Trouwe lezers weten dat ik pas laat de VRT-serie “F.C.De Kampioenen” heb ontdekt (laten we zeggen: zo ongeveer toen ik begon te dementeren). Dat maakt dus ook dat de zoveelste heruitzending van de aflevering “Stokken in de wielen” (oorspronkelijk 10/2/2007) voor mij nieuw was. Maar ze paste wel in een lange traditie van koersen in televisieseries en Vlaamse films. Tenslotte is de populaire slogan niet voor niks “De koers is van ons!”

In “Stokken in de wielen” is het zowaar Carmen Waterslaeghers (de goed voorziene Loes Van den Heuvel – er wordt in deze pré-metoo-tijden ongegeneerd op gezinspeeld) die alle mannelijke deelnemers achter zich laat in een race, waarbij Fernand Costermans (Jaak Van Assche) stokken in de wielen probeert te steken. Het is een aanleiding voor Michel Wuyts om met een paar wielerklassiekers uit te pakken zoals het drinkbus-incident van Tom Steels of “Carmenneke, Carmenneke, wat doe je nu?” Ook de toen populaire wielrenner Ludo Dierickxsens verleende zijn medewerking aan deze uitzending.

Zoals gezegd paste dit helemaal in een traditie want reeds een halve eeuw eerder was er al een aflevering geweest van het even populaire “Schipper naast Mathilde”, die helemaal in het teken stond van de Ronde van Frankrijk. Schipper Mathias (Biebuyck) droomde namelijk dat hij Georges Ronsse bijstond aan het hoofd van de nationale ploeg. Niet alleen Georges Ronsse maar alle deelnemende renners verleenden hieraan hun medewerking (b.v. Jan Adriaenssens, Jos Hoevenaers, Jean Brankart, Marcel Jansssens…).

Amper twee jaar na “De Kampioenen” eindigde een andere populaire televisieserie “Van vlees en bloed” (Michel Vanhove, 2009) met een hilarische wielerwedstrijd, gewonnen door een would-be beenhouwer/wielrenner (Koen De Graeve als Mike Heylen). Datzelfde jaar was er ook de krankzinnige “naaktkoers” in “De helaasheid der dingen” van Felix Van Groeningen. Maar nog straffer in diezelfde film vond ik die Ronde van Frankrijk (inclusief gele, groene en bollekestrui) die er werd “gereden”, waarbij de kilometers werden vervangen door het aantal pinten, de groene trui voor de snelste drinker was en de hoogtemeters in graden alcohol werden uitgedrukt…
Nostalgisch is ook de kortfilm “Tour de France” van Vincent Bal, waarin twee broers in de zomer van 1975 luisteren naar de ritverslagen van Jan Wauters over de Ronde van Frankrijk. “Hun mislukte amoureuze uitstap met enkele chiro-meisjes valt samen met de legendarische nederlaag van Eddy Merckx in die beruchte Tour,” schrijft Luc Joris in De Morgen van 9/2/1995.
Met “Hector” van Stijn Coninx met Urbanus en vooral Marc Van Eeghem in de rol van de onfortuinlijke wielrenner zijn we al dichter bij een Belgische wielerfilm als zodanig, die eigenlijk reeds in de moeder van alle Vlaamse films “Mira, de teleurgang van de Waterhoek” werd aangekondigd. Een cruciale scène speelt zich immers af op de onlangs opnieuw geopende (na de bekende carrière van beschermd en daarna verwaarloosd monument) brug in Hamme. De plaatselijke dichter Staf De Wilde vertolkte hierin een bijrolletje in een wielerwedstrijd ter gelegenheid van de heropening van de brug. Met ware levensverachting stortte hij zich naar beneden want, omdat er in de tijd van Mira nog geen remmen bestonden, moesten de remmen van zijn fiets gehaald worden, ook al was dat geen “torpedo” zoals in die tijd gebruikelijk was. Staf raakte zodanig weg van de wereld dat hij een bocht miste en in een nabijgelegen sluis terecht kwam. 

Kortom, het kon een scène zijn uit “Le vélo de Ghislain Lambert”, de film van Philippe Harel uit 2001 met Benoît Poelvoorde in de titelrol. Het leuke aan deze film is dat een aantal ware anekdoten er naadloos in worden verwerkt, zoals de praktijken van Marc Zeepcentrale, Pierre Brambilla die z’n fiets in z’n tuin begraaft, Jean Robic die met een hamer op z’n hoofd klopt, het jachtongeval van Gilbert Duclos-Lassalle en, wellicht het dichtst op de huid van de titelfiguur zittend, de “stunt” van Emile Bodart in Bordeaux-Parijs. Minder leuk is dat deze film wellicht zeer waarheidsgetrouw is wat het leven van “les petits coureurs” betreft. Niet voor niets was Pierre Tosi “conseiller technique” naast minder kleine renners als Jean-Claude Colotti en Ronan Pensec, maar het strafste is nog dat zo’n typisch voorbeeld als Koen De Koker zelfs een rolletje in de film krijgt toebedeeld, net als Pierre Dewailly (1967-2000) uit Doornik. Een jaar later reed hij zich met de auto dood op de plaats waar hij zijn eerste zege boekte bij de liefhebbers (Froidmont). Eigenlijk is dit een uitwerking in een fictiefilm van het thema dat het onderwerp is van de documentaire “Dossard” (1986) van Alain Marcoen, waarbij deze zich concentreert op de “petit coureur” Guy Janiszewski. Poelvoorde zelf zou bijna twintig jaar later opnieuw de hoofdrol vertolken in een soort van wielerfilm, namelijk “Raoul Taburin” van Pierre Godeau naar een strip van Sempé. Soms wordt deze film ook wel als “Raoul Taburin a un secret” geafficheerd. En wat mag dat geheim dan wel zijn? Wel, dat hij als fietsenmaker nochtans niet in staat is om zelf op een fiets te rijden. Niks om van achterover te vallen dus. Het is dan ook enkel maar een luchtig, poëtisch filmpje over zijn en schijnen.
Maar we sluiten af in 2011 met de opmerkelijke televisieserie van Jan Eelen, “De Ronde”, waarin de regisseur (tegelijk ook de scenarist) tegen de achtergrond van de Ronde van Vlaanderen van 2010 allerlei verhalen in elkaar verweeft. Vanuit wielerstandpunt was het daarbij vooral van belang dat hij erin geslaagd is ook de Zwitserse winnaar Fabian Cancellara een heel klein beetje te laten “acteren”.

Ronny De Schepper

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.