Jeanne Roques (23 februari 1889 – 11 december 1957), professioneel bekend als Musidora, was een Franse actrice, filmregisseur en schrijfster. Ze is het meest bekend om haar acteerwerk in stomme films en kreeg publieke aandacht door rollen in de Louis Feuillade-serie Les Vampires als Irma Vep en in
Judex als Marie Verdier.
Musidora werd geboren in Parijs, als dochter van componist en socialistische theoreticus Jacques Roques en schilder en feministe Adèle Clémence Porchez. Ze begon haar carrière in de kunsten al op jonge leeftijd, schreef haar eerste roman op vijftienjarige leeftijd en acteerde op het toneel met mensen als Colette, een van haar levenslange vriendinnen. Tijdens de allereerste jaren van de Franse cinema begon Musidora een professionele samenwerking met de zeer succesvolle Franse filmregisseur Louis Feuillade. Ze maakte haar filmdebuut in Les miseres de l’aiguille, geregisseerd door Raphael Clamour, in januari 1914. De film belicht de problemen van de stedelijke vrouwen in de Franse arbeidersklasse en presenteert een nieuwe representatie van de vrouw, zelfs door de arbeidersbeweging in het begin van de 20e eeuw in Frankrijk.
Door de bijnaam Musidora (Grieks voor “geschenk van de muzen”) aan te nemen, naar de heldin in Théophile Gautiers roman Fortunio, en een unieke vamp-persoonlijkheid aan te nemen die in de Verenigde Staten rond dezelfde tijd populair zou worden gemaakt door actrice Theda Bara, kreeg Musidora al snel voet aan de grond in het opkomende medium van bewegende beelden. Met haar zwaar gekouleerde donkere ogen, enigszins sinistere make-up, bleke huid en exotische garderobe werd Musidora al snel een zeer populaire en direct herkenbare aanwezigheid in de Europese cinema.
Vanaf 1915 begon Musidora te verschijnen in de succesvolle door Feuillade geregisseerde serie Les Vampires als Irma Vep (een anagram van “vampier”), een cabaretière, tegenover Édouard Mathé als de kruisvarende journalist Philippe Guerande. In tegenstelling tot de titel ging Les Vampires niet echt over vampiers, maar over een door criminele bendes gerunde geheime genootschap geïnspireerd door de heldendaden van de echte Bonnot Gang. Vep speelt niet alleen een hoofdrol in de misdaden van de Vampiers, maar brengt ook twee afleveringen door onder de hypnotische controle van Moreno, een rivaliserende crimineel die haar tot zijn minnares maakt en haar ertoe aanzet de Grote Vampier te vermoorden. Het meest opvallend was haar nauw aansluitend pakje (zie onderaan), dat al haar vrouwelijke vormen goed deed uitkomen en een revolutie vormde op het vlak van de vrouwenmode.
De serie was meteen een succes bij Franse bioscoopbezoekers en liep in 10 delen tot 1916. Na de Les Vampires-serie speelde Musidora de rol van avonturierster Diana Monti (ook bekend als gouvernante “Marie Verdier”) in Judex , een andere populaire Feuillade-serie die in 1916 werd verfilmd maar pas in 1917 werd uitgebracht. Hoewel Les Vampires en Judex niet bedoeld waren als avant-garde, werden ze in de jaren 20 geprezen door Louis Aragon en André Breton vanwege de verrassingselementen, fantasy/sciencefiction, onverwachte juxtaposities en visuele non sequiturs in de films. Filmmakers Fritz Lang, Luis Buñuel, Georges Franju, Alain Resnais en Olivier Assayas hebben Les Vampires en Judex genoemd als factoren die hen hebben beïnvloed in hun verlangen om regisseur te worden.
In een tijd waarin veel vrouwen in de filmindustrie beperkt waren tot acteren, behaalde Musidora ook een zekere mate van succes als producent en regisseur. Musidora werd filmproducent en regisseur onder de voogdij van haar mentor, Louis Feuillade. Tussen eind jaren 1910 en begin jaren 1920 regisseerde ze tien films, die allemaal verloren zijn gegaan, met uitzondering van twee: Soleil et Ombre uit 1922 en La Terre des Taureaux uit 1924, die beide in Spanje werden gefilmd. In Italië produceerde en regisseerde ze
La Flamme Cachée , gebaseerd op het werk van haar vriendin Colette. In hetzelfde jaar schreef ze (samen met Colette) en regisseerde ze (samen met Eugenio Perego) La vagabonda, gebaseerd op Colette’s gelijknamige roman .
Ondanks haar onmiskenbare voorliefde voor Colette, trouwde Musidora op 20 april 1927 met Dr. Clément Marot. De verbintenis duurde 15 jaar en bracht één kind voort, Clément Marot Jr. (1928–2010). Het paar scheidde in 1944.
Nadat haar carrière als actrice verwaterde, richtte ze zich op schrijven en produceren. Haar laatste film was een eerbetoon aan haar mentor Feuillade, getiteld La Magique Image in 1950, die ze zowel regisseerde als waarin ze speelde. Later in haar leven werkte ze af en toe aan de kassa van de
Cinémathèque Française — weinig bezoekers realiseerden zich dat de oudere vrouw in de foyer misschien wel de hoofdrol speelde in de film die ze keken.
Ronny De Schepper (gebaseerd op Wikipedia)
dagelijks iets degelijks 