Vandaag is het al negentig jaar geleden dat de Gentse componist Jef Van Der Meulen (ook soms Jos Vandermeulen geschreven) is overleden (foto Studiecentrum Vlaamse Muziek).

Jef Van Der Meulen was de zoon van tapper Joannes Baptista Vandermeulen en Rosalie Wante. Hij studeerde aan het Koninklijk Conservatorium te Gent bij onder andere Karel Miry en Adolphe Samuel (compositie). Hij behaalde eerste prijzen voor notenleer en altviool (1887), harmonieleercontrapunt (1888) en fuga (1889). Aan de prestigieuze Rome-Prijs nam hij driemaal deel, in 1891 kreeg hij voor zijn werk Andromède een eervolle vermelding, in 1893 behaalde hij met Lady Macbeth een tweede prijs en in 1897 met Comala eveneens een tweede prijs. Vanaf 1896 werd hij leraar aan het Koninklijk Conservatorium te Gent, eerst voor solfège, en vanaf 1919 voor harmonieleer.

Als componist was Van der Meulen een geestdriftig bewonderaar van Peter Benoit: hij componeerde talrijke volkscantates en -oratoria waarin hij de strijd van de socialistische arbeiders schetste. Afkomstig uit een arbeidersfamilie, bleef hij zijn hele carrière als componist en dirigent actief binnen de socialistische beweging. Hij ondersteunde ze met veel gelegenheidswerken zoals Voor ’t volk geofferd (1911), een zangspel over het leven van Emiel Moyson, op tekst van de Vlaamse socialist Johan Lefèvre, maar ook marsen, koren, liederen en cantates (Op de Groeninghekouter (1902)). Hij werd dirigent van verschillende socialistische muziekverenigingen: de Van Artevelde’s Zonen, het Van Crombrugghe’s Genootschap, de Victoria, de Marxkring (*), de Nelliekring en in 1892 van de socialistische Harmonie Vooruit Gent (sinds 1892).

Samen met Florimond Van Duyse stichtte hij de Liederenavonden voor het Volk en bracht de arbeiders in contact met Ludwig van Beethoven en Richard Wagner. Aan de laatstgenoemde wijdde hij verschillende artikelen, zoals Levensbeschrijving van Richard Wagner en analyse van “Tannhaüser” (1897) en Richard Wagner als revolutionair (1913). Hij werkte ook als muziekcriticus voor de krant “Vooruit”. (Wikipedia)

(*) De Marxkring ontstond in het laatste kwartaal van de negentiende eeuw en richtte in 1888 een eigen mannenkoor op. De leden werden geselecteerd uit de tweehonderd zangers en zangeressen die in 1887 de cantate “Aan de volksvriend Edward Anseele” hadden gezongen. Hun eerste dirigent was Paul De Keukelaere maar hij werd al snel opgevolgd door Jef Van Der Meulen, die het tot in 1931 leidde. Het koor stelde zich een dubbele opdracht: de verheffing van de arbeidersklasse én het opluisteren van socialistische manifestaties. Hun motto – zoals van vele socialistische culturele verenigingen in die dagen – was: ‘Door kunst naar volksverheffing’. In 1913 traden ze nog op in het kader van de Wereldtentoonstelling maar in 1914 werden ze, door gebrek aan beschikbare leden bijna opgedoekt. In 1915 stonden ze er (uiteraard zonder de gesneuvelden) al weer, bij de opening van de grote feestzaal van het Feestlokaal Vooruit met enkele kunstconcerten. Tijdens  het Interbellum werden de activiteiten minder frequent, onder meer door de vernietiging van hun partituren, maar speelden ze toch met regelmaat op de kiosk op de Kouter. Op 7 april 1928 werd ook het 40-jarig bestaan gevierd met de opvoering van “Sire Halewijn” van Jef Van Der Meulen. In 1944 hernamen ze actief de werkzaamheden. In mei 1947 werd Raoul Rudy Sinia pianist bij de zangersgroep. De inhuldiging van het Anseele-monument in 1948 vormde het begin van samenwerking met het Gemengd Koor De Anseelevrienden waarmee de Marxkring op het einde van de jaren vijftig uiteindelijk versmolt. Door de uitzendingen door het N.I.R van (gedeelten van hun) concerten kreeg het kringkoor nationale bekendheid. (Freek Neirynck)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.