval het leger in maar kon hij blijven spelen in het Orquesta Cubana de Musica Moderna. Daarna richtte Sandoval de band Irakere op. Met hun optreden in 1978 op het Newport Jazz Festival werden ze hun bekend bij de Amerikanen en kregen ze een contract van Columbia Records. In 1981 verliet Sandoval de groep om een eigen band op te richten waarmee hij experimenteerde met allerlei soorten muziek waaronder latin jazz. Daarnaast speelde hij klassieke muziek met het BBC Symphony Orchestra en de Leningrad Symphony. In 1977 ontmoette hij Dizzy Gillespie die hierna zijn mentor werd. Samen met Gillespie speelde hij op vele concerten in Europa en Cuba en met het orkest van de Verenigde Naties. In 1984 was hij ook in ons land voor een concert dat onder meer door De Rode Vaan werd gesponsord. Een beetje vreemd, want tijdens een tour met Gillespie in de Verenigde Staten in 1990 liep Sandoval over en werd in 1998 genaturaliseerd. De titel van zijn album “Flight to freedom” spreekt op dit vlak boekdelen. Maar dat kon ik dus nog niet weten in 1984 toen ik volgend artikel schreef…

Stond het optreden van Carlos Santana, in het voetbalstadion van Schaarbeek vorige week, zelf reeds in de schaduw van de komst van gods afgezant, Bob Dylan, dan is het grote concert van Stan Getz samen met « onze » Toots Thielemans in het Paleis voor Schone Kunst haast helemaal ongemerkt voorbijgegaan. En ten onrechte natuurlijk.
Heeft de jazz het de laatste tijd immers moeilijk een groot publiek aan te spreken dan is het met name de Latin Jazz (jazz met Latijns-Amerikaanse invloeden dus) die nog het meeste kans maakt om die brug naar de populaire muziek te leggen.
De Brusselse Ancienne Belgique spaart dan ook kost noch moeite om die taak tot een goed einde te brengen. Geregeld hebben er daar « Latin party’s » plaats (binnenkort b.v. op vrijdag 22 juni met May Dance en de Imagen Latina Salsa Big Band), maar de hoofdvogel wordt toch wel afgeschoten op vrijdag 15 juni met een optreden van de Cubaanse trompettist Arturo Sandoval, een optreden dat – gekoppeld aan een debat met de communistische kandidaten en een fuif met Chama y su Salsa die de Europese campagne van de KP moet afsluiten – mede wordt gesponsord door ons blad.
HOOGSTE REGIONEN
Heeft de trompet ons steeds nauw aan het hart gelegen, b.v. natuurlijk met de onvergetelijke Louis Armstrong maar ook met Chet Baker (met wie tussen haakjes Stan Getz zijn laatste elpee heeft opgenomen), dan zijn het de jongste jaren vooral Miles Davis, Maynard Ferguson en Dizzy Gillespie die op dit instrument hoge toppen scheren.
Maar als we zeggen « hoge toppen », dan kunnen we zeker niet langer de Cubaan Arturo Sandoval buiten beschouwing laten. Men zou zelfs kunnen stellen dat het onbereikbare is bereikt in dit geval, want nooit tevoren werden de hoogste regionen van de trompet zo virtuoos verkend als in het geval van Sandoval.
Arturo Sandoval, geboren in 1948 in het Havaanse Artemisa, groeit op in een muzikale omgeving en in 1964 komt hij terecht in het Nationaal Instituut der Kunsten. Van ’67 tot ’76 maakt hij deel uit van het Ensemble voor Hedendaagse Muziek, wat hem toelaat, in 1974, over te stappen naar het collectief Irakere.
Met deze groep neemt zijn carrière een definitieve wending. Zo reist Irakere de wereld rond en neemt deel aan meerdere festivals, te weten : Orfeo de Oro (1976), Montreux, Newport en de Poolse Jazz Jamboree (1980).
EIGEN WEG
In februari 1981 gaat Sandoval zijn eigen weg en omringt zich met vijf uitzonderlijke muzikanten, die zich door hun professionele niveau en artistieke kwaliteiten weten te onderscheiden. De pers juicht, en waar Sandoval ook optreedt, de recensies zijn nadien unaniem : dit is het nieuwe trompetfenomeen. Zo wordt 1981 het Mexicaanse jaar voor Sandoval. Hij neemt er deel aan het Jazz Festival en treedt op in de grootste centra van deze Azteekse hoofdstad. De krant « Sol de Mexico » definieert Sandoval als volgt : « Nog nooit is een trompettist erin geslaagd zo sterk en zo zuiver in de hoge noten te gaan. En zeggen dat men dit tot nog toe voor onmogelijk achtte. Zijn talent en zijn toewijding, zijn grondige techniek, zijn beheersing van de tonaliteit houden van nu af aan, voor deze jongeman, een plaats vrij in de galerij der allergrootsten ».
Als u Arturo Sandoval aan het werk wil zien, afspraak in de Ancienne Belgique, op vrijdag 15 juni om 20.30 u. Maar u komt natuurlijk wat vroeger. In de gezellige atmosfeer van de Bar Américain kunt u er vanaf 19 u. immers kennismaken met de Europese kandidaten van de KPB/PCB. En, wie weet, misschien wordt er wel Cuba Libre geschonken om de tongen wat losser te maken…

Referentie
Jan Segers, Arturo Sandoval, alweer een grote van de Latin Jazz op bezoek, De Rode Vaan nr.25 van 1984