Op 01/08/2009 zag ik “Krakatoa: East of Java” van Bernard Kowalski uit 1968.
Krakatoa, East of Java (*) is een Amerikaanse rampenfilm uit 1968 met in de hoofdrollen Maximilian Schell en Brian Keith. Naast Maximilian Schell en Brian Keith zijn daarin ook de op dat moment reeds overjaarse tieneridolen Sal Mineo en John Leyton te zien. In de jaren zeventig werd de film opnieuw uitgebracht onder de titel Volcano (**). Het verhaal is losjes gebaseerd op gebeurtenissen rond de uitbarsting van de vulkaan in 1883 op het eiland Krakatoa, waar de personages bezig waren met het bergen van een lading parels van een scheepswrak dat gevaarlijk dicht bij de vulkaan ligt.
In februari 1955 kondigde Philip Yordan aan dat hij een film zou schrijven en produceren over de uitbarsting van de Krakatau met een budget van 2 tot 3 miljoen dollar, voornamelijk besteed aan speciale effecten. Het zou de eerste film worden die onder Yordans contract met Columbia Pictures zou worden gemaakt. Het duurde een aantal jaren voordat de film werd gemaakt, en in de tussentijd begon Yordan films te maken in Spanje.
In februari 1967 arriveerde Milo Frank in Madrid om toezicht te houden op de productie van de film. Bernard L.Kowalski werd aangesteld als regisseur. Kowalski was vooral bekend om zijn televisiewerk , waaronder de pilootafleveringen voor Mission Impossible, The Rat Patrol, The Monroes en NYPD. De regisseur zei: “Dat leek indruk te maken op de Cinerama-mensen die op zoek waren naar een jonge regisseur die een film kon maken die er behoorlijk moeilijk uitzag.” Het script werd mede geschreven door Bernard Gordon, een schrijver die op de zwarte lijst stond en een aantal scripts voor Yordan schreef onder pseudoniemen.
In een ongebruikelijke aanpak voor het maken van de film lieten de producenten van Krakatoa, ten oosten van Java, de special effects-scènes opnemen voordat het script was voltooid. Het script werd vervolgens zo geschreven dat de special effects-sequenties erin konden worden opgenomen.
De Franse filmregisseur, art director, production designer, set designer en scenarioschrijver Eugène Lourié werkte voor de filmproducenten als special effects director voor de film Crack in the World uit 1965. Zij huurden hem in om de special effects te creëren voor Krakatau, ten oosten van Java.
Nadat hij een watertank in Malta had overwogen, koos Lourié de watertank die hij had gebruikt voor de film Flight from Ashiya uit 1964 in Cinecittà in Rome om special effects-sequenties te filmen die het schip de Batavia Queen op zee uitbeeldden. (De Batavia Queen lijkt minstens drie dagen nodig te hebben om de reis van Anjer naar Krakatau te maken. In feite liggen de twee locaties slechts 31 mijl of 50 km uit elkaar, en het schip had de reis dus in een paar uur kunnen maken.)
Alex Weldon creëerde de pyrotechnische sequenties van de uitbarsting van de Krakatau en uiteindelijk de explosie. Kowalski zei: “We hadden meer dan genoeg problemen, omdat je zulke wisselende omstandigheden als het weer, de zee, kinderen en dieren niet kunt controleren. Maar bijna iedereen hield stand onder zeer moeilijke omstandigheden. Mijn leven werd slechts vier keer bedreigd.”
De visuele effecten, die volledig op het modelwerk in de camera berusten, zijn vandaag de dag nog steeds indrukwekkend en werden in 1969 als een immense prestatie beschouwd, genoeg om genomineerd te worden voor de Academy Award voor Beste Visuele Effecten. De film verloor echter van
Marooned.
Krakatoa, East of Java werd gefilmd in Super Panavision 70 en vertoond in 70 mm Cinerama in sommige bioscopen. Verschenen in bioscopen toen de interesse in Cinerama’s breedbeeldformaat afnam, is het de enige rampenfilm ooit die in dit formaat verscheen.
Krakatoa, East of Java bereikte de nummer één positie in de Amerikaanse box office in december 1969 na de tweede run showcase release in New York, maar kreeg over het algemeen slechte recensies, waarbij critici beweerden dat het verhaal alledaags en slecht verteld was (***), en dat de speciale effecten zo constant en overweldigend waren dat ze verdovend werkten. Toch noemde the Los Angeles Times het “een van de beste films ooit gemaakt in Cinerama (…) Uitstekend in alle aspecten, het is een artistieke en een filmische triomf.” Toch kapseist de film (in tegenstelling tot de boot The Batavia Queen die de hoofdrol speelt) volledig omdat te veel verhaallijnen door elkaar lopen (de muiterij, de Ama-meisjes, het zoeken naar een verloren zoon, enz.).
Ronny De Schepper (op basis van Wikipedia)
(*) Krakatau ligt eigenlijk ten westen van Java , maar de producenten van de film vonden dat ‘Oost’ sfeervoller klonk. (De berg Tambora op Sumbawa, veel minder bekend dan Krakatoa ondanks zijn eigen – en zelfs grotere – catastrofale explosie in 1815, is wél een gewelddadige vulkaan ten oosten van Java.) De geografische fout in de titel van de film, die het gedoemde eiland ten oosten van Java situeerde, werd in de recensies breed uitgemeten.
(**) De film werd opnieuw verwerkt in “Feelarama”, een versie van de toen populaire Sensurround.
(***) De verhaallijn van Krakatoa, East of Java vertoont veel overeenkomsten met die van de film Fair Wind to Java uit 1953 met in de hoofdrol Fred MacMurray, die het verhaal vertelt van een race tussen een Amerikaanse kapitein en een Indonesische piratenleider om een legendarisch fortuin aan diamanten terug te winnen van Krakatoa in 1883, vlak voordat het eiland explodeert.
dagelijks iets degelijks 