Winona Ryder is ook al vijftig jaar oud!

Winona Ryder, geboren in, jawel, het plaatsje Winona in Minnesota op 29 oktober 1971 (*), is erg jong begonnen, maar toch niet in Lolita-rollen.

Winona Ryder was gecast in “Beetlejuice” (Tim Burton, 1988) omwille van haar vertolking in de tienerfilm Lucas (1986). Ze speelde daarin een gepeste tiener, wat overeenkwam met de realiteit als dochter van een hippie-gezin (haar peetvader was drugsgoeroe Timothy Leary).
In “The house of spirits” speelde ze daarna de dochter van Meryl Streep en in “Mermaids” (Richard Benjamin) is ze die van Cher (1990).
Daarna kwam “The age of innocence” van Martin Scorsese (1993). De film werd genomineerd voor een golden globe als beste film en Scorsese als beste regisseur, maar uiteindelijk was het enkel Winona Ryder die er één kon bemachtigen als beste vrouwelijke bijrol. Ze nam hem overigens in ontvangst vergezeld van David Pimer van de groep Soul Asylum i.p.v. haar vroegere vriend Johnny Depp.

In 1994 speelde ze Josephine “Jo” March, een ambitieuze jonge vrouw die ervan droomt een succesvolle auteur te worden, in “Little Women” van Gillian Armstrong naar Louisa May Alcotts gelijknamige
 tweedelige roman uit 1868-69. Ze speelde m.a.w. de rol van de auteur. Het was de vijfde speelfilmadaptatie van het klassieke verhaal en ondertussen (2024) is er alweer één bij gekomen.
In 1996 was er “How to make an American quilt” (Jocelyn Moorhouse). Winona Ryder in een film over naaien, ouwe snoepers zaten zich al op te geilen. Helaas was het maar al te letterlijk bedoeld.
Het meest engageerde Winona zich in 1999, als ze de filmrechten kocht van het autobiografische boek “Girl interrupted” van Susanna Kaysen. De regie gaf ze in handen van James Mangold, maar zelf vertolkte ze de rol van Susanna. Een oscar ging echter naar Angelina Jolie als beste vrouwelijke bijrol voor haar portret van Susanna’s vriendin Lisa in het Claymoore psychiatrisch ziekenhuis. Susanna zelf is daar beland op aanraden van een psychiater die haar wat rust voorschrijft. Als kind van de jaren zestig wist ze op zeventienjarige leeftijd immers niet goed raad met zichzelf. Uiteindelijk zal ze voor een loopbaan als schrijfster kiezen en precies dàt zal haar geestelijk evenwicht terugbrengen. Ook mede dankzij de zwarte verpleegster Valerie (Whoopi Goldberg).
Lisa daarentegen is meer de Jack Nicholson uit het gezelschap als men de film wil vergelijken met het fameuze “One flew over the cuckoo’s nest” (wat – willen of niet – vaak gebeurt).
De film past in de trend van het afvallen van de “sixties” (denk aan de uitspraak van Jan Leyers: “Er gaat nog een tijd komen dat men zich eerder moet schamen omdat men een kind is van de sixties dan omdat men fout was tijdens de Tweede Wereldoorlog!”), maar als men zich dan op het druggebruik concentreert, kan ik daar wel inkomen…

Daarna wordt het een tijdje stil rond Winona nadat ze betrapt was op een winkeldiefstal (alhoewel ze uiteraard geld genoeg op zak had) en als box office poison werd beschouwd.
In 2014 speelde ze dan toch een gekwetste vrouw in “Turks and Caicos”, het tweede deel van een trilogie van David Hare rond (gewezen) MI5-agent Johnny Worricker (gespeeld door Bill Nighy) en met als onderwerp de geheime gevangenissen van de Verenigde Staten over zowat heel de wereld, waarin terreurverdachten worden gemarteld. De Amerikaanse president wordt niet met name genoemd, maar is door een aantal typeringen (b.v. de belofte om Juantanamo op te doeken) wel degelijk op Barack Obama terug te voeren. De Britse prime minister daarentegen wordt als door en door corrupt voorgesteld en krijgt daarom een fictieve naam: Alec Beasley (gespeeld door Ralph Fiennes). Ikzelf herken er Tony Blair in, maar dat is natuurlijk een persoonlijke interpretatie. Winona heeft een opgemerkte rol in die tweede film (de eerste is “Page eight” en de derde “Salting the battlefield”), waarin ze haar fameuze blik (verwonderd, maar tegelijk ook verwijtend) tot in den treure kan aanwenden, maar in het geheel is ze eigenlijk totaal onbelangrijk. Het lijkt erop alsof de filmploeg plotseling de buitenkans zag om haar in het script te verwerken, alhoewel dat eigenlijk al volledig klaar was en er eigenlijk geen plaats voor haar was voorzien.

Ronny De Schepper

(*) Haar voornaam Winona is wel degelijk haar eigen naam, maar haar familienaam is Horowitz.