Op 21 juli 1776 de zogenaamde Haffner-serenade (KV.248b of 250) voor het eerst uitgevoerd. De twintigjarige Mozart schreef dit achtdelige werk in Salzburg in juli 1776, bij gelegenheid van de bruiloft van de dochter van zijn vriend, koopman Sigmund Haffner, Elisabetta Haffner.Het werk is geschreven voor soloviool voor het tweede en vierde deel, fluitenhobo’sfagothoorn en trompetten. Deze lange serenade is de eerste serenade die Mozart schreef voor de familie Haffner. Een tweede serenade is verloren gegaan, hoewel delen nog verwerkt zijn in de vijfendertigste symfonie van Mozart. (Wikipedia)

Uit deze serenade, waarvan het eerste menuet tevens het thema is van “Zie ginds komt de stoomboot” (al is de melodie in werkelijkheid afgeleid van een Moravisch volksliedje), selecteerde Christopher Hogwood ook weer een symfonie, die weliswaar niet mag worden verward met de échte Haffner-symfonie (KV.385), én een vioolconcerto. Voor de symfonieversie voegde Leopold pauken toe. Dat jaar schreef Wolfgang ook de concertaria “Clarice cara mia sposa” (KV.256) voor een rondreizend Italiaans gezelschap, maar voor welke opera is niet meer bekend.


In januari 1777 schrijft Mozart in Salzburg het klavierconcerto nr.9 in Es, KV.271, voor de Franse pianiste Jeunehomme.
Een zesde vioolconcerto (in Es, KV.268) heeft nog veel minder met Mozart te maken. Het zit zo vol van clichés dat, indien het dan al van Mozart zou zijn, het zeker om een jeugdwerk gaat. Daar staat dan weer tegenover dat de begeleiding veel zwaarder is dan normaal bij Mozart en ook de moeilijkheden van de solopartij zijn veel groter. Eén musicoloog, C.B.Oldman, heeft op basis van de gelijkenissen met de Sinfonia Concertante KV.364 de theorie ontwikkeld dat dit concerto in 1800 is neergeschreven door de violist Johann Friedrich Eck uit München op basis van een herinnering aan de uitvoering van die concertante symfonie. Volgens Albert Einstein zou het eerste deel en het begin van het rondo toch van de hand van Mozart zijn.
Daarna is er nog een zevende vioolconcerto (in D) dat het nummer KV.271a meekreeg, maar waarvan nu vaststaat dat het als dusdanig zeker niet van Mozart is. Volgens musicologen dateren sommige gedeelten zelfs uit de 19de eeuw. Er zit b.v. een duidelijk citaat in uit het ballet “Les petits riens” en dat was op dat moment zelfs nog niet bekend (en de thesis dat het vice versa zou zijn, komt blijkbaar niet eens in aanmerking). Anderzijds zitten er duidelijk Mozartiaanse wendingen in. De meest plausibele verklaring is dat Mozart in Parijs een paar schetsen heeft achtergelaten, die later door Eugène Souzay tot het huidige concerto werden bewerkt.
In 1931 beweerde de violist Marius Casadesus dat hij nóg een nieuw vioolconcerto van Mozart had ontdekt, het zogenaamde Adelaïde-concerto. Het is pas in 1977, wanneer Yehudi Menuhin het concerto ook op plaat opneemt, dat Casadesus onthult dat het eigenlijk een compositie van hemzelf is. Aangezien hij zijn vrienden die in zijn grap waren getuimeld niet wilde beledigen, had hij het concerto bij SACEM (de Franse SABAM) aangegeven als een Mozart-concerto door hemzelf “georchestreerd en geharmoniseerd”. Van een rechter krijgt hij dan ook de rechten toegewezen voor deze “orchestratie”, maar niet voor de compositie. 1931 is me trouwens het jaartje wel voor Mozart, want twee componisten voelen zich dat jaar ook geroepen om zijn “Idomeneo” te herwerken. Ermanno Wolf-Ferrari blijft nog tamelijk dicht bij het origineel, maar ondanks het feit dat Lothar Wallerstein meehielp bij de bewerking van Richard Strauss is diens versie werkelijk bijna een Strauss-opera geworden!

Ronny De Schepper

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.