De Nederlandse schrijver Oek de Jong publiceerde 45 jaar geleden Opwaaiende zomerjurken, de bildungsroman die met de Ferdinand Bordewijk Prijs bekroond werd en zijn doorbraak betekende.
De hoofdfiguur Edo, die bij de aanvang van de roman acht jaar is, kiest voor het leven. Hij zal zijn leven anders indelen omdat misschien nadien alles beter zou gaan.
Wanneer hij als 17-jarige in de zee wil vrijen met zijn tante weert zij hem af, maar nadien ziet hij ze toch weer. Desondanks heeft hij twijfels. Hij wordt heen en weer geslingerd tussen de keuze van leven en dood, de radeloosheid van de chaotische wereld om hem heen. Niemand neemt hem serieus denkt hij. Hij voelt zich als een last voor de anderen. Niemand begrijpt hem. Hij mist een vaderfiguur.
Zijn vader is officier en journalist en wordt opnieuw opgeroepen door het leger. Zijn broertje en zusje gingen naar oom Marnix en tante Linde. Die leiden een goed, gezellig en zelfstandig leventje en Edo komt goed overeen met zijn tante. Zijn oom is echter een beetje jaloers, en er ontstaat een gespannen relatie tussen de drie personen. Edo wordt meer en meer verliefd op zijn tante en op een dag laat hij dat ook goed blijken. Hij denkt aan niets anders meer dan aan seks en aan haar blote lichaam. Hij durft niet goed meer met zijn oom praten, maar telkens hij met zijn tante praat is hij in de wolken. Toen Edo een briefje schreef aan zijn oom waarop stond “Simone naait niet alleen met Eddie, leer dat maar uit het hoofd” werden beiden agressief en Edo raakte zijn oom op zijn brilglazen.
Kortom, hij zoekt naar de zin van zijn bestaan en naar zijn plaats in de wereld. Voorlopig is hij meer bezig met zichzelf. Hij probeert dingen uit: masturbatie zowel als schrijven. Hij probeert een boek te schrijven over zijn korte bestaan voordat hij gaat varen. Eigenlijk probeert hij daarmee de aandacht te trekken van zijn moeder maar tevergeefs. Zijn vrienden Tennis en Mario zijn ook geen mannen van veel woorden. De dialogen beperken zich dus tot stramme gesprekken zoals met zijn tante.
Edo is ondertussen 24 jaar oud. Samen met zijn vriendin Nina is hij naar Egypte gereisd, op de terugreis leert hij een andere vrouw, Marta Lindert, kennen en al gauw is Nina afgeschreven. Op het einde zeilt hij in een bootje. Het kantelt om en hij denkt dat hij zal verdrinken maar dat is niet zo.
Het boek is zeer goed verstaanbaar maar de overschakeling naar vroegere gebeurtenissen strekken vaak nogal lang uit zodat je je daarop gaat concentreren en dan opeens komt het gewone verhaal terug. De titel wordt als volgt verklaard: toen Edo op een dag met zijn moeder en haar vriendin aan het fietsen waren waaiden de jurken van zijn moeder en haar vriendin in de wind. Edo speelt op dat moment met de gedachte dat hij in de wolken zit. Vergelijk de titel van het boek ook met de film “The seven year itch” met Marilyn Monroe en haar opwaaiende jurk
Roddy De Schepper
dagelijks iets degelijks 
Op p.49 komt de titel letterlijk voor, maar wat merkwaardiger is, op die pagina staat ook de uitdrukking “pienantie is pienantie”. Dat moet jaren vroeger zijn dan die keer dat een voetbaltrainer daarmee op televisie legendarisch is geworden. Misschien was hij wel hierdoor geïnspireerd?
LikeLike
Eigenlijk is dit slechts een samenvatting van het eerste deel (“Oskar Vanille”). Terecht! Het tweede deel (“Het systeem”, p.67) is totaal onverstaanbaar. Ik vroeg dan ook aan chatgpt om het eens voor mij samen te vatten. Dit is het antwoord:
Het tweede deel van Opwaaiende zomerjurken, getiteld “Het systeem”, vormt een scherp contrast met het eerste deel, waarin Maarten en zijn adolescentie centraal staan. Hier wordt de toon filosofischer, afstandelijker en zelfs enigszins abstract.
Korte samenvatting van “Het systeem”:
Waarom het moeilijk te begrijpen kan zijn:
LikeLike